سقوط پس از سقوط

اتفاقی تلخ برای چاپکوئنسه رخ داده که البته به تلخی درگذشت ۱۹ بازیکنشان نیست؛ آن‌ها به دسته پایین‌تر سقوط کردند. ۲۹ نوامبر۲۰۱۶ یکی از تلخ‌ترین خبر‌های تاریخ فوتبال مخابره شد: «هواپیمایی که حامل بازیکنان یک تیم برزیلی بوده در کلمبیا سقوط کرده است». بلافاصله تحقیق دراین‌باره آغاز شد و به‌تدریج خبر‌های تکمیلی روی خروجی رسانه‌های مختلف جهان قرار گرفت. تیم چاپکوئنسه برای نخستین مرتبه در تاریخ موفق شده بود به دیدار نهایی یک تورنمنت بین‌المللی برسد و برای رویارویی با اتلتیکوناسیونال کلمبیا در دیدار رفت فینال کوپا سودآمریکانا به‌سمت شهر «مِدِیین» پرواز می‌کرد که در منطقه «لا یونیون» سقوط کرد. در این پرواز ۷۷ نفر حضور داشتند که ۷۳ نفر مسافر و ۴ نفر خدمه بودند. ۷۱ نفر جان باختند و ۶ نفر زنده ماندند. از آن ۷۱ نفر، ۱۹ نفر بازیکن تیم چاپکوئنسه بودند که همراه سرمربی‌شان کشته شدند. چندی پس از این تراژدی بزرگِ فوتبالی، کنفدراسیون فوتبال آمریکای‌جنوبی به پیشنهاد‌ها عمل کرد و با هماهنگی باشگاه اتلتیکوناسیونال، به‌صورت نمادین جام قهرمانی را به تیم چاپکوئنسه هدیه داد؛ جامی تلخ که آن ۱۹ بازیکنی که کشته شدند، ندیدند و تنها ۳ بازمانده‌شان آن را از نزدیک لمس کردند. اما همه داستان آن سقوط و آن جام و بازماندگانش نیست. دقیقا ۳ سال پس از اتفاقی که برای تیم چاپکوئنسه رخ داد، این تیم که چند سال قبل به سری A رسیده بود، دوباره به سری B برگشت.

بازمانده‌ها چه می‌کنند؟
یک تلخی بی‌پایان برای همیشه همراه بازماندگان پروازِ «لامیا ۲۹۳۳» خواهد بود. ۳ بازیکن از آن پرواز جام سالم به در بردند و یک بازیکن هم که از همراهی تیم معاف شده بود، همچنان به فوتبالش ادامه می‌دهد. آلن روشل، مدافع چپ سی‌ساله، که زمان سقوط هواپیما بازیکن قرضی تیم از اینترناسیونال بود، باوجود آسیب‌هایی که دید، کم‌کم با فیزیوتراپی توانست سلامتی‌اش را به‌دست بیاورد. او دوباره به ترکیب چاپکوئنسه برگشت و این فصل هم به تیم گویاس قرض داده شده بود. جکسون فولمن، دروازه‌بان جوان تیم، پای خودش را در سقوط هواپیما از دست داد و دیگر نتوانست به تیم برگردد. او همیشه در بازی‌های نمادین کنار تیم سابقش حضور داشته است. جکسون بیست‌وهفت‌ساله، سال۲۰۱۷ اعلام کرد به‌خوبی بازیابی کرده و هدفش شرکت در پاراالمپیک همراه تیم ملی برزیل است. نتو، مدافع سی‌وچهارساله چاپکوئنسه، نیز با بهبود وضعیتش برای فصل۲۰۱۷ در کوپا لیبرتادورس در فهرست تیم قرار گرفت. او همچنان بازیکن چاپکوئنسه است، اگرچه کمتر به ترکیب تیم راه پیدا می‌کند. مارسلو بوئک، سنگربانی که سابقه بازی در ماریتیمو و اسپورتینگ‌لیسبون را داشته، ۲۸ نوامبر تولد سی‌وپنج‌سالگی‌اش را جشن گرفت. او هیچ‌گاه فراموش نمی‌کند در روز تولدش از سفر به کلمبیا معاف شد تا در آن پرواز نباشد. مارسلو سال۲۰۱۷ از چاپکوئنسه جدا شد و به تیم فورتالسا پیوست. رافائل هنسل، گزارشگر شبکه رادیویی «اوئسته»، نیز یکی از بازماندگان آن پرواز بود که ماه مارس۲۰۱۹ حمله قلبی کرد و در چهل‌وپنج‌سالگی درگذشت.

