ملیحه جهانبخش
روزنامه نگار
یکی از مهمترین شاخصهای توسعه اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی هر جامعهای تحولات جمعیتی آن است. شاخصهایی که در نمای کلی نرخ تولد، سن والدین در فرزندآوری و حتی الگوی نامگذاری نوزادان میتواند تصویر روشنی از چشمانداز پیش روی آن جامعه را ارائه دهد. تازهترین آمارهای مرکز رصد جمعیت سازمان ثبت احوال نشان میدهد که استان خراسان رضوی همچنان جایگاه درخور توجهی در تحولات جمعیتی کشور دارد. در همین راستا مدیر کل ثبت احوال خراسان رضوی در گفتوگو با شهرآرا به تشریح آخرین آمارهای تجمیع شده مربوط به سال۱۴۰۴، از جایگاه ویژه استان در ثبت وقایع حیاتی و شاخصهای مرتبط با ولادت خبر داد.
خراسانرضوی در رتبه دوم ثبت وقایع حیاتی در کشور
مرتضی امیرآبادیزاده با بیان اینکه فاصله میان سهم جمعیتی و وقایع حیاتی نشاندهنده پویایی نسبی ساختار جمعیتی استان است، بیان کرد: خراسان رضوی از نظر تعداد ثبت وقایع حیاتی، پس از تهران در رتبه دوم کشور قرار دارد.
وی در ادامه افزود: نرخ ولادت در استان ۱۲.۴نفر در هزار است که استان را پس از سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خوزستان، هرمزگان، یزد، قم و گلستان در رتبه هشتم کشور قرار میدهد. این درحالی است که میانگین نرخ ولادت در کشور ۱۰.۵ در هزار است.
کاهش ولادتها در سال 1404
امیرآبادیزاده ادامه داد: در سال۱۴۰۴ درمجموع ۸۹۲هزار و ۲۷۸ کودک در کشور متولد شدهاند که از این تعداد، ۸۷هزار و ۳۴۷مورد مربوط به خراسان رضوی بوده است؛ این آمار معادل ۹.۸درصد از کل ولادتهای کشور است.
وی افزود: در استان به طور میانگین در هر شبانهروز ۲۳۹ و در هر ساعت ۱۰نوزاد متولد شدهاند. با این حال، تعداد ولادتها نسبت به سال گذشته ۷.۶درصد کاهش داشته است.
مدیرکل ثبت احوال خراسان رضوی درباره آمار چندقلوزایی در استان، گفت: از مجموع ولادتهای ثبتشده، ۳هزار و ۳۲۱مورد (۳.۸درصد) مربوط به چندقلوزایی بوده که شامل 1582مورد دوقلو، ۵۱مورد سهقلو و یک مورد چهارقلو است.
میانگین سن والدین در نخستین فرزندآوری
امیرآبادیزاده در ادامه به شاخصهای سنی والدین در فرزندآوری پرداخت و گفت: میانگین سن پدران در نخستین فرزندآوری در استان ۳۱.۳سال است که پایینتر از میانگین کشوری (۳۲.۴سال) قرار دارد. این شاخص در مناطق شهری ۳۱.۶سال و در مناطق روستایی ۲۹.۴سال است.
وی افزود: بیشترین میانگین سن پدران در شهرستان خلیلآباد با ۳۲سال و کمترین آن در شهرستان باخرز با ۲۸سال ثبت شده است. درخصوص مادران نیز میانگین سن در نخستین فرزندآوری ۲۶سال اعلام شد که کمتر از میانگین کشوری ۲۷.۶سال است. این شاخص در مناطق شهری ۲۶.۷سال و در مناطق روستایی ۲۳.۲سال بوده است. بیشترین میانگین سنی مادران مربوط به مشهد با ۲۷سال و کمترین آن مربوط به باخرز با ۲۲سال است.
تغییر الگوی رتبه تولد فرزندان
افزایش سهم فرزند چهارم و بیشتر در کنار کاهش فرزند اول و دوم میتواند نشاندهنده کاهش ورود خانوادههای جدید به چرخه فرزندآوری و تمرکز رشد جمعیت در خانوادههای پرجمعیتتر باشد؛ موضوعی که در بلندمدت ممکن است بر ساختار سنی آینده استان تأثیرگذار باشد. بر اساس اعلام مرکز رصد جمعیت ثبت احوال استان، در سال۱۴۰۴، 33درصد ولادتها مربوط به فرزند اول،34درصد مربوط به فرزند دوم، 22درصد مربوط به فرزند سوم و ۱۱درصد مربوط به فرزند چهارم و بیشتر بوده است. مدیر کل ثبت احوال خراسان رضوی در این باره گفت: در سال1404، ولادتهای مربوط به فرزند چهارم و بیشتر نسبت به سالهای قبل افزایش داشته، اما تعداد ولادتهای فرزند اول و دوم کاهش یافته است.
محبوبترین نامهای سال
امیرآبادیزاده در ادامه به انتخاب اسامی فرزندان اشاره و بیان میکند: در سال۱۴۰۴ در میان نامهای پسران، «علی» با ۲.۸درصد و در میان نامهای دختران، «پناه» با ۴.۵درصد بیشترین فراوانی را داشتهاند.