به گزارش شهرآرانیوز؛ بسیاری از تعاملات افراد در جامعه، متأثر از تغییرات اقتصادی و اجتماعی است تا جایی که مراجعه مردم به دستگاه قضایی را نیز میتواند تحتتأثیر قرار بدهد. در این میان، شیوههای ورود مراجع قضایی برای پاسخگویی به مردم و کیفیت خدمات ارائهشده، زمینهساز افزایش رضایت یا نارضایتی مردم را فراهم میکند. موضوعی که به نظر میرسد با ارتقای ارائه خدمات از سوی مراجع قضایی استان بهرهگیری از ظرفیتهای مشارکتهای مردمی، توسعه زیرساختهای الکترونیکی و افزایش سرعت، دقت و کاهش هزینههای دادرسی در سالهای اخیر مؤثر بوده است.
هرچند افزایش برخی آمارهای استان در زمینه توهین، فحاشی و کتککاری، هشداری جدی است و این نکته را گوشزد میکند که پیش از اقدام قضایی درمورد این مسائل؛ نیاز به پیوست فرهنگی داریم. موضوعاتی که معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان رضوی در گفتوگوی اختصاصی با شهرآرا به بیان جزئیاتی درباره آن پرداخته است.
حسین شفیعی در ابتدا، عملکرد دستگاه قضایی استان در سال گذشته را با وجود همه چالشها و حوادث رقمخورده قابل دفاع میداند و با استناد به یک نمونه آماری، میگوید: در سال گذشته، یکمیلیون و ۲۳۹هزار پرونده در دستگاه قضایی خراسان رضوی ثبت شد که از قبل هم حدود ۲۱۵هزار پرونده پایان سال۱۴۰۳ داشتیم. اتفاقی که افتاد، در طول سال۱۴۰۴ علاوهبراینکه به این یکمیلیون و ۲۳۹هزار پرونده رسیدگی و رأی صادر کردند از ۲۱۵هزار پرونده ابتدای سال هم حدود ۳۰هزار فقره را کم کردند.
وی کاهش جمعیت کیفری و اقدامات انجامشده در زندانها را از نکات قوت دیگر میداند و بیان میکند: در حوزه کاهش جمعیت کیفری و زندان نیز ما مکرر طرح آزادی زندانی را داشتیم. از طریق ستاد دیه، کمکهایی آستان قدس رضوی ارائه کردند و پیگیریهایی نیز خود همکاران قضایی در حوزه نظارت بر زندان برای اخذ رضایت داشتند. همچنین در چندماه اخیر بیش از ۷ هزار زندانی در استان به مرخصی رفتند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان رضوی به موضوع مهم بازار و اقتصاد اشاره میکند، مسئلهای که تا حد زیادی میتواند در زمینه نارضایتی جامعه مؤثر باشد و میگوید: در حوزه بازار و اقتصاد، بهطور متناوب هر چهارشنبه، دستگاه قضایی استان از واحدهای تولیدی استان بازدید دارد. جلسات کمیسیونهای حمایت از سرمایهگذاری مشروع در دادگستری استان برگزار میشود. نماینده دادستان مرکز استان نیز بهطور متوسط هر روز در ستاد تنظیمبازار استان و در مدیریت بحران استان حضور دارد و بهعنوان نماینده دستگاه قضایی موضوعات را مدیریت میکند.
وی به اقدامات فناورانه نیز میپردازد و میگوید: در حوزه فناوری در دادگستری استان بهسمت الکترونیکیشدن پروندهها حرکت میکنیم. در پایان سال۱۴۰۴ حدود ۳۹درصد پروندههایمان را الکترونیکی رسیدگی کردیم؛ این هم شفافیت میآورد، هم سرعت، هم دقت و هم اطمینان.
