مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) رکن اصلی نهاد قانونگذاری در کشور ایران است که وظیفه انحصاری وضع قانون و نظارت بر اجرای آن را در جمهوری اسلامی برعهده دارد. در قانون اساسی مشروطه و قانون اساسی جمهوری اسلامی پیش از بازنگری، نام این نهاد مجلس شورای ملی بوده است، هرچند که در ۳۱تیر۱۳۵۹ نمایندگان مجلس این نهاد را «مجلس شورای اسلامی» نامگذاری کردند. مصوبات مجلس شورای اسلامی اگر به تأیید شورای نگهبان برسد، برای اجرا به رئیسجمهور ابلاغ میشود.
مجلس شورای اسلامی از دیگر قوا مستقل است. بر طبق اصل۶۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که بهطور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب میشوند، تشکیل میشود. دوره نمایندگی در این مجلس ۴سال است که انتخابات هر دوره باید پیش از پایان دوره قبل برگزار شود، بهطوریکه کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد. عده نمایندگان مجلس ۲۷۰نفر است و از تاریخ همهپرسی سال۱۳۶۸ پس از هر ۱۰سال، با درنظرگرفتن عوامل انسانی، سیاسی، جغرافیایی و نظایر آنها، نهایت ۲۰نماینده میتواند اضافه شود.
زرتشتیان و کلیمیان هرکدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی درمجموع یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هرکدام یک نماینده انتخاب میکنند. محدوده حوزههای انتخابیه و تعداد نمایندگان را قانون معین میکند. هم اکنون دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی است و تعداد نمایندگان آن ۲۹۰نفرند. پس از برگزاری انتخابات، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور دوسوم مجموع نمایندگان رسمیت مییابد و تصویب طرحها و لوایح طبق آییننامه مصوب داخلی انجام میشود، مگر در مواقعی که در قانون اساسی حدنصاب خاصی تعیین شده باشد.
برای تصویب آییننامه داخلی موافقت دوسوم حاضران لازم است. مذاکرات مجلس شورای اسلامی باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم منتشر شود. فقط در شرایط اضطراری و در صورتی که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضای رئیسجمهور یا یکی از وزرا یا ۱۰نفر از نمایندگان، جلسه غیرعلنی تشکیل میشود. مصوبات جلسه غیرعلنی در صورتی معتبر است که با حضور شورای نگهبان به تصویب سهچهارم مجموع نمایندگان برسد. گزارش و مصوبات این جلسات باید پس از برطرفشدن شرایط اضطراری برای اطلاع عموم منتشر شود.
هیئترئیسه و انتخاب رئیس مجلس شورای اسلامی
طبق آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مسنترین فرد از نمایندگان حاضر بهعنوان رئیس سنی و فرد بعدی بهعنوان نایبرئیس و ۲نفر از جوانترین نمایندگان حاضر به سمت دبیر معین میشوند و در جایگاه هیئترئیسه قرار میگیرند. این ترکیب هیئترئیسه سنی مجلس را تشکیل میدهد که وظیفه اداره جلسه افتتاحیه، انجام مراسم تحلیف، اقتراع شعب و اجرای انتخابات هیئترئیسه موقت را برعهده دارد. انتخاب هیئترئیسه موقت در دومین جلسه علنی مجلس انجام خواهد شد؛ ترکیب و طرز انتخاب آن مانند هیئترئیسه دائم است، بهجز اینکه اکثریت نسبی در انتخاب رئیس کافی خواهد بود.
هیئترئیسه موقت بلافاصله پس از انتخاب، با متن سوگندنامه هیئترئیسه دائم مراسم تحلیف را بهجا خواهد آورد. پس از تصویب اعتبارنامه دستکم دوسوم مجموع نمایندگان، هیئترئیسه موقت اقدام به انتخاب هیئترئیسه دائم میکند. اعضای هیئترئیسه دائم برای یکسال انتخاب میشوند. مبنای تجدید انتخابات سالیانه، سالروز انتخابات هیئترئیسه قبلی است و در صورتی که با تعطیلات مصادف شود، در جلسه قبل از آن انجام میشود و مسئولیت هیئترئیسه جدید از سالروز انتخابات قبل تفویض خواهد شد.
