سلطانی - موسویزاده| خبر حمله دشمن به کارخانه فولاد اصفهان، باعث شد که موجی از نگرانی در بازارها به وجود آید. در میانه جنگ تحمیلی سوم، این خبر چنان شوکی به بازار وارد کرد که حتی بازار آهنفروشان برای چند روز در عمل، دست از کار کشیدند و عرضه را کاهش دادند.
این شوک در حالی اتفاق افتاد که از 8فروردینماه، عرضه انواع تیرآهن در بورس کالا بدون توقف در جریان بود و حتی بعد از خبر حمله دشمن به کارخانههای فولاد، عرضه انواع مقاطع آهنی در بورس کالا متوقف نشد.
با این حال تداوم عرضه انواع تیرآهن در بازار فیزیکی بورس کالا به تعدیل قیمتها در بازار کمک کرد و قیمتهای نجومی متوقف شد. با این حال، شوک و جوّ روانی ناشی از جنگ تا امروز ادامه پیدا کرده و نمود بیرونی آن را در افزایش قیمتها میبینیم. مقایسه قیمت انواع تیرآهن در این ماه با اسفند سال گذشته، حاکی از رشد 50درصدی است.
اما چالش اصلی در بازار مشهد افزایش نرخ رسمی در تابلوی بورس کالا نیست، چالش اصلی گرانفروشی نسبتبه قیمت پایانی در بورس کالاست.
علت گرانفروشی تیرآهن در مشهد
بررسی قیمت انواع تیرآهن و نرخ فروش در بازار مشهد، نشان میدهد که قیمت انواع تیرآهن تولیدشده در فولاد مبارکه اصفهان و ذوب آهن اصفهان در مشهد حدود 40 تا 50درصد گرانتر از نرخ بورس کالا به فروش میرسد. این در حالی است که نرخ سود مجاز برای عمدهفروشی 2.5درصد و برای خردهفروشی 5درصد است و نه 50درصد!
بنکداران و آهنفروشان خیابان طرحچی در این باره به شهرآرانیوز گفتند که علت اصلی این تفاوت قیمت در بهموقع تحویلندادن است. به زبان ساده، بنکدار 10تن تیرآهن را از فولاد مبارکه با موعد تحویل یکماهه خریداری کرده و بعد از گذشت 3ماه هنوز تحویل نگرفته است.
این تأخیر و بهموقع تحویلندادن باعث میشود که فروشندگان، نرخ سود خواب پولشان را هم روی قیمت تمامشده اضافه کنند و بعد تیرآهن را به بازار عرضه کنند.
جو روانی و سودجویی
جو روانی ناشی از بهموقع تحویلندادن تیرآهن از سوی فولاد مبارکه، در واقع باعث شده است که قیمتها در بازار افزایش پیدا کند. این اتفاق بهنوعی روی تمام معاملات سایه انداخته است. این درحالی است که کارخانه «خیام سپهر فولاد نیشابور» محصولات فروختهشده در بورس کالا را بهموقع به مشتریان تحویل میدهد اما قیمت انواع تیرآهن این کارخانه نیز در بازار مشهد حدود 20درصد گرانتر از نرخ درجشده در تابلوهای بازار فیزیکی بورس کالاست.
بهعنوانمثال قیمت هر کیلوگرم تیرآهن14 کارخانه خیام سپهر فولاد نیشابور در بورس کالا 70هزار و 500تومان است. وزن تیرآهن14 این کارخانه حدود 135کیلوگرم است. با درنظر گرفتن 800تومان هزینه حمل تا مشهد و 10درصد نرخ مالیات بر ارزشافزوده قیمت هر شاخه تیرآهن14 خیام سپهر فولاد نیشابور برای عمدهفروش 10میلیون و 503هزارتومان خواهد بود. اما قیمت این محصول در مشهد حداقل 12میلیون و 500هزار تومان است.
درواقع عمدهفروشان آهن در مشهد، محصولات کارخانه خیام سپهر فولاد نیشابور را با 20درصد سود به بازار عرضه میکنند. این درحالی است که سود مجاز برای عمدهفروشان 2.5درصد و برای خردهفروشان 5درصد است.
