به گزارش شهرآرانیوز، چهل و دومین جلسه شورای اطلاعرسانی استان خراسان رضوی، با حضور دبیر شورای اطلاعرسانی دولت، معاون فرهنگی، اجتماعی و زیارت استانداری، سرپرست اداره کل روابط عمومی استانداری، اعضای شورای اطلاعرسانی استان، هیئترئیسه خانه مطبوعات و شورای هماهنگی روابط عمومیهای دستگاههای اجرایی، به همین موضوع اختصاص یافت؛ نشستی که در آن «روایت» نه بهعنوان یک اقدام رسانهای صرف، بلکه بهعنوان بخشی از حکمرانی ارتباطی در شرایط جدید مورد توجه قرار گرفت.
محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاعرسانی دولت، در این نشست با تأکید بر ضرورت بازتعریف روایت عملکرد دولت و تحولات کشور در شرایط فعلی گفت: پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، دولت چهاردهم با توجه به تجربه دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، بسته اقدامات ویژه برای مقابله با شرایط احتمالی و تحریمهای سنگین را تدوین کرده بود و این آمادگی باعث شد کشور در زمان وقوع بحران در مرحله صفر قرار نداشته باشد. پس از پایان جنگ ۱۲ روزه نیز دولت بلافاصله بسته شرایط اضطرار را متناسب با شرایط جدید تدوین کرد و بخشی از پایداری کشور در آن دوره، حاصل همین آمادگی و تصمیمهای پیشینی بود.
وی با بیان اینکه در روایت جنگ نباید عملکرد بخشهای مختلف کشور نادیده گرفته شود، افزود: در کنار رشادت نیروهای مسلح و همبستگی مردم حول محور ایران، دولت نیز یکی از اضلاع مهم مدیریت جنگ بود و عملکرد آن باید با اعداد و اطلاعات دقیق برای افکار عمومی روایت شود. در جریان جنگ، بخشهای مختلف کشور از جمله سلامت، انرژی، زیرساخت، لجستیک و تأمین کالا با آسیب مواجه شدند، اما اقدامات گستردهای برای حفظ پایداری کشور انجام گرفت. در حوزه سلامت، با وجود آسیب به بیمارستانها و زیرساختهای درمانی، خدمات درمانی و تأمین دارو و تجهیزات ادامه یافت و در حوزه انرژی نیز با وجود آسیب به تأسیسات نفت و گاز و شبکه برق، اقدامات مهندسی برای حفظ پایداری شبکهها در کوتاهترین زمان انجام شد.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت ادامه داد: در بخش زیرساخت نیز با وجود آسیب به تأسیسات آب و فاضلاب، شبکه برق و مسیرهای ارتباطی، عملیات بازسازی و برقراری مجدد زیرساختها در زمان کوتاه دنبال شد. این اقدامات نشان میدهد روایت جنگ تنها روایت خسارتها نیست، بلکه باید در کنار آسیبها، اقدامات انجامشده برای جلوگیری از تبدیل این خسارتها به بحران گستردهتر نیز برای مردم تشریح شود. در جریان جنگ، کشور همزمان با چند عرصه از جمله جنگ نظامی، انرژی، سلامت، زیرساخت و لجستیک مواجه بود و حفظ پایداری در چنین شرایطی حاصل مجموعهای از اقدامات هماهنگ در بخشهای مختلف بود.
گلزاری با بیان اینکه روایت این جنگ تاکنون به اندازه واقعیتهای آن مورد توجه قرار نگرفته است، اظهار کرد: در شرایط جنگ ترکیبی، اگر روایت دقیق و قابلباوری از اتفاقات ارائه نشود، این روایت در میان حجم بالای پیامها و اطلاعات گم خواهد شد. روایت ایران باید صادقانه باشد و هم رنج و خسارتها و هم قهرمانیها، سازندگی و اقداماتی را که برای حفظ پایداری کشور انجام شده، دربر بگیرد. نباید صرفاً خسارتها را برجسته کرد، بلکه باید توضیح داد در مقابل این آسیبها چه اقداماتی انجام شد و چگونه اجازه داده نشد پایداری کشور از بین برود.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام اجتماعی افزود: در شرایط فعلی نباید با دامن زدن به اختلافات، انسجام اجتماعی را تضعیف کرد. نقد عملکرد دولت و دستگاهها باید امکانپذیر باشد، اما نقد با ایجاد دوگانههای فرسایشی و تضعیف انسجام اجتماعی متفاوت است. در شرایطی که کشور با تهدیدهای مختلف مواجه است، باید از ظرفیت همبستگی ایجادشده میان مردم استفاده کرد و از تبدیل اختلافنظرهای سیاسی به شکاف اجتماعی جلوگیری کرد.