نهادهای وابسته مجلس شورای اسلامی
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دیوان محاسبات کشور، مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۴نهاد زیرمجموعه مجلس شورای اسلامی است. علاوهبراین، مجلس دارای ۳معاونت نظارت، قوانین و اجرایی است.
کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی
گروههایی از نمایندگان هستند که با هدف بررسی تخصصی طرحها و لوایح مطرحشده در مجلس تشکیل میشوند. برپایه اصل۶۶ قانون اساسی، تعداد کمیسیونها و دوره تصدی نمایندگان در آنها در آییننامه داخلی مجلس مشخص خواهد شد. اکنون مجلس شورای اسلامی ۱۷کمیسیون تخصصی دارد.
مرکز پژوهش های مجلس
| شهرآرانیوز 
رصد تحولات صنعت و معدن در دی ۱۴۰۴ حکایت از کاهش تولید و فروش ماهانه این صنایع نسبت به آذر ۱۴۰۴ دارد.
کد خبر: ۳۹۳۸۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی درباره نگرش شهرنشینان به طرح جدید دولت در حوزه مسکن، گفت: طرح جدید دولت در زمینه مسکن مبنیبر مسکن استیجاری دولتی، برای ۶۹ درصد از پاسخگویان مطلوب بوده و گفتهاند در صورت نداشتن محل سکونت مناسب، حاضر به زندگی در این خانهها هستند.
کد خبر: ۳۸۶۶۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۸
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی گفت: بزرگترین مانع در مسیر بهبود اقتصاد و معیشت مردم، شبکههای مافیایی داخلی هستند که از دور زدن تحریمها سود میبرند؛ لذا برخورد قاطع با این شبکهها، پیشنیاز اصلی حل بحرانهای اقتصادی است.
کد خبر: ۳۸۳۵۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۴
معاون راهبردی و امور مجلس رئیسجمهور بیان کرد: دستورکار مراکز پژوهشی را باید نیازهای واقعی کشور و نه سلیقه محققان و مدیران تعیین کند.
کد خبر: ۳۷۹۱۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
رئیس مجلس شورای اسلامی عملکرد مرکز پژوهش های مجلس را مهم توصیف کرد و گفت: این مرکز باید به موضوع دانش حکمرانی بپردازد و مدنظر قرار دهد.
کد خبر: ۳۷۹۱۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
درحالیکه کشور طی یک دهه با میانگین سالانه ۴۵۰ تا ۴۶۰ تن تریاک نیاز دارویی خود را تأمین کرده است، اکنون برخی ادعا میکنند این عدد دو برابر شده اما مشخص نیست ۵۰۰ تن افزایش مصرف تریاک کجا استفاده شده است.
کد خبر: ۳۷۴۸۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۳
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی گفت: هزینه تاخیر در تصمیم گیری در خصوص بانک آینده از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، حدودا ۳۸۰ همت افزایش یافت؛ این درحالی است که اولین هشدارها در خصوص ضرورت توقف فعالیت این بانک، در گزارشهای سال ۱۳۹۷ مرکز پژوهشهای مجلس داده شد.
کد خبر: ۳۷۳۱۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۵
براساس نظرسنجی مرکز پژوهشهای مجلس ۵۳.۹ درصد از دریافتکنندگان کالابرگ الکترونیک با مشکل «موجود نبودن برخی اقلام کالابرگ در فروشگاهها» مواجه شدهاند که ۵۰.۸ درصد از این افراد با مشکل «محدود بودن خرید به فقط «۱۱ قلم مواد خوراکی» و ۳۴.۴ درصد از دریافتکنندگان کالابرگ با مشکل «شلوغی و صفهای طولانی خرید» برخورد کردهاند.
کد خبر: ۳۶۸۰۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۴
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی سازوکار اخذ مالیات از انواع معاملات رمزداراییها بر اساس قانون مالیات بر سفتهبازی و سوداگری را تشریح کرد.
