ماجرای ترک کردن هواپیما توسط مسافران پرواز شیراز به تهران پرواز‌های عمره ایران‌ایر افزایش خواهد یافت هدف‌گذاری بهسازی و شاداب‌سازی ۱۱۰ هزار کلاس درس کشور در طرح شهید عجمیان رقابت بیش از ۸۰ هزار داوطلب در آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۴ اجرایی شدن طرح میدان پویا برای توسعه ورزش دانش‌آموزی از اول مهرماه ۱۴۰۴ وزیر علوم: با افت رتبه علمی مواجه هستیم جذب ۷۰۰ محیط‌بان در دستور کار سازمان حفاظت محیط‌زیست خودکشی یک نظامی صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین قطار سنندج-مشهد به صورت آزمایشی راه‌اندازی می‌شود آیا اتباع خارجی مشمول کمک‌هزینه ازدواج می‌شوند؟ افزایش سقف پرداخت نقدی خسارات منازل آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه تصادف زنجیره‌ای در جاده شیروان به فاروج ۳ مصدوم بر جا گذاشت (۶ شهریور ۱۴۰۴) آیا بابک زنجانی به پلیس فتا احضار شد؟ (۶ شهریور ۱۴۰۴) واکنش پلیس راهور به صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان: اقداماتی در حال انجام است + فیلم ویدئو | توقیف گواهینامه ۲۰ هزار راننده متخلف از ابتدای شهریور ۱۴۰۴ اعلام زمان نتایج نهایی آزمون دستیاری پزشکی ۱۴۰۴+ زمان ثبت نام ویژگی‌های یک شهر دوستدار کودک چیست | شهری که می‌خواهد صدای کودکان را بشنود ویدئو | دستگیری سارق سنگ قبر یک هنرمند از قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) تهران بهره‌برداری از هفت طرح بهداشتی در مشهد همزمان با هفته دولت فرآیند اعلام حضور داوطلبان در ارزیابی استخدام آموزش و پرورش ۱۴۰۴ آغاز شد گلایه دانشجویان دانشگاه آزاد به پرداخت شهریه زودهنگام و محدودیت انتخاب واحد ماجرای قتل وحشتناک مدیر ساختمان و همسرش توسط مرد همسایه جزئیات ساعات کاری کارمندان دولت پس از ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ + فیلم روند افزایش ظرفیت دانشجوی پزشکی باید متوقف شود جلوگیری از سقط بیش از ۱۰ هزار جنین در کشور با اجرایی شدن طرح نفس افزایش ۱۱۰ درصدی قیمت کتاب‌های درسی مردود است دو مکمل غذایی که پیری پوست را تسریع می‌کنند یک جاده غیرمجاز به درازای ۸ کیلومتری در جنگل‌های گیلان کشف شد بیماران فشار خون بالا چه چیز‌هایی را نباید در وعده‌های غذایی خود مصرف کنند؟
سرخط خبرها

نقش مغفول نهاد وقف در پیشگیری، کنترل و درمان آسیب‌های اجتماعی

  • کد خبر: ۴۱۹۲۵
  • ۱۷ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۳
نقش مغفول نهاد وقف در پیشگیری، کنترل و درمان آسیب‌های اجتماعی
دکتر محمدباقر گرایلی - رئیس مدرسه عالی علوم انسانی حکمت و تاریخ
آسیب‌های اجتماعی از معضلات تمام جوامع بشری است. وقتی موضوع آسیب‌های اجتماعی مطرح می‌شود، منظور مجموعه ناهنجاری‌های رفتاری افراد یک جامعه اعم از فردی و اجتماعی است که از عملکرد نامناسب نهاد‌های اجتماعی نشئت می‌گیرد. آسیب‌های اجتماعی معمولا قبح اجتماعی و قانونی دارند و برخلاف مقبولیت‌های جامعه شکل می‌گیرند، لذا آحاد جامعه و نهاد‌های اجتماعی و فردی، از آن‌ها روی گردان هستند و در صدد رفع و کنترل و پیشگیری ‎اش برمی آیند.
 
درمورد آسیب‌های اجتماعی سه بحث اساسی مطرح است: ۱- عوامل موثر بر آسیب‌های اجتماعی ۲- راهکار‌های کنترل و پیشگیری آسیب‌های اجتماعی ۳- راه‌های درمان آسیب‌های اجتماعی. با بررسی این مباحث، مشخص می‌شود که آسیب‌های اجتماعی مهم‌ترین مولفه جامعه را -که نیروی انسانی باشد- تحت تاثیر منفی قرار می‌دهد و دچار چالش جدی می‌کند و درنتیجه میزان ارتکاب جرم را افزایش و کارایی اجتماعی را کاهش می‌دهد که همین امر، خود به تشدید آسیب‌ها منجر می‌شود و به بی تفاوتی اجتماعی، نارضایتی اجتماعی و حتی بحران‌های اجتماعی می‌انجامد. به عبارت دیگر، بی اعتنایی به درمان و پیگیری آسیب‌های اجتماعی به صورت چرخشی، موجب تشدید این آسیب‌ها می‌شود. درمورد عامل ایجاد این آسیب ها، می‌توان گفت فقر مالی و اقتصادی و فقر فرهنگی، یکی از عوامل مهم موثر در ایجاد آسیب‌های اجتماعی است. مشکلات اقتصادی می‌تواند نهاد خانواده را تضعیف و زمینه طلاق را فراهم کند.
 
