گزارش تصویری | مرز دوغارون؛ شریان شرقی تجارت ایران

تحریم اقتصادی سال‌هاست ابزار فشار آمریکا علیه ایران است و حالا محاصره تنگه هرمز سبب شده تا بخش قابل توجهی از تجارت خارجی ایران به سمت مسیر‌های زمینی هدایت شود. از مرز بازرگان و آستارا در شمال غرب تا نوردوز، از مهران، شلمچه چذابه و تمرچین تا دوغارون و ماهیرود و سرخس در شرق و مرز میرجاوه و ریمدان در مرز پاکستان همگی شریان‌های تجاری هستند که جایگزین بنادر در محاصره جنوب ایران شده‌اند. مرز دوغارون در شهرستان تایباد خراسان رضوی، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های زمینی ایران در مرز افغانستان است. گمرک دوغارون بیش از یک قرن قدمت دارد و به دلیل ارتباط مستقیم با گذرگاه اسلام‌قلعه افغانستان، نقش مهمی در تجارت، صادرات و ترانزیت کالا میان ایران، افغانستان و کشور‌های آسیای مرکزی دارد. از مرداد ۱۴۰۴، فعالیت گمرکی منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون به‌صورت رسمی آغاز شد. این منطقه با وسعت حدود ۸۷۰۰ هکتار، با هدف توسعه تجارت، ترانزیت، سرمایه‌گذاری و فعالیت‌های لجستیکی شکل گرفته است. با این حال، تعدد دستگاه‌های متولی، موازی‌کاری و ناهماهنگی میان دستگاه‌های مختلف، در کنار مشکلات زیرساختی، موجب شده روند عبور و مرور در ماه‌های اخیر با شلوغی، بی‌نظمی و صف‌های طولانی کامیون‌ها همراه باشد. در شرایطی که حدود ۲۹۰۰ کامیون در پارکینگ‌های پس‌کرانه متوقف هستند و حدود ۲۴۰۰ دستگاه دیگر نیز در عمق کشور در انتظار فراخوان ورود به محدوده مرزی قرار دارند، این وضعیت نشان‌دهنده بخشی از مشکلات موجود در فرآیند عبور و خروج ناوگان از مرز دوغارون و چالش‌های زیرساختی و اجرایی این گذرگاه است. در بخش مسافری نیز مسیر ورود و خروج مسافران از مرز دوغارون با شرایط مطلوب فاصله دارد. زیرساخت‌های موجود در بخش مسافری و گذرنامه قدیمی و نیازمند بهسازی است. در عین حال، ساخت یک سالن جدید مسافری در محدوده مرز در حال انجام است که می‌تواند بخشی از نیاز‌های زیرساختی این بخش را پاسخ دهد.