ادامه نگرانی پاکستان از دسترسی تروریست‌ها به سلاح‌های رها شده آمریکا در افغانستان فاجعه ۱۹ هزار کودک شهید در غزه | حماس: سازمان ملل رژیم صهیونیستی را در لیست سیاه قاتلان کودکان قرار دهد ونزوئلا اولین کشور جهان در شکست تعرفه ۱۵ درصدی ترامپ | ادعای جسورانه مادورو در جنگ تجاری با آمریکا شوک تعرفه‌های ترامپ به اقتصاد آمریکا | ۵۴ درصد شهروندان نگران افزایش قیمت‌ها و تورم واکنش سخنگوی دولت به برکناری شهرام دبیری از سوی رئیس جمهور هشدار رئیس‌جمهور لبنان به آمریکا: رژیم صهیونیستی باید نقض آتش‌بس را متوقف کند | زمزمه پاسخ نظامی حزب‌الله سفر محرمانه مشاور امنیت ملی تایوان به آمریکا در سایه تهدیدات نظامی چین شوک در میدان سوریه؛ حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه‌های ترکیه و زمزمه جنگ با آنکارا | تحلیل تنش تل‌آویو-ترکیه واکنش ترامپ به سقوط وال‌استریت: فرار به زمین گلف در بحبوحه جنگ تجاری! افشاگری رئیس برکنارشده شاباک درباره اختلاف با نتانیاهو: درخواست حکم امنیتی برای تعویق دادگاه برنامه هسته‌ای ایران و جنگ غزه؛ محور سفر نتانیاهو به آمریکا انهدام خودروی بمب‌گذاری‌شده داعش در غرب الانبار عراق اظهارات تلافی‌جویانه نخست‌وزیر کانادا: آماده‌ایم جای آمریکا را در رهبری اقتصاد جهان بگیریم رسانه روسی نوشت: آمریکا و ایران، مسائل را بدون رژیم صهیونیستی حل می‌کنند شهادت نزدیک به ۱۳۰۰ نفر در کمتر از ۲۰ روز در غزه رئیس جمهور، شهرام دبیری، مسافر قطب جنوب را از دولت اخراج کرد عربستان حملات رژیم صهیونیستی به غزه را محکوم کرد ۲ حمله هواپیماهای متجاوز آمریکایی به استان صعده یمن دستگاه امنیتی آمریکا در تلاطم | برکناری ژنرال تیموتی هاگ بدون توضیح! انصارالله هشدار داد: آتش‌بس در غزه، شرط صلح منطقه‌ای حمله موشکی روسیه به اوکراین؛ ۱۲ کشته و بیش از ۵۰ زخمی در یک روز + جزئیات انفجارها سخنگوی القسام هشدار داد: نیمی از اسرای زنده صهیونیست در خط مقدم حمله ارتش اشغالگر | مسئولیت جان آن‌ها با نتانیاهو است مجمع جهانی بیداری اسلامی بیانیه داد: سازش‌کاران با صهیونیست‌ها به سرنوشت بدی دچار می‌شوند آنروا از کشتار روزانه ۱۰۰ کودک پرده برداشت غیرقابل‌پیش‌بینی‌بودن تصمیم نهایی ترامپ درباره ایران به روایت یک رسانه عبری‌زبان پاسخ تجاری چین به آمریکا؛ اعمال تعرفه‌های تلافی‌جویانه بر واردات آمریکایی تعرفه‌های اروپا علیه آمریکا از ماه آینده اعمال می‌شود فیدان: آنکارا به هیچ وجه موافق حمله به ایران نیست
سرخط خبرها

بایسته‌هایی درباره سازمان‌های مردم‌نهاد

  • کد خبر: ۴۲۴۱۲
  • ۲۰ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۹
بایسته‌هایی درباره سازمان‌های مردم‌نهاد
طوسی‌رضوانی - مدرس دانشگاه و کارشناس سیاسی
موضوع استفاده از از ظرفیت «سازمان‌های مردم‌نهاد» در جهت مدیریت کلان جامعه و حل مشکلات از طریق مشارکت اجتماعی و مدنی، چندی است که مورد توجه مسئولان کشور قرار گرفته، به‌گونه‌ای که در این باره برنامه‌ها و دستورالعمل‌هایی در حوزه‌های مختلف ازسوی دولت و سایر سازمان‌های حکومتی ارائه شده است. از جمله مهم‌ترین این برنامه‌ها، دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهاد‌های مردمی با قوه‌قضاییه است که اسفند پارسال ازسوی ریاست قوه‌قضاییه ابلاغ شد. اما نکته مهم این است که بین نظام سیاسی و تشکل‌های مردمی چه رابطه‌ای وجود دارد یا باید وجود داشته باشد و در چه صورت همکاری بین این دو حوزه می‌تواند نتایج مطلوب به‌بار آورد؟

سازمان مردم‌نهاد (سمن) تشکلی است مردمی، غیردولتی، غیرسیاسی و غیرانتفاعی که به‌منظور انجام فعالیت‌های داوطلبانه فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، بشردوستانه و محیط‌زیستی در چارچوب قوانین کشور ایجاد می‌شود. این‌گونه سازمان‌ها و سایر تشکل‌های غیردولتی در بستر «جامعه مدنی» یا «حوزه عمومی» شکل می‌گیرند؛ حیطه‌ای که حدفاصل حوزه خصوصی و حوزه حکومتی است و کارکرد اصلی آن تقویت انسجام اجتماعی و انتقال مطالبات و خواست‌های جامعه به نهاد حکومت است؛ بنابراین جامعه مدنی و اجزای آن از جمله سازمان‌های مردم‌نهاد، از یک‌سو با عموم مردم سروکار دارند و از سوی دیگر با سازمان‌های حکومتی.
 
