معصومه متیننژاد| میگویند یک بیماری است با کلی عوارض جانبی؛ درست مانند یک اعتصاب چندساعته در یکی از راهبردیترین بخشهای جامعه که سبب فلج شدن و بروز اختلالات بیشتر در بخشهای دیگر میشود. به این عارضه جدی قاتل خاموش هم میگویند، چون بدون هرگونه نشانه آشکاری اتفاق میافتد و تا شما بخواهید از حضورش خبردار شوید، عوارضش را بهجا گذاشتهاست. از سکته مغزی حرف میزنیم که سالیانه جان حدود 6میلیون نفر را در سراسر جهان میگیرد و آنقدر بار بیماری آن زیاد است که در تقویم بهداشت جهانی روزی با همین نام ثبت شده است تا شاید سازمانهای بهداشت ودرمان در کشورهای مختلف با اطلاعرسانی بیشتر و سرمایهگذاری بر روی آن بتوانند از شیوع بیشترش در دنیا پیشگیری کنند. موضوعی که ما را هم بر آن داشت تا امروز قدری درباره این بیماری خاموش باهم صحبت کنیم.
سکته مغزی
بیماریای است که در آن بهدلایلی مانند خونریزی یا ایجاد لخته در رگها در فرایند اکسیژنرسانی به مغز اختلال ایجاد میشود و باتوجه به محل درگیری، عوارض مختلفی را هم در بدن برجا میگذارد.
دومین عامل مرگومیر
سکته مغزی دومین علت مرگومیر در دنیا محسوب میشود.
نشانههای سکته مغزی
زمان در درمان سکتههای مغزی و کاهش آسیبهای آن نقش مهمی دارد. برای این منظور آگاهی از نشانههای بروز آن ضرورت دارد.
تاری دید و اختلال در میدان بینایی
اختلال در بلع و صحبت کردن
ضعف اندامها و فلجی
اختلال در حس اندامها
نداشتن تعادل
سردرد شدید و گاهی تهوع و استفراغ
اختلال در کنترل ادرار
افت هوشیاری و کما
عوامل خطر در بروز سکته
فشارخون بالا
چربی خون بالا
داشتن دیابت
چاقی و اضافهوزن
بیتحرکی
مصرف دخانیات مانند سیگار و قلیان
مصرف الکل
مشکلات قلبیعروقی
افسردگی و استرس مزمن
سابقه خانوادگی سکته
افزایش احتمال بروز سکته
جوانان < افراد مسن
زنان < مردان
سفیدپوستان < سیاهپوستان
جوان شدن سکته مغزی
رژیمغذایی ناسالم و مصرف داروهای روانگردان و محرکی مانند ترکیبات آمفتامین، شیشه و کوکائین از عوامل مهم بروز سکته مغزی در سنین پایین به شمار میروند.
15.000.000
بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی، سالیانه حدود ۱۵میلیون نفر در سراسر جهان دچار سکته مغزی میشوند و حدود ۶میلیون نفر آنها هم میمیرند.
180.000
سالیانه حدود 180هزارنفر در کشورمان سکته مغزی میکنند.
3 تا 4ساعت
3تا4ساعت پس از سکته، ساعتهای طلایی برای شروع درمان و کاهش عوارض بیماری محسوب میشوند.
ایران < جهان
سن سکته مغزی در ایران پایینتر از میانگین جهانی است که به نظر میرسد مهمترین علت این اتفاق، سبک زندگی نادرست است.
50% +30%
50درصد از کل سکتههای مغزی در افراد بالای ۷۵ سال و ۳۰درصد در افراد بالای ۸۵ سال رخ میدهد.
1نفر از 4نفر
احتمال سکته مغزی در افراد بالای ۲۵ سال ۲۵درصد است، یعنی از هر چهار نفر یک نفر تا پایان عمر دچار سکته مغزی میشود.
خوددرمانی ممنوع!
درصورت مشاهده نشانههای بروز سکته، هرگونه خوددرمانی حتی پایین آوردن فشارخون ممنوع است و باید فورا با فوریتهای پزشکی 115 تماس گرفت.
55سال
شیوع سکته مغزی پس از پنجاهوپنجسالگی افزایش مییابد و به ازای هر پنجسال افزایش سن، خطر بروز سکته هم بیشتر میشود.
80%
۸۰ درصد از سکتههای مغزی قابلیت پیشگیری دارند.
یکسوم افراد
بیش از یکسوم افرادی که سکته ناقص میکنند، درمان نمیشوند؛ ازاینرو در یکسال پس از آن دچار سکته کامل میشوند. البته آمار ی از سکتههای ناقص وجود ندارد.
عوارض سکته مغزی
براساس زمانی که مغز دچار کاهش خونرسانی شده و محل درگیری آن، عوارض و ناتوانیهای گوناگونی از سکته برای فرد برجا میماند. با این همه، از عوارض شایع سکته مغزی میتوان به این موارد اشاره کرد:
بیحسی یا از دست رفتن حرکت ماهیچهها
سختی در صحبت کردن و بلع غذا
مشکل حافظه و سختی در فرایند فکرکردن
مشکلات عاطفی و احساسی
احساس درد، بیحسی یا دیگر احساسات غیرمعمول
تغییر در رفتار و ناتوانی در مراقبت از خود
نشانههای سکته مغزی در خواب
معمولا سکته مغزی در خواب نشانهها و حالتهایی دارد که ممکن است یک یا چند مورد از آنها در فرد مشاهده شود:
بیدار شدن ناگهانی از خواب
بیحسی در اعضای بدن
خروپف غیرمعمول در خواب
افزایش تپش قلب
راههای پیشگیری
با اصلاح سبکزندگی بخش چشمگیری از سکته مغزی را میتوان پیشگیری کرد. برای این منظور توصیه میشود این موارد جدی گرفته شود:
30دقیقه ورزش روزانه منظم
تغذیه سالم
داشتن تناسب اندام و وزن مناسب
کنترل انواع دیابت
کنترل فشارخون و کلسترول بالا
ترک عادتهای ناپسندی مانند مصرف سیگار و مشروبات الکلی