اقتصاد بازار مالی

تصویب نمادین افزایش تولید نفت اوپک پلاس

در حالی که دو ماه متوالی افزایش تولید اوپک‌پلاس به دلیل انسداد تنگه هرمز هیچ اثری بر عرضه فیزیکی نفت نداشته است، باز هم این ائتلاف روز یکشنبه برای چهارمین بار متوالی افزایش تولید را تصویب کرد.

به گزارش شهرآرانیوز؛ ائتلاف اوپک‌پلاس امروز یکشنبه با صدور بیانیه‌ای از تصویب افزایش جدید سقف تولید نفت خود در ماه ژوئیه (تیرماه) خبر داد.

این چهارمین افزایش پیاپی از زمان آغاز بحران مرتبط با اختلال در آمدوشد تنگه هرمز محسوب می‌شود، آن هم در شرایطی که بخش بزرگی از عرضه جهانی همچنان به دلیل جنگ‌افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران از مدار خارج شده است.

کاهش تأثیر افزایش‌ها در سایه اختلال هرمز

ائتلاف اوپک‌پلاس که شامل سازمان کشور‌های صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانی ازجمله روسیه است، اعلام کرد از ژوئیه آینده، هدف تولید خود را حدود ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش می‌دهد. این رقم مشابه افزایش اعمال‌شده در ژوئن (خرداد) جاری است.

در بیانیه اوپک‌پلاس آمده است: «کشور‌های عضو به اتخاذ رویکردی محتاطانه و منعطف در مدیریت عرضه ادامه می‌دهند تا از ثبات بازار جهانی نفت در شرایط استثنایی کنونی حمایت کنند.

نقش تعیین‌کننده تنگه هرمز؛ افزایش تولید، اما عرضه نه!

این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که بازار‌های نفتی همچنان با کمبود فیزیکی عرضه روبرویند؛ چراکه جریان نفت از طریق تنگه هرمز که حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت از آن عبور می‌کند به شدت کاهش یافته است.

داده‌های اوپک نشان می‌دهد با وجود افزایش متوالی سهمیه‌ها، تولید واقعی ائتلاف در ماه آوریل (فروردین-اردیبهشت) به ۳۳.۱۹ میلیون بشکه در روز سقوط کرده است؛ در حالی که این رقم در فوریه (بهمن-اسفند) حدود ۴۲.۷۷ میلیون بشکه در روز بود. دلیل اصلی این کاهش، افت صادرات کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس به دلیل اختلال‌های حمل‌ونقل در منطقه است.

هفت کشور کلیدی عقب‌نشینی داوطلبانه از کاهش تولید را آغاز کردند

هفت کشور اصلی ائتلاف شامل عربستان، روسیه، عراق، کویت، الجزایر، قزاقستان و عمان پیش از این، سهمیه تولید خود را طی دوره فروردین تا خرداد، حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز افزایش داده بودند.

بر اساس محاسبات رویترز، افزایش جدید به معنای بازگشت حدود ۵۶۷ هزار بشکه در روز از کاهش‌های داوطلبانه مصوب ۲۰۲۳ به بازار است؛ آن هم با در نظر گرفتن خروج امارات از ائتلاف از ماه آینده.

تحلیلگر سابق اوپک: تا هرمز بسته است، این افزایش‌ها فایده‌ای ندارد. خورخه لئون، تحلیلگر شرکت «ریستاد انرژی» و مقام سابق اوپک، در این زمینه گفت: «افزایش تولید تا زمانی که تنگه هرمز مسدود است، چندان معنی ندارد.»

وی افزود: «بازار دچار کمبود اعلامیه نیست، بلکه با کمبود حجم‌های فیزیکی قابل دسترس روبروست.» به گفته لئون، افزایش فعلی بیش از آنکه یک اقدام واقعی برای افزایش عرضه باشد، جنبه سیاسی دارد.

این تحلیلگر خاطرنشان کرد که بازگشایی احتمالی تنگه هرمز می‌تواند کل معادله را وارونه کند؛ به‌گونه‌ای که بازار‌ها به سرعت از نگرانی کمبود عرضه به نگرانی مازاد عرضه تغییر وضعیت دهند.

برنامه اوپک‌پلاس برای لغود تدریجی کاهش‌ها

افزایش جدید بخشی از برنامه تدریجی برای عقب‌نشینی از کاهش‌های تولیدی است که ابتدا به میزان ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز از سوی گروهی از اعضای اوپک‌پلاس در سال ۲۰۲۳ تصویب شده بود.

در صورت ادامه روند فعلی افزایش تولید در ماه‌های اوت و سپتامبر (مرداد و شهریور)، احتمالاً ائتلاف تا پایان سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ میلادی تمام کاهش‌های داوطلبانه باقیمانده را لغو خواهد کرد.

قیمت نفت همچنان بالاست، اما با احتیاط

کشور‌های تولیدکننده نفت از تداوم قیمت‌های بالای نفت بهره می‌برند؛ هرچند بهای نفت اخیراً به حدود ۹۳ دلار در هر بشکه عقب‌نشینی کرده است. این در حالی است که در اوج تنش‌های ژئوپلیتیک جنگ علیه ایران، قیمت‌ها فراتر از این سطح نیز رفته بود.

تحلیلگران معتقدند اوپک‌پلاس سعی دارد بین بهره‌مندی از قیمت‌های بالا و حفظ ثبات بازار تعادل برقرار کند. این نهاد انعطاف خود را برای افزایش، توقف یا کاهش تولید متناسب با تحولات جنگ در خاورمیانه و آینده کشتیرانی در تنگه هرمز حفظ کرده است.

منبع: فارس