معاف از سقوط تا ...
زمانی که هواپیمای چاپکوئنسه سقوط کرد، فصل۲۰۱۹ سری A برزیل رو به پایان بود و فقط یک بازی در پیش داشتند. درنهایت در رده یازدهم قرار گرفتند؛ اما برخی باشگاه‌ها از فدراسیون فوتبال برزیل درخواست کردند این تیم برای ۳ فصل معاف از سقوط باشد و هرچه بازیکن خواستند، به آن‌ها قرض خواهند داد. «وردائو» یا همان سبزها، هرطور شده بود برای فصل بعد آماده شدند. آوریل۲۰۱۷ در دیدار ریکوپا سودآمریکانا یا همان سوپرجام آمریکای جنوبی برابر اتلتیکوناسیونال شکست خوردند. فصل۲۰۱۷ در سری A برزیل در رده هشتم قرار گرفتند و حتی عملکردشان از فصل پیش از تراژدی بهتر هم بود. در کوپالیبرتادورس برای نخستین مرتبه شرکت کردند که در گروهشان سوم شدند تا به سودآمریکانا بروند. در آن رقابت‌ها هم در یک‌هشتم نهایی به فلامینگو باختند و حذف شدند. با آن هشتمی در سری A یک فصل دیگر هم در لیبرتادورس شرکت کردند که در پلی‌آف پیش از مرحله گروهی با شکست برابر ناسیونال اروگوئه حذف شدند. فصل ۲۰۱۸ افت کردند و تا رده چهاردهم پایین آمدند. فقط ۲امتیاز تا منطقه خطر فاصله داشتند؛ اما چند روز پیش اتفاقی تلخ رخ داد که البته بی‌شک تلخی آن به اندازه تراژدی سقوط هواپیما نیست. درحالی‌که ۳ هفته تا پایان فصل۲۰۱۹ سری A برزیل باقی مانده است، سقوط چاپکوئنسه قطعی شد. فقط ۲۸امتیاز در ۳۵ هفته گرفته‌اند و فصل بعد باید مثل فصل۲۰۱۳ در این دسته حاضر شوند. درواقع پس از ۷ سال به سری B برگشتند.

چاپه برمی‌گردد؟
پیش از سقوط هواپیما، چاپکوئنسه برای مردم دنیا تیم شناخته‌شده‌ای نبود. درواقع آن‌ها نسبت به دیگرتیم‌های مطرح برزیلی قدمت کمتری دارند و سال۱۹۷۳ تأسیس شده‌اند. سال‌های زیادی را در هم در دسته‌های پایین‌تر سپری کردند. باوجود‌این اتفاق‌های پس از نوامبر۲۰۱۶ باعث شد تا این تیم را مردم بیشتر بشناسند. همین که سبز‌ها تلاش می‌کنند خودشان را در بالاترین سطح فوتبال برزیل حفظ کنند، اتفاق بزرگی است. مارکینیوس سانتوس، سرمربی چهل‌ساله چاپکوئنسه، پس از شکست ۱ بر ۰ برابر بوتافوگو که سقوطشان را مسجل کرد، ضمن عذرخواهی از هواداران تیمش، گفت: «من باید از هواداران عذرخواهی کنم. افرادی که اینجا کار می‌کنند، بسیار خوب و حرفه‌ای هستند. این یک بازسازی برای چاپکوئنسه است و احساسی است که من دارم. مطمئن هستم چاپکوئنسه قوی‌تر به سطح اول بازخواهد گشت.» حالا مردم شهر «چاپِکو» که ۲۱۶هزار نفر جمعیت دارد، امید دارند سال آینده در همین روز‌ها دوباره همه از تیمشان بنویسند که به سری A برگشته است.