اسلام قلعه

تحریم اقتصادی سال‌هاست ابزار فشار آمریکا علیه ایران است و حالا محاصره تنگه هرمز سبب شده تا بخش قابل توجهی از تجارت خارجی ایران به سمت مسیر‌های زمینی هدایت شود. از مرز بازرگان و آستارا در شمال غرب تا نوردوز، از مهران، شلمچه چذابه و تمرچین تا دوغارون و ماهیرود و سرخس در شرق و مرز میرجاوه و ریمدان در مرز پاکستان همگی شریان‌های تجاری هستند که جایگزین بنادر در محاصره جنوب ایران شده‌اند. مرز دوغارون در شهرستان تایباد خراسان رضوی، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های زمینی ایران در مرز افغانستان است. گمرک دوغارون بیش از یک قرن قدمت دارد و به دلیل ارتباط مستقیم با گذرگاه اسلام‌قلعه افغانستان، نقش مهمی در تجارت، صادرات و ترانزیت کالا میان ایران، افغانستان و کشور‌های آسیای مرکزی دارد. از مرداد ۱۴۰۴، فعالیت گمرکی منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون به‌صورت رسمی آغاز شد. این منطقه با وسعت حدود ۸۷۰۰ هکتار، با هدف توسعه تجارت، ترانزیت، سرمایه‌گذاری و فعالیت‌های لجستیکی شکل گرفته است. با این حال، تعدد دستگاه‌های متولی، موازی‌کاری و ناهماهنگی میان دستگاه‌های مختلف، در کنار مشکلات زیرساختی، موجب شده روند عبور و مرور در ماه‌های اخیر با شلوغی، بی‌نظمی و صف‌های طولانی کامیون‌ها همراه باشد. در شرایطی که حدود ۲۹۰۰ کامیون در پارکینگ‌های پس‌کرانه متوقف هستند و حدود ۲۴۰۰ دستگاه دیگر نیز در عمق کشور در انتظار فراخوان ورود به محدوده مرزی قرار دارند، این وضعیت نشان‌دهنده بخشی از مشکلات موجود در فرآیند عبور و خروج ناوگان از مرز دوغارون و چالش‌های زیرساختی و اجرایی این گذرگاه است. در بخش مسافری نیز مسیر ورود و خروج مسافران از مرز دوغارون با شرایط مطلوب فاصله دارد. زیرساخت‌های موجود در بخش مسافری و گذرنامه قدیمی و نیازمند بهسازی است. در عین حال، ساخت یک سالن جدید مسافری در محدوده مرز در حال انجام است که می‌تواند بخشی از نیاز‌های زیرساختی این بخش را پاسخ دهد.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون از تدوین سند توسعه این منطقه بر پایه الگوی «مناطق آزاد نسل هفتم» خبر داد و گفت: دوغارون با تکیه بر موقعیت راهبردی در مرز ایران و افغانستان، توسعه زیرساخت‌های نوین و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، در مسیر تبدیل شدن به دروازه تجارت مدرن و هاب اقتصادی شرق کشور قرار گرفته است.

فرماندار تایباد گفت: تسریع و چابک سازی فرآیند‌های خروج ناوگان حمل و نقل ایرانی و افغانستانی در گذرگاه رسمی دوغارون و اسلام قلعه ضروت دارد و این امر یکی از مهمترین مطالبات رانندگان و فعالان اقتصادی ۲ کشور است.

به دنبال بارش باران و برف و ایجاد شرایط نامساعد در گمرک «اسلام‌قلعه» افغانستان، به ۱۳۷ راننده ایرانی امدادرسانی شد.

مدیر پایانه مرزی دوغارون تایباد گفت: هزار و ۸۲۷ دستگاه ناوگان حمل و نقل ایرانی و افغانستانی در گذرگاه بین‌المللی دوغارون در صف انتظار خروج به سمت افغانستان هستند.

مقام‌های محلی طالبان در هرات اعلام کردند که تلفات ‏تصادف اتوبوس به ۷۶ نفر رسیده است. ‏

معاون کمیسار منطقه هرات و اسلام قلعه افغانستان گفت: اتباع افغانستانی در نهایت تکریم و عزتمندانه از طریق گذرگاه بین المللی دوغارون وارد وطن خود می‌شوند که این نشان از همبستگی ۲ ملت ایران و افغانستان دارد.

مقامات گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه در هرات اعلام کردند که روزانه بیش از ۱۰ هزار مهاجر افغان، از این مسیر وارد افغانستان می‌شوند.

مقام‌های طالبان در هرات از بازگشت ۵۵ هزار مهاجر افغان از ایران در طول یک ماه گذشته خبر دادند.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان‌رضوی گفت: زمینه بازگشت ۷۰۰ دستگاه ناوگان باری ایرانی که پیش از این در گمرک اسلام‌قلعه افغانستان منتظر ورود به کشور بودند، فراهم شده است و تاکنون ۵۰۰ دستگاه از این ناوگان به کشور بازگشته‌اند.

مدیر کل راهداری و حمل و نقل جاده ای خراسان رضوی از لغو محدودیت ناوگان باری ایرانی به مرز افعانستان خبرداد.

رییس انجمن صنفی شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی خراسان رضوی گفت: اعمال محدودیت ورود ۲۰ روزه برای ورود ناوگان ایرانی به افغانستان توسط مسوولان در مرز اسلام قلعه هرات علاوه بر ایجاد مشکل برای ناوگان ایرانی به ضرر تجار، مردم و مصرف کنندگان کالا در افغانستان است.

یک مسئول امنیتی از سپاه ۲۰۷ الفاروق در هرات در گفت‌وگو با رسانه‌های محلی هرات گفته است که حرکت‌ نیروها به سمت مرز مانور نظامی است.

برخی رسانه‌های ضدانقلاب و معاند با مطرح کردن تنش مرزی افغانستان با ایران در پی اختلاف‌افکنی میان دو‌کشور هستند.

با رایزنی مسئولان ایران و افغانستان، گمرک دوغارون و اسلام قلعه افغانستان بعد از تعطیلی یک روزه بازگشایی شد.

یک منبع آگاه در هرات با تایید بسته شدن مرز اسلام‌قلعه از بروز تنش مرزی میان ایران و افغانستان خبر داد و تاکید کرد که هیچ درگیری میان مرزبانان ایرانی و نیروهای مرزی طالبان صورت نگرفته است.

با وجود اعلام تعطیلی ۱۵ روزه مرز اسلام‌قلعه از سوی ایران و عدم صدور ویزای گردشگری، اما روزانه شهروندان افغانستانی زیادی از ولایات مختلف به این مکان مراجعه می‌کنند.

ناگفته‌های فرمانده مرزبانی خراسان رضوی از حوادث گمرک اسلام‌قلعه و پاسخ به شبهات امنیتی در مرز‌های کشور افغانستان.

دستکم ۳۰۰ دستگاه کامیون و تریلی ایرانی برای ورود به پایانه مرزی دوغارون در خراسان رضوی در گمرک اسلام قلعه افغانستان معطل مانده‌اند.

رییس اتاق مشترک بازرگانی استان‌های هرات و خراسان رضوی گفت: دولت افغانستان قول داده است که اگر قرار شود عملیاتی برای بازپس‌گیری بندر(گمرک) اسلام‌قلعه از طالبان انجام دهد، تلفات و خسارتی متوجه تاجران، رانندگان، کامیون‌ها و بارهای تجاری نخواهد شد و از آسیب رسیدن به آنها جلوگیری خواهد شد.