درواقع فقر اعم از مالی و غیرمالی می‌تواند به ارتکاب جرم در زنان و مردان منجر شود. فقر حتی فعالیت‌های فرهنگی را بی اثر می‌سازد، لذا پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) در روایتی فرموده اند: «فقر می‌تواند به از بین رفتن تمام زمینه‌های فرهنگی منجر شود.» باتوجه به گستردگی طبیعی آسیب‌های اجتماعی و هزینه بر بودن پیشگیری و کنترل و درمان آن‌ها و همچنین کمبود منابع دولتی، ملی و استانی برای پیشگیری و کنترل و درمان این آسیب ها، نیازمند راه‌های جدیدی برای حل این معضلات هستیم. یکی از نهاد‌های شرعی و دینی که توانمندی خاصی برای حل این معضل و جبران هزینه کنترل و پیگیری آسیب‌های اجتماعی دارد و درعین حال می‌تواند ماهیت شرعی و دینی خود را حفظ کند، نهاد وقف است. در روایات و منابع اسلامی از وقف به عنوان صدقه جاریه یاد شده است که می‌تواند تا دامنه قیامت برای واقف، آثار اخروی داشته باشد و ملاکی باشد برای وقف امور خیر.
 
اگر در وقف، ملاک امور خیریه (به طور مطلق) است، امروزه مظاهر جدیدی از امور خیریه و نیات خیرخواهانه پا به عرصه اجتماع نهاده است که نیازمند کمک واقفان و خیران است تا به آن‌ها نیز پرداخته شود؛ ازجمله نجات مردان و زنانی که در آستانه ارتکاب گناه و جرم قرار دارند که از بارزترین مظاهر امور خیر است. می‌توان به این امور، حوزه زنان سرپرست خانوار خانواده زندانیان، کودکان کار و فرزندان طلاق، صلح و حکمیت بین آحاد جامعه و مسلمان، رفع اختلافات ناشی از جرم خصوصا جرائم خرد و جرائم حق الناسی را هم اضافه کرد که از مظاهر مهم امور خیر است. در دنیای کنونی، راهکار‌های ترمیمی به عنوان یکی از راه‌های کنترل بسیاری از آسیب‌های اجتماعی مطرح است و از آن بهره می‌گیرند.
 
اگر منظور ما از راهکار ترمیمی فقط دوری از اقامه دعوی و جلوگیری از ورود افراد به فرایند قضایی باشد، می‌توانیم چرخه بسیاری از آسیب‌ها را قطع کنیم. براساس آمار رسمی منتشرشده، ورودی سالانه دستگاه قضایی، بیش از ۱۳میلیون پرونده است. تحلیل این آمار نشان می‌دهد که درصد درخورتوجهی از آحاد جامعه، سالانه درگیر دستگاه قضایی هستند و هزینه و وقت خود و حاکمیت را برای رفع و حل مسائل اختلافی هدر می‌دهند و ازسوی دیگر، مهم‌ترین مولفه جامعه را که هم بستگی اجتماعی و اعتماد اجتماعی است، تضعیف می‌کنند.
 
در چنین فضایی و با چنین حجمی از پرونده‌های قضایی، می‌شود با ارائه نیت‌های خیرخواهانه و موقوفات جدید برای اصلاح ذات البین، میزان پرونده‌های ورودی به دستگاه قضا را که زیبنده نظام اسلامی نیست، کنترل کرد. در پایان به دست اندرکاران امور خیریه و وقف پیشنهاد می‌شود با نگاهی نو به نیات خیرخواهانه بپردازند و درکنار تقویت وقف‌ها و نیات سنتی، مظاهر جدید را نیز به واقفان و خیران معرفی کنند. همان طور که ساخت مسجد و بیمارستان صدقه جاریه محسوب می‌شود، برای اصلاح ذات البین و نجات افراد در معرض آسیب اجتماعی نیز می‌توان از این اوقاف بهره گرفت. شاید به دنبال آن بتوانیم بخشی از سنت پیامبر اعظم اسلام را اجرایی کنیم که فرمودند: «مبعوث شدم تا مکارم اخلاق را تمام سازم.»
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->