بیم و امید آبی مشهد برای تابستان ۱۴۰۵ | قهر «دوستی»، دوستی «شوریجه»

به گزارش شهرآرانیوز، خشکسالی‌های پیاپی، رمقی برای دشت‌های محدوده شرقی کشور باقی نگذاشته و گواه آن را هم می‌توان از چهره خشکیده سد‌هایی جویا شد که روزگاری شریان حیاتی شهر‌ها و روستا‌های این خطه بودند. هرچند تلخی خبر خارج شدن سد دوستی از مدار بهره برداری و ورشکستگی آبی ۳ سد تامین کننده آب کلانشهر مشهد یعنی سد‌های طرق، کارده و ارداک کمتر از تلخی اخبار این روز‌های جنگ نیست، رجایی واثق این امید را در دل‌ها زنده نگه می‌دارد که همچون پیروزی‌های ظفرمندانه میدان، آسمان ایران هم روی بهارانه‌اش را احتمالا در نخستین ماه‌های سال به روی چشمان خشکیده دشت‌های نیمه شرقی نشان می‌دهد تا طراوت باران مرهمی باشد بر بیم بحران آبی تابستان جاری.

آنطور که مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی به شهرآرانیوز می‌گوید با وجود وضعیت بحرانی سد‌های تامین کننده آب شرب شهر مشهد، میزان بارش‌های سال آبی جاری کمی بهتر از میزان مشابه سال گذشته و حتی دوره بلند مدت است و همین موضوع بارقه‌ای از امید را برای تداوم میزان بارش‌ها در نخستین فصل سال ایجاد می‌کند.

به گفته محمدعلی نعمت نژاد عایدی تمامی سد‌های خراسان رضوی از ابتدای سال آبی جاری یعنی از اول مهرماه سال ۱۴۰۴ تاکنون چیزی حدود ۴۷ و نیم میلیون متر مکعب بوده و از ابتدای امسال هم حدود ۸.۶ میلیون متر مکعب به دارایی این سازه‌های آبی افزوده شده است.

وی با اشاره به ضریب نرمال و فوق نرمال بارندگی‌ها در بسیاری از نقاط کشور در سال آبی جاری، میزان پرشدگی سد‌های کشور را در حالی معادل ۵۰ درصد اعلام می‌کند که به اذعان خودش، خراسان رضوی با این اعداد و ارقام فاصله زیادی دارد و میزان پرشدگی سد‌های این استان با ۹۵ میلیون متر مکعب، چیزی حول و حوش فقط ۶ درصد است.

بر اساس صحبت‌های این مدیر آبی، میزان پرشدگی سد‌های خراسان رضوی در مدت مشابه سال قبل ۱۳ درصد و چیزی حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب از یک میلیارد و ۵۷۲ میلیون ظرفیت آبگیری تمامی سد‌های استان بوده است.

او البته نیم نگاهی هم به نیمه پر لیوان ظرفیت آبی دشت‌ها و سد‌های این استان می‌اندازد و می‌گوید: این که سدی همچون سد «سده» در خواف بیش از ۵ میلیون متر مکعب آبگیری شده و این که سد‌هایی همچون «یام»، «چالیدره» و «کمایستان» در حال سرریز شدن قرار گرفته‌اند و سدهایی، چون «فریمان» و «دولت آباد» نیز نزدیک به سرریز شدن هستند، خبر بسیار خوشایندی است که با وجود حجم نه چندان بالای این سدها، به بهبود وضعیت بارش‌ها امیدوارترمان می‌کند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی همچنین به آخرین وضعیت چهار سد دوستی، طرق، کارده و ارداک که به عنوان منابع اصلی تامین آب شرب مشهد به شمار می‌آیند، این گونه اشاره می‌کند: سد دوستی که تا پارسال تا حدود ۲ متر مکعب بر ثانیه رویش حساب باز می‌کردیم، فعلا به صورت کامل از مدار بهره‌برداری خارج شده است و امیدواریم با بارش‌های بهاری امسال همچون بارش‌های خوبی که در یکی دو سال قبل در اردیبهشت ماه داشتیم، بزرگترین سد استان دوباره به چرخه زندگی برگردد. سد‌های طرق، کارده و ارداک هم با مجموع حجم مخزنی ۹۰ میلیون متر مکعبی خود در حال حاضر با ۳ میلیون، ۳.۴ میلیون و ۵.۳ میلیون متر مکعب به ترتیب حدود ۱۰ درصد، ۱۳ درصد و ۱۸ درصد پرشدگی دارند که به سبب کاهش میزان سفر در نوروز امسال و به تبع آن کاهش میزان مصرف آب، فعلا از آنها استفاده نمی‌کنیم و روی منابع دیگر مثل چاه‌ها و آب‌های زیرزمینی متمرکز هستیم.

در ادامه حتما بخوانید ۴ سد تأمین کننده آب مشهد از مدار بهره‌برداری خارج شدند | آب جیره‌بندی می‌شود؟

شوریجه آماده آبگیری است

نعمت‌نژاد یک خبر خوب هم می‌دهد و آن آمادگی «سدشوریجه» برای آبگیری است. سدی که می‌تواند در روز‌هایی که سد دوستی چندان بنای دوستی با مشهدی‌ها ندارد، یار خوبی برای تامین حدود ۱۲۵۰ لیتر بر ثانیه آب برای شهروندان و زائران این شهر در پیک تابستانه امسال باشد.

سد مخزنی شوریجه در فاصله ۱۲۵ کیلومتری شهر مشهد و حدود ۳۰ کیلومتری بخش مرزداران شهرستان سرخس واقع شده است. این سد از نوع خاکی و با هسته رسی قائم با حداکثر ارتفاع ۴۶/۵ متر از بستر رودخانه، طول تاج ۳۷۴ متر و حجم حوضه آبریز ۱۵ هزار و ۶۵۰ کیلومتر مربع برای ذخیره سازی آب رودخانه کشف‌رود در نزدیکی روستای پل گزی از توابع بخش مرزداران ساخته شده است که با توجه به فرار میلیون‌ها متر مکعب سیلاب و رواناب فصلی به خارج از مرز‌های کشور، ظرفیتی خوب برای مهار و استفاده از این نعمت الهی باشد.

۱۲ پروژه عملیاتی برای خروج از اضطرار تابستان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی همچنین گذری به طرح‌های عبور از بحران و خروج از اضطرار در سال ۱۴۰۵ می‌کند و می‌افزاید: این مجموعه یا ۵ پروژه و شرکت آبفای مشهد با ۷ طرح عملیاتی، تمامی تدابیر لازم را برای تامین آب هم استانی‌ها و زائران، مسافران و مجاوران شهر امام رضا (ع) اندیشیده‌اند و در همین راستا رقمی بالغ بر ۴.۵ همت نیز برای اجرای صددرصدی پروژه‌های مذکور در نظر گرفته شده است.

وی میزان استفاده آب مشهدی‌ها در ایام پیک مصرف سال گذشته را ۱۱ هزار و ۳۳۵ لیتر بر ثانیه برشمرد و یادآوری کرد: پیش‌بینی کارشناسان آبی برای تابستان امسال هم رقمی حدود ۱۱ هزار و ۶۷۵ لیتر بر ثانیه است که امیدواریم با اثربخشی حدود ۵ متر مکعبی پروژه‌های اضطرار در بدبینانه‌ترین حالت‌های ممکن نیز مشکلی در تامین آب شهروندان نداشته باشیم.

خبرنگار فاطمه رافع