در حوزه دادرسیهای الکترونیکی نیز دیگر زندانی را از زندان اعزام نمیکنیم. در خود زندانهای استان، گیتهایی قرار داده شده و زندانی از داخل زندان با همکار قضایی، جلسهاش را برگزار میکند و پاسخگویی انجام میشود. تعداد زیادی دادگاههای آنلاین هم در سال۱۴۰۴ برگزار شد.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان رضوی، مسئله حقوق عامه را از دیگر مسائل مهم تلقی و بیان میکند: در حوزه حقوق عامه شورای حفظ بیتالمال دادگستری استان و شورای پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان (هم در مرکز و هم در شهرستانها) جلسات خوبی داشتند.
برای حفظ حقوق عامه هر کجا دیدیم نیاز به رفع نقطه حادثهخیز است، شورای پیشگیری ورود کرد؛ جایی احساس کردیم حقوق عامه در حوزه محیطزیست برای احداث جادهای زیرسؤال میرود، شورای پیشگیری ورود کرده است و اقدامات دیگری نیز در حوزه دفاع از حقوق عامه از این دست به انجام رساندهایم.
شفیعی درعینحال به یک چالش مهم در استان اشاره میکند و میگوید: جرم اول استان، توهین و فحاشی و کتککاری است. حتی امسال نسبت به سال۱۴۰۳ حدود ۷ درصد افزایش داشته است. توهین و کتککاری، زمینههای مختلفی دارد که در جای خود باید درباره اش گفتوگو کرد.
در این زمینه باید بگوییم که بهترتیب اولویت در اتهام اول استان، توهین به اشخاص، ضرب و جرح عمدی و تهدید است. توهین بیش از ۷۰هزار پرونده داشته و بیش از ۷ درصد افزایش داشته است. ضرب و جرح عمدی هم حدود ۷ درصد افزایش، تهدید ۵ درصد افزایش و بعد از اینها رانندگی بدون گواهینامه، سرقت، کلاهبرداری، تخریب، تصادف، تحصیل مال از طریق نامشروع و… قرار دارد.
وی در پاسخ به خبرنگار شهرآرا درباره الزام وجود یک پیوست فرهنگی برای حل این معضل، میگوید: یکی از برنامههای اصلی، طرح جامع پیشگیری از خشونت است. این طرح میگوید در حوزه قضایی اگر مجازاتها بازدارنده نبوده، متناسبسازی شود؛ مثلا اگر برای فحاشی جزای نقدی یکمیلیونی تعیین میشد، از این به بعد ۵ میلیون تعیین شود تا حس بازدارندگی ایجاد شود.
شفیعی در ادامه تصریح میکند: طرح قاضی مدرسه و پیگیریهای خط ۱۵۷۰ نیز از جمله برنامههایی است که ادامه خواهد داشت. اگر دانشآموز در خانه یا مدرسه مشکلی داشته باشد، خط امنی است که به مشاوران آموزش و پرورش وصل است و نظام ارجاع دارد؛ یعنی اگر افکار خودکشی یا مشکل جدی باشد، هماهنگی میشود و دستگاههای مرتبط از جمله بهزیستی و حتی دستگاه قضایی ورود میکنند.
وی در پاسخ به خبرنگار شهرآرا درخصوص پیگیری وضعیت ساماندهی اتباع غیرمجاز، میگوید: یکی از اقدامات خوب حاکمیت و دستگاه قضایی، ساماندهی اتباع بوده است. ما نمیگوییم اخراج؛ نظام جمهوری اسلامی پذیرای اتباع بوده و خواهد بود، اما روی حساب و کتاب و ضابطه، شناسایی شده و کارت تردد داشته باشند، محدوده فعالیتشان مشخص باشد و موجب منع اشتغال دیگران نشوند. البته میپذیریم یک بخش هم ممکن است برگشته باشند؛ چون در طرد اتباع غیرمجاز، سیستم ثبت و ضبط دقیق مثل خروج قانونی وجود ندارد و، چون از ابتدا مدارک هویتی نداشتهاند، تطبیق دقیق دشوار میشود.