موفقیت این سازمان‌ها در انجام کارکرد‌های اصلی‌شان مشروط به اعتماد و مشارکت عمومی از یک‌سو و اعتماد و همکاری حکومت با این سازمان‌ها از سوی دیگر است. اگر جامعه و حکومت درک و بینش صحیحی از مفهوم جامعه مدنی و الزامات آن نداشته باشند، برنامه‌ها و طرح‌هایی، چون عدالت یا جامعه ترمیمی به‌نتیجه نخواهد رسید و در این میان، مسئولیت حکومت‌ها به‌ویژه در جوامع در حال توسعه که جامعه مدنی نابالغ و ضعیفی دارند، بسیار حائز اهمیت است. جامعه ایران نیز جامعه‌ای در حال گذار و در حال توسعه است و در چنین جوامعی به‌سبب ضعف تاریخی حوزه عمومی و جامعه مدنی، از یک‌سو با حکومت‌های فراگیر و مسئول ریزودرشت امور جامعه مواجه هستیم و از سوی دیگر با جامعه منفعل، پراکنده و سازمان‌نیافته‌ای که از حداقل تجربه و مهارت لازم برای حل‌وفصل مشکلات خود بی‌بهره است.
 
به‌بیان دیگر، «دولت‌سالاری» مانع رشد فرهنگ سیاسی مشارکتی و به‌تبع آن، جامعه مدنی مستقل و خودگردان در این جوامع شده است؛ بنابراین اگر بنا باشد تحول مثبتی در حوزه عمومی این جوامع ایجاد شود و سمن‌ها و تشکل‌های مردمی نقش فعال‌تری در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایفا کنند، ابتدا باید رویکرد و رویه نهاد حکومت نسبت به جامعه مدنی متحول شود. ارتقای توانمندی نهاد‌های مردمی در حل و رفع معضلات اجتماعی مستلزم آن است که حکومت، نهاد‌های مدنی را نه رقیب، بلکه متحد و شریک خود بداند و از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های آن‌ها برای سازمان‌دهی جامعه و تحکیم پیوند‌های اجتماعی و ترمیم نقصان‌ها، آسیب‌ها و بحران‌های اجتماعی بهره گیرد. در این راستا انجام اقدامات زیر ازسوی مجموعه حکومت و سازمان‌های وابسته به آن ضروری به‌نظر می‌رسد:

اول: به‌رسمیت‌شناختن موجودیت جامعه مدنی و حوزه عمومی، پذیرفتن نقش نظارتی و اجرایی نهاد‌های مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد و پرهیز از نگاه همراه با سوءظن به جامعه مدنی و اجزای آن.

دوم: ایجاد زمینه لازم برای فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد از طریق اصلاح قوانین و واگذاری بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به آن‌ها.

سوم: توجه بیشتر به حوزه علوم اجتماعی و حمایت نهاد‌های حکومتی از مطالعات و پژوهش‌های مرتبط با موضوع جامعه مدنی، حوزه عمومی و مشارکت اجتماعی.

چهارم: تلاش برای جایگزین‌کردن مشارکت اجتماعی خودجوش به‌جای مشارکت برانگیخته و مهندسی‌شده و آموزش مشارکت مدنی به اقشار مختلف با دعوت از متخصصان جامعه‌شناسی و علوم سیاسی و ایجاد امکانات و سازوکار‌های آموزشی لازم.

پنجم: مکلف‌کردن روابط‌عمومی‌ها و معاونت‌های اجتماعی و فرهنگی در همه سازمان‌های حکومتی به ارتباط ارگانیک و سامانمند با سازمان‌های مردم‌نهاد.

ششم: فراهم‌کردن امکان گفت‌وگوی آزاد و بحث و تبادل‌نظر میان گروه‌های مختلف جامعه به‌عنوان پیش‌شرط تقویت مشارکت مدنی و ارتقای توان و ظرفیت‌های سمن‌ها به‌ویژه در فضا‌های عمومی شهری، فرهنگ‌سرا‌ها و دانشگاه‌ها.

هفتم: ایجاد تسهیلات اداری و قانونی ازسوی نهاد‌های مسئول برای سمن‌های فعال به‌منظور مشارکت آن‌ها در فعالیت‌ها و اقدامات ترمیمی به‌ویژه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی و زیست‌محیطی و همچنین آموزش و ارشاد بزهکاران و بزه‌دیدگان اجتماعی و زیست‌محیطی.

در مجموع ورود فعالانه تشکل‌های مردمی به عرصه مشارکت در اداره جامعه، مستلزم اتخاذ رویکردی نظام‌مند و حمایتی ازسوی مجموعه حکومت و نهاد‌های رسمی است. به‌بیان دیگر، اعتمادسازی بین سازمان‌های رسمی و دولتی و سازمان‌های غیردولتی، شرط اول تحقق همکاری و تعامل سازمان‌های مردم‌نهاد با مجموعه حکومت است.
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->