محمدی - ادبیات آیینی و دینی بخش جداییناپذیر ادبیات ایران است که در سالهای پس از انقلاب معمولا جایگاه درخور ملاحظهای در فعالیتهای مجموعه آستان قدس رضوی داشته است. یکی از نمودهای فعالیت ادبیات مشهد توجه ویژه به اشعار دینی است که در سایه ارادت به امام هشتم (ع) در ماههای اخیر شکل گرفته است. جلسه انجمنهای شعر رضوی سراسر کشور که با هدف پرداختن به اشعار دینی و بزرگداشت ائمه اطهار (ع) تشکیل شده، دوشنبه بیستم مرداد چهاردهمین جلسه مجازی خود را برگزار کرد که عید سعید غدیر خم و ولادت حضرت امام کاظم (ع) محورهای اصلی آن را تشکیل میدادند. این جلسه به ارتباط با انجمن شعر رضوی اهواز اختصاص داشت و علاوه بر شاعران مشهدی، ارتباط با شاعرانی از خطه جنوب و همچنین شهر قم را نیز در دستور کار قرار داد. محمدکاظم کاظمی (شاعر معاصر) به عنوان مجری و کارشناس، هدایت این برنامه را بر عهده داشت و محمدجواد غفورزاده به عنوان استاد نشست او را همراهی میکرد. حسین موید و رضا یعقوبی آل نیز دیگر مهمانان حضوری این رویداد بودند. برخلاف طراحی خوب و فکر شده جلسه که مستلزم هماهنگی زیاد با افراد مختلف به نظر میرسید، آنچه به عنوان پخش زنده در اینستاگرام در اختیار مردم قرار گرفت، به شدت بیکیفیت و مشکلساز بود؛ به طوری که شنیدن شعرهای شاعرانی که به صورت اینترنتی در برنامه حضور مییافتند تقریبا غیرممکن بود؛ بهعلاوه، زمانی که پخش زنده جلسه در اینستاگرام آغاز شد، دقیقا مشخص نبود که چند دقیقه از آن گذشته و چه مباحثی تاکنون مطرح شده است. در ابتدای نشست، حسین موید با خواندن یک شعر ولایی درباره حب اهل بیت (ع)، فضای نشست را تحتتأثیر قرار داد و بعد از آن، محمدکاظم کاظمی با کسب اجازه از محمدجواد غفورزاده ، شعری از این شاعر را در حضور خودش خواند. کاظمی در این بخش توضیح داد که البته خواندن شعر شاعری دیگر در حضور خودش، کار چندان جالبی نیست؛ چون حتما خود شاعر بهتر میتواند حق مطلب را در مورد شعرش ادا کند. وی در این مورد به نقل خاطرهای از یک شب شعر پرداخت که مجری آن اصرار به این کار داشته و موجب دلخوری برخی شاعران شده است. کاظمی در ادامه شعری از محمدجواد غفورزاده درباره امام علی (ع) که با ردیف نام مبارک آن حضرت سروده شده بود خواند و ضمن توضیح آشنایی خودش با آثار این شاعر و تجربه ویراستاری فنی یکی از کتابهای او، به واکاوی یکی از خصایص مهم سرودن شعر درباره اهل بیت (ع) پرداخت که در شعر محمدجواد غفورزاده رعایت شده است. کاظمی در این محفل شعر آیینی از برخی مقتضیات اینگونه شعر سخن گفت و به این موضوع اشاره کرد که گاهی برخی از شاعران در تجلیل از فردی که مورد مدح و ستایش ایشان است راه اغراق در پیش میگیرند و به وادی غلو میافتند که امری ناپسند است و حتی خود ائمه معصومین (ع) هم اطرافیانشان را با قاطعیت از غلو بر حذر میداشتهاند. کاظمی در ادامه به استفاده افراطی از صفات فراانسانی خاص خداوند برای وصف امامان معصوم (ع) انتقاد کرد و افزود: شاعران ما نباید امام علی (ع) را «برتر از انسان» معرفی کنند، بلکه باید امیرالمومنین (ع) را به عنوان «انسان برتر» در شعر خود به تصویر بکشند. علاوهبراین، محمدکاظم کاظمی تصریح کرد که وجه تفریط در این مسیر هم امری ناپسند است و شاعران نباید جوری از ائمه اطهار (ع) سخن بگویند که گویی از یک انسان عادی یا دوست خود حرف میزنند؛ بلکه شأن و جایگاه امامان شیعه (ع) باید همواره در شعر شاعران حفظ شود. او سپس به نمونههایی عینی از رعایت این نحوه اعتدال در شعر محمد جواد غفورزاده پرداخت و نشان داد که در اشعار او این حد وسط رعایت شده است. در بخش بعدی حجت الاسلام شفیعی از اهواز وارد ارتباط زنده تصویری با جلسه شد و به خواندن غزلی در وصف حضرت امیرالمومنین (ع) پرداخت. محمد جواد شرافت از شعرای قم نیز دیگر مهمان اینترنتی این نشست بود که دو شعر با مایههای عرفانی و دینی را درباره امام علی (ع) خواند. پس از این ارتباطات، دیگر شاعر حاضر در جلسه، رضا یعقوبی آل، شعری درباره امام علی (ع) را قرائت کرد که مضمونش ابراز ارادت شیعیان به ایشان و نوعی حدیث نفس شاعر با خودش در تبیین خصایل شیعه واقعی آن حضرت به شمار میرفت. هرچند از ارزشهای برگزاری چنین رویدادی چشمپوشی نمیتوان کرد؛ اما برخی مشکلات و ضعفهای اجرایی، کیفیت این جلسه را به شدت تحتتأثیر قرار داده بود. تغییر مهمانان اینترنتی این جلسه در قیاس با چیزی که از قبل اعلام شده بود، مخاطبان را دچار سردرگمی کرد. ضمن آنکه کیفیت پایین تصویر و پژواک چندباره صدا در گفتوگوهای اینستاگرامی باعث میشد تا بینندگان این رویداد قادر به شنیدن شعرهای مهمانان اینترنتی نباشند. نقطه قوت مهم این جلسه برنامهریزی مختصر و مفید آن بود که با پرهیز از پرگویی بیدلیل، با ضرباهنگی بسیار خوب برگزار شد.