با متخلفان به اشد مجازات برخورد میکنیم
دیروز برای پیگیری این موضوع به همراه مسئول امور تعزیرات حکومتی مشهد به خیابان طرحچی مشهد رفتیم. جایی که محل اصلی فعالیت عمدهفروشان آهن در مشهد است. در جریان این بازدید رحمتا... عالمینژاد، مسئول امور تعزیرات حکومتی مشهد، به شهرآرانیوز گفت: وقتی کالایی بورسی میشود، دخالت دولت حذف میشود و تابلو، قیمت را تعیین میکند. بررسی ما نشان میدهد که در بازار، کمبود تیرآهن نداریم. اختلاف قیمت بهدلیل مسائل و مشکلاتی است که بعد از جنگ ایجاد شد و عرضه از سمت فولاد اصفهان کاهش پیدا کرد. وی ادامه داد: واحدهای صنفی نیز گلایهمند هستند. آبانماه1404 با موعد تحویل دیماه 1404 اقدام به خرید کردهاند و هنوز تیرآهن به آنها تحویل نشده، در این مدت پول خریدار نیز بهنوعی خواب بوده است. درعینحال ما در تعزیرات حکومتی فاکتور خرید، فاکتور فروش و رعایت درصد سودهای قانونی را بررسی میکنیم. مسئول امور تعزیرات حکومتی مشهد تصریح کرد: سود مجاز برای عمدهفروشی آهنآلات ساختمانی 2.5درصد و برای خردهفروشی 5درصد است. اگر از این میزان تجاوز کنند، پرونده تشکیل خواهیم داد و رسیدگی میکنیم.
عالمینژاد ادامه داد: متأسفانه قانون، خواب پول را پیشبینی نکرده اما ما در رسیدگیها این موضوع را هم مدنظر قرار میدهیم. قانون برای فروش اقساطی ماهانه 2.5درصد درنظر گرفته اما برای خرید از کارخانه چنین چیزی پیشبینی نشده است.
وی تصریح کرد: وظیفه نظارت و بازرسی بر بازار آهن برعهده اداره کل صنعت، معدن و تجارت است و باید پرونده تخلفات از ناحیه این اداره به ما ارجاع شود. در شرایط حساس کنونی، تعزیرات حکومتی با هرگونه تخلفی به اشد مجازات برخورد میکند. هماکنون پرونده 16میلیارد تومانی تخلف یکی از واحدهای صنفی عرضهکننده آهن در حال رسیدگی است. تخلف این واحد صنفی، عرضه خارج از شبکه بوده است. لازم به ذکر است که طبق قانون، خریدوفروشها باید در سامانه مؤدیان مالیاتی و همینطور سامانه انبارها ثبت شود. هرگونه فروش بدون ثبت در این سامانهها بهمنزله فروش خارج از شبکه است و متخلفان به مقدار دوبرابر مبلغ تخلفشان جریمه میشوند. در پرونده یادشده مبلغ تخلف 8میلیارد تومان بود و مبلغ جریمه 16میلیارد تومان است.
حباب ۲۰ درصدی قیمت آهن در بازار
رئیس انجمن سازندگان اسکلتهای فلزی خراسان رضوی از وجود حباب قیمتی در بازار آهن خبر داد و گفت: بررسیها نشان میدهد قیمت آهن در بازار حدود ۲۰درصد بالاتر از نرخ واقعی آن است.
محمد اسدی در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: برخی توزیعکنندگان علت اختلافقیمت آهن در بورس و بازار را تأخیر در ثبت سفارشها و بهاصطلاح «خواب سرمایه» عنوان میکنند، اما محاسبات نشان میدهد حتی با درنظرگرفتن این عامل نیز بازار آهن با حبابی در حدود ۲۰درصد مواجه است. وی افزود: در برخی موارد کارخانهها محصولات خود را در بورس برای تحویل چند ماه بعد عرضه میکنند، اما ممکن است میزان تولید واقعی کمتر از تعهدات باشد که همین موضوع باعث تأخیر در تحویل کالا میشود.
رئیس انجمن سازندگان اسکلتهای فلزی خراسان رضوی ادامه داد: هرچند تولیدکنندگان در جریان جنگ آسیبهایی دیدهاند، اما ازسویدیگر تقاضا نیز کاهش یافته است؛ بنابراین احتمال میرود بخشی از افزایش قیمت آهن در بازار، ناشی از احتکار باشد.
اسدی تصریح کرد: برای تأمین نیاز بازار، مقرر شده است کارخانههای فولادی نسبت به واردات آهن و فولاد به کشور اقدام کنند.