دبیر شورای اطلاع رسانی دولت همچنین بر تغییر شیوه روایت عملکرد دولت تأکید کرد و گفت: خبر خوب زمانی برای مردم باورپذیر است که به مسئله آنها پاسخ دهد. اینکه یک پروژه ۷۰ یا ۹۰ درصد پیشرفت داشته باشد، لزوماً برای مردم خبر خوبی نیست؛ زمانی خبر خوب محسوب میشود که نتیجه آن در زندگی مردم دیده شود. روابط عمومیها نباید صرفاً عملکرد دستگاهها را فهرست کنند، بلکه باید توضیح دهند این اقدامات چه مسئلهای از مردم را حل کرده است. روایت پیشرفت باید از گزارش میزان اعتبار و درصد پیشرفت پروژهها فاصله بگیرد و به اثر واقعی آنها بر زندگی مردم نزدیک شود.
گلزاری با اشاره به تغییر الگوی افکار عمومی و ضرورت حرکت از اطلاعرسانی اداری به ارتباط واقعی با جامعه بیان کرد: مردم امروز صرفاً خبر نمیخواهند، بلکه میخواهند بدانند یک تصمیم چرا گرفته شده، چه اثری بر زندگی آنها دارد و اگر مشکلی ایجاد شد، چه کسی پاسخگوست. به همین دلیل، روابط عمومی و رسانه باید در مرکز تصمیمسازی قرار بگیرند و صرفاً مأمور انتشار خبر یا دفاع از تصمیمهای دولت نباشند. در برخی موارد نیز باید اشتباهات را پذیرفت و درباره روند اصلاح آنها با مردم صادقانه صحبت کرد؛ زیرا صداقت در روایت، حتی اگر شامل بیان ضعفها و مشکلات باشد، میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
وی درباره نحوه تعامل دستگاههای اجرایی با رسانهها نیز گفت: مدل سنتی پاسخگویی به رسانهها دیگر کارآمد نیست و صرف انتشار پاسخ رسمی دستگاه، لزوماً در افکار عمومی اثر نمیگذارد. در موضوعات فوری، بهویژه حوزههایی مانند سلامت، امنیت غذایی و مسائل اجتماعی، دستگاهها باید در کوتاهترین زمان و با رویکرد روشنگرانه با افکار عمومی صحبت کنند. نظام اطلاعرسانی باید از پاسخهای اداری و تأخیری فاصله بگیرد و به سمت ارتباط سریع، مستقیم و اقناعی با جامعه حرکت کند.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت با اشاره به ضرورت ایجاد هماهنگی بیشتر میان شبکه روابط عمومیها افزود: در حال حاضر دستگاههای مختلف در حوزه اطلاعرسانی ساختارها و مجموعههای متعددی دارند و نبود ارتباط مؤثر میان آنها میتواند به چندصدایی و تشتت پیام منجر شود. دولت در حال بررسی یک نظام جامع ارتباطی است که بر پایههایی مانند آموزش، رصد و افکارسنجی، اتاق روایت و ارتباطات راهبردی شکل میگیرد و هدف آن ایجاد ارتباط مؤثرتر میان شبکه روابط عمومی دستگاهها و نظام اطلاعرسانی دولت است.
گلزاری همچنین گفت: روابط عمومی دستگاههای اجرایی باید به یک شبکه منسجم تبدیل شوند تا پیامهای مرتبط با مسائل کشور با هماهنگی بیشتری تولید و منتقل شود. ارزیابی عملکرد روابط عمومیها نیز باید به صلاحیت حرفهای آنها پیوند بخورد تا ارزیابی صرفاً به جشنوارهها و گزارشهای اداری محدود نماند.