کد خبر: ۳۶۶۱۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۵
گزارش تازه مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد بازار عروسکهای لفوفو (مدل تقلبی عروسک لبوبو) در ایران به حدود یک میلیون دلار رسیده است.
کد خبر: ۳۶۵۶۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۳
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی از تدوین نقشهراه یکپارچه چابکسازی دولت توسط این مرکز خبر داد و گفت: چابکسازی نباید صرفا به موضوعاتی نظیر بازطراحی ساختار دولت، کوچکسازی دولت یا خصوصیسازی و امثال آن تقلیل داده شود.
کد خبر: ۳۶۲۲۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۸
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس از تهیه پیشنویش طرحی در مرکز پژوهشهای مجلس برای تامین حقوق حرفهای خبرنگاران خبر داد و گفت: دفتر فرهنگ و آموزش مرکز پژوهشهای مجلس بعد از انجام کار مطالعاتی، پیشنویس این طرح را آماده کرده که مسیر قانونی آن با همکاری نمایندگان مجلس طی میشود.
کد خبر: ۳۵۲۴۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۷
بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در سال ۱۴۰۲، ۳۸ درصد از مستأجران در خراسان رضوی زیر خط فقر قرار دارند. همچنین، این مرکز اعلام کرده است که در سطح کشور، ۶۷ درصد مستأجران، معادل یک میلیون و سیصد و سی هزار خانوار، در شرایط اقتصادی نامساعدی به سر میبرند.
کد خبر: ۳۵۱۳۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۱
مرکز پژوهشهای مجلس در اظهارنظر کارشناسی خود، ضمن تأیید کلیات لایحه مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی، بخشهایی از آن را نیازمند اصلاح دانست و جرمانگاریهای پیشنهادی را به دلیل وجود قوانین کافی، غیرضروری و عامل تورم قوانین کیفری عنوان کرد.
کد خبر: ۳۴۸۳۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۷
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی، وضعیت تجارت خارجی ایران را تشریح کرد؛ گزارشی که در آن تأکید شده است که «تنوع شرکای صادراتی ایران از سال ۱۳۸۳ بهشدت کاهش یافته است».
کد خبر: ۳۳۴۹۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۶
در فروردین امسال شاخص تولید و فروش صنایع نسبت به ماه مشابه پارسال به ترتیب ۴.۱ و ۳.۴ درصد کاهش داشتهاند. شاخص تولید و فروش نسبت به ماه قبل نیز به ترتیب با کاهش ۷.۹ و ۳۰.۹ درصدی مواجه شدهاند.
کد خبر: ۳۳۲۸۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۵
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با بررسی وضعیت مالیات عملکرد ۳۰۰ شرکت بزرگ اعلام کرد (پرسودترین شرکتها)، ۵۷درصد از کل شرکتها بهجای نرخ قانونی ۲۵درصد دارای نرخ مؤثر مالیاتی ۰ تا ۱۰ درصد هستند.
کد خبر: ۳۳۲۴۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳
بررسی بخش دوم لایحه بودجه ۱۴۰۴ نشان میدهد سهم اعتبارات تخصیصی دولت به صندوقهای بازنشستگی به بیشترین سطح خود از سال ۹۶ رسیده که سهم بیشتر این بودجه به صندوق بازنشستگی کشوری اختصاص یافته است.
کد خبر: ۳۱۶۳۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۶
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در آذرماه سال ۱۴۰۳ نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بین ۱۵ رشته فعالیت صنعتی بورسی، ۹ رشته فعالیت افزایش در شاخص تولید و ۶ رشته فعالیت کاهش در شاخص تولید داشتهاند.
کد خبر: ۳۱۲۳۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۰۴
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: مرکز پژوهشهای مجلس باید ریلهای حکمرانی را در بخشهای استراتژیک کشور به گونهای پیش ببرد که نسبت به گذشته، حال و آینده پشیمان و ناامید نباشیم.
کد خبر: ۳۰۶۴۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۰۱