کاوه میرعباسی، مترجم پیشکسوتی که به چند زبان مسلط است و ده ها عنوان کتاب از زبان های مختلف با ترجمه او وارد بازار نشر شده است، در گفت وگویی که با همشهری آنلاین داشته می گوید رمان «هَرَس» نوشته نسیم مرعشی یکی از بهترین آثاری بوده که در پنج سال گذشته خوانده است. او این رمان را اثری می داند که هم مخاطبان عام آن را می فهمند و هم خواص آن را می پسندند. آنچه در ادامه می آید گزیده ای از این گفت وگو است.
آخرین کتاب تألیفی و ترجمه ای که خوانده اید و شما را سرذوق آورد چه بود؟
آخرین کتاب نمی توان گفت اما یکی از کتاب هایی که باور کنید باید بگویم در پنج سال اخیر میان آثار تألیفی برایم جای بسی شگفتی داشت، رمان «هَرَس» نوشته نسیم مرعشی بود. این رمان بسیار درخشان و رمان دوم این نویسنده است. او چندین سال پیش رمان «پاییز فصل آخر سال است» را راهی بازار کتاب کرد که در حال حاضر چاپ پنجاه وهشتم آن در بازار موجود است و همین به خودی خود نشانه اقبال و استقبال مخاطبان عام و خاص است. [...] به گمانم این رمان [هرس] از رمان نخست مرعشی هم بهتر است.
چرا؟ چه عناصری باعث می شود که این رمان را برگزینید؟
زبانش، فوق العاده منسجم و پاکیزه و شسته رفته است. ساختار درخشانی دارد. از این نظر برایم جالب بود که گاه برخی افراد یک رمان موفق می نویسند و پس از مدتی در همان کار درجا می زنند.
پس مرعشی در این رمان به هیچ وجه درجا نزده است؟
اصلاً ابداً! حتی وارد فضاهای جدید و تازه ای شده که برای من نویسنده و مترجم حائز اهمیت است. این رمان چه به لحاظ مضمون و چه از حیث حال و هوا و محیط با رمان «پاییز فصل آخر سال است» کاملاً فرق دارد. البته این رمان به نوعی رمان جنگ هم محسوب می شود. جنگ در پس زمینه داستان حضور دارد؟ به نوعی می توانم بگویم که در حاشیه رمان جنگ اتفاق می افتد. پرسوناژها(شخصیت ها) و شخصیت پردازی به نوعی منحصر به فرد است.
رمان چقدر کشش و جذابیت دارد که تا به امروز به ۳۶ چاپ رسیده است؟
در عین حال که رمانی است که به هیچ وجه عامه پسند نیست، از تکنیک هایی در آن بهره می برد که فرضا سریال های پرکشش هم آن ها را دارند. جابه جایی دو بچه در این رمان به خوبی به تصویر کشیده شده است. این ها را هم عمیق و ظریف به کار برده که هم عوام می فهمند و هم خواص می پسندند. در عین حال رمان تصاویر تکان دهنده زیادی دارد. یکی دیگر از ویژگی های تصویرسازی ها و فضاسازی های رمان بدیع بودنشان است.
در روایت موقعیت های زنان در دوره جنگ چقدر موفق ظاهر شده است؟
در واقع در روایت موقعیت های زنان در جنگ هم موفق ظاهر شده است. میلی که شخصیت های زن داستان مثل لیلی و رجا می خواهند به خانه بازگردند، قابل تامل است. در عین حال یکی از شخصیت های زن تا جایی که به خاطر دارم، نیرویی به نوعی ماوراءالطبیعه دارد که درخت ها را بارور می کند. گروه زنانی که آنجا زندگی می کنند، بر این باورند که او آنجا را زنده می کند و زنده نگاه می دارد. این عنصر و ساخت هم به نوعی حالت مادر نخستین را هم در داستان تداعی می کند. رمانی کم حجم، انبوهی از المان های جذاب و پرکشش و عمیق را مجموع کرده است.
چه پیشنهادی برای رونق وضع کتاب دارید؟
باور کنید که بارها گفته ام اما گوش شنوایی وجود ندارد. من و مترجمان و نویسندگان متفق القولیم که از دهه ها پیش می بایست نویسندگی حرفه ای می شد. تا نویسندگی حرفه ای نشود و ایران به قانون جهانی کپی رایت نپیوندد، کار از کار پیش نمی رود. تا نویسندگی شغل نشود و تا زمانی که وضع مالی مردم بهتر نشود و مردم عادت به مطالعه نکنند، وضع همین است. جملگی این موارد باید دست به دست هم دهد تا کتاب و کتاب خوانی رونق پیدا کند. نویسندگان ایرانی به قول بزرگی نویسنده روزهای تعطیل اند. ما اصلا نویسنده حرفه ای نداریم. منظورم نویسنده ای است که از طریق نوشتن بتواند امرار معاش کند. داستان کوتاه و رمان بنویسد و زندگی و روزگار بگذراند. شرایط حال حاضر کشور هم به گونه ای است که فعلا و تا اطلاع ثانوی نویسندگی نمی تواند شغل باشد.