وی در ادامه با اشاره به مسئله ناترازی آب، برق و گاز اظهار کرد: برای عبور از ناترازیها به یک عزم جدی و همگانی نیاز داریم. وضعیت آب مشهد و خراسان رضوی از موضوعاتی است که در هفتههای اخیر در جلسات مختلف مورد بررسی قرار گرفته و عبور از این شرایط علاوه بر تصمیمهای فنی، به همراهی مردم و فرهنگسازی نیاز دارد. تجربه مدیریت مصرف در تابستان نشان داد زمانی که با مردم صادقانه صحبت شود و ضرورت مشارکت آنها توضیح داده شود، میتوان به نتایج قابلتوجهی دست یافت.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت افزود: روابط عمومی دستگاههای اجرایی باید در پاییز و زمستان، موضوع مدیریت مصرف را از داخل سازمانها آغاز کنند و کاهش مصرف آب، برق و گاز در دستگاهها را به یک الگوی عملی تبدیل کنند. این فرهنگسازی نباید فقط به ساختمانهای دولتی محدود شود، بلکه باید به بدنه کارکنان و سپس جامعه منتقل شود. رسانهها نیز در این زمینه نقش مستقیمی دارند و میتوانند با اجتماعیسازی موضوع، مشارکت مردم، نخبگان، دانشگاهیان و گروههای مختلف اجتماعی را به همراه داشته باشند.
گلزاری با اشاره به برنامههایی مانند روز بدون خودرو گفت: چنین برنامههایی نباید جنبه نمایشی پیدا کنند. اگر قرار است روز بدون خودرو یا برنامههای مشابه نتیجه بدهد، باید استمرار داشته باشد و به گفتوگو با مردم و مشارکت گروههای اجتماعی منجر شود. اگر فرهنگسازی در حوزه ناترازیها به یک حرکت اجتماعی تبدیل شود، امکان عبور از شرایط دشوار با همراهی مردم بیشتر خواهد شد.
در ادامه، حجتالاسلام علی عسکری، معاون فرهنگی، اجتماعی و زیارت استانداری خراسان رضوی، با تأکید بر ضرورت حفظ همدلی در شرایط فعلی گفت: تجربه گذشته، تحلیل وضع موجود و نگاه به آینده باید مبنای پیشبرد امور باشد و اختلاف در شرایط کنونی میتواند آسیبزا باشد.
وی با تأکید بر اهمیت حکمرانی مشارکتی افزود: در شرایط فعلی باید از ظرفیت مردم و مجموعههای مختلف استفاده کرد و استانداری نیز در حوزههای اقتصادی، تأمین نیازهای عمومی و ارتباط با کشورهای همجوار، از ظرفیت بخش خصوصی و فعالان اقتصادی بهره گرفته است. این همکاریها در تأمین بخشی از نیازهای مناطق مختلف کشور نیز مؤثر بوده است.
معاون فرهنگی، اجتماعی و زیارت استانداری خراسان رضوی با اشاره به عملکرد رسانهها گفت: در حوزه اطلاعرسانی ضعفهایی وجود داشته و بخشی از آن متوجه مجموعه مسئولان است، اما همزمان اقدامات قابل توجهی در حوزه مقابله با ناترازیها، بهویژه در بخش انرژی و انرژیهای پاک، در حال انجام است. مردم نیز در برخی موارد از مسئولان جلوتر هستند و این موضوع یک سرمایه اجتماعی مهم محسوب میشود.
عسکری نقش رسانهها را در شرایط فعلی بسیار مهم عنوان کرد و ادامه داد: باید در برابر جریانهایی که موجب تضعیف روحیه مردم میشوند، روشنگری شود و رسانهها میتوانند با اطلاعرسانی همراه با عقلانیت، در حفظ آرامش و تقویت همدلی اجتماعی نقشآفرین باشند.
همچنین احسان گرایلی، سرپرست اداره کل روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، در این جلسه با اشاره به شرایط عمومی کشور، بر ضرورت تغییر رویکرد در حوزه اطلاعرسانی و سیاستگذاری ارتباطی تأکید کرد و گفت: شرایط پیشرو، بهویژه در حوزههای سیاسی، اجتماعی و انرژی، نیازمند برنامهریزی متفاوت و هماهنگی بیشتر مجموعههای اطلاعرسانی استان است.
وی افزود: در پی جلسات برگزارشده در وزارت کشور و طرح شبکه مسائل حوزه اطلاعرسانی، مقرر شده است دبیر شورای اطلاعرسانی دولت با سفر به استانها این موضوعات را با حوزههای سیاستگذاری و اطلاعرسانی مطرح کند. بر همین اساس، اعضای شورای اطلاعرسانی استان، هیئترئیسه خانه مطبوعات و هیئترئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای دستگاههای اجرایی در این نشست حضور یافتند تا ظرفیت مشترکی برای ارتباطگیری دقیقتر، فنیتر و کاربردیتر میان این سه مجموعه شکل بگیرد.
گرایلی با اشاره به روزهای فشرده و برگزاری مراسمها و آیینهای متعدد در استان، اظهار کرد: در بررسیهای انجامشده سه مسئله اصلی در حوزه ارتباطی احصا شده که یکی از آنها فقدان روایت واحد استانی و دیگری غلبه رویکرد انفعالی بر فعالیت پیشدستانه است. با توجه به مناسبتها و مسائل پیشرو در حوزههای مختلف، لازم است هماهنگی و سیاستگذاری دقیقتری در حوزه ارتباطی استان انجام شود.
سرپرست اداره کل روابط عمومی استانداری خراسان رضوی با اشاره به موضوع ناترازیها گفت: یکی از مسائل اصلی پیشرو، ناترازی در حوزههای آب، گاز و برق است و باید درباره نحوه اطلاعرسانی و روایت این مسائل از هماکنون گفتوگو و برنامهریزی شود. شرایط پیشرو در حوزه انرژی و مسائل سیاسی نیازمند آن است که روایتگری در سطح استان با دقت، همفکری و راهبرد مشخص دنبال شود.
وی همچنین با اشاره به همکاری با هیئترئیسه خانه مطبوعات استان اظهار کرد: مقرر شده است نشستی جامع با حضور مجموعه مطبوعات استان برگزار شود تا درباره مسائل پیشرو، از جمله ناترازیها، گفتوگو و راهکارهای ارتباطی بررسی شود.
گرایلی در پایان بر جمعبندی دیدگاههای مطرحشده در این نشست و انتقال آن به شورای اطلاعرسانی دولت تأکید کرد و گفت: بخشی از جلسه به بررسی مسائل پیشرو و بخشی نیز به آسیبشناسی شرایط گذشته و ارائه پیشنهادها برای راهبری روایت در استان اختصاص خواهد یافت.
سپس محسن سمیع، سرپرست معاونت هنری ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت بازتعریف نظام ارتباطی با جامعه گفت: مردم امروز صرفاً به دنبال دریافت خبر نیستند، بلکه درباره چرایی تصمیمها، آثار آنها بر زندگی مردم و مسئولیت دستگاهها در قبال نتایج تصمیمات، اقناع و پاسخ روشن میخواهند. به گفته وی، روابط عمومی و رسانه نباید صرفاً مأمور انتشار اخبار و دفاع از تصمیمهای دولت باشند، بلکه باید در فرآیند تصمیمسازی حضور داشته باشند و تصمیمها را برای مردم تشریح کنند.
وی افزود: کشور در حال ورود به شرایط جدیدی است و باید در گفتمان، سبک ارتباطگیری و شیوه مواجهه با مسائل جدید، بازتعریف جدی صورت گیرد. مردم باید بدانند در شرایطی که با مسائلی مانند کمبود گاز و برق یا افزایش قیمت بنزین مواجه میشوند، دولت چه برنامهای دارد و این تصمیمها چه اثری بر زندگی آنها خواهد داشت.
سمیع تأکید کرد: صداقت با مردم به این معنا نیست که رسانه همواره از عملکرد دولت دفاع کند؛ گاهی باید صریحاً اعلام شود که یک تصمیم یا پروژه اشتباه بوده و در حال اصلاح است. پذیرش اشتباه و بیان روند اصلاح آن میتواند به اعتماد مردم کمک کند و عبور از اطلاعرسانی اداری به ارتباط واقعی با جامعه، نیازمند بازتعریف شیوههای ارتباط با مخاطبان است.
در این جلسه مدیران رسانه، نماینده شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان و همچنین مدیرعامل خانه مطبوعات استان به بیان برخی دغدغههای خود در حوزه اطلاع رسانی پرداختند.