اینجا و آنجا جای زباله نیست

داستانش خیلی هم ارتباطی با منطقه شهر ندارد. می‌توانید بالای شهر هم رفت‌وآمد و زندگی کنید و چنین تصویری را در کوچه‌ها ببینید؛ پلاستیک‌های کوچک و بزرگ رنگارنگی که کنار در خانه‌ها یا کنار ستون چراغ برق رها شده‌اند. ممکن است اثر حضور گربه‌ها را هم روی کیسه‌های پاره شده ببینید. گاهی هم وجود گربه‌های چاق و چله در محله‌های مختلف را دلیل بر وجود زباله‌های پر و پیمان در سطل آشغال‌ها می‌دانند.
اگر خودتان مدیر ساختمان باشید یا در آپارتمان زندگی کنید، می‌دانید که  هنوز هم در بسیاری از ساختمان‌ها بر سر بردن کیسه‌های زباله بین همسایه‌ها درگیری و اختلاف هست. اینکه چگونه زباله ببریم؟ چه وقت ببریم؟ کجا بگذاریم و... .
ماجرای زباله‌های خانگی همواره یکی از موضوعات حل نشده فرهنگ شهروندی بوده‌ است زیرا هنوز در تفکیک زباله از مبدأ یا قراردادن آن‌ها در ساعت مشخص در مکان مشخص لنگ می‌زنیم. جایی که قرار است به آدم‌هایی که اهل یک شهر بزرگ هستند بقبولانیم شیوه زندگی آن‌ها باید این‌گونه باشد. یعنی شهروند شده‌ایم اما فرهنگ شهروندی را یاد نگرفته‌ایم.
سال‌های زیادی است که پیر و جوان و کودک عبارت «شهر ما خانه ما» را شنیده‌اند‌ اما جزئیات آن را رعایت نمی‌کنند. همه ما دوست داریم در خانه‌ای پاک و به دور از هر کثیفی و بی‌نظمی زندگی کنیم اما همین قانون را برای شهر رعایت نمی‌کنیم. هنوز دیدن جوی‌های آب پر از زباله یا کیسه‌های زباله‌ای که کنار سطل آشغال رها شده‌اند، برای ما یک منظره عادی است.
شهر تمیز نشان‌دهنده آن است که شهروندانی دارد آشنا با فرهنگ شهرنشینی و برخوردار از کرامت انسانی. چنین شهروندانی در وهله اول به خود احترام می‌گذارند و در مرتبه بعدی به حقوق شهروندان و همنوعان خود. ماندن زباله در فضای مسکونی معضلات بهداشتی زیادی را به همراه دارد. زباله محیط مساعدی برای رشد و تکثیر عوامل بیماری‌زای مختلف مثل باکتری‌ها و قارچ‌هاست و موجب ازدیاد جانوران ناقل بیماری مثل حشرات و موش‌ها می‌شود از این رو حتما باید شب‌ها زباله‌ها را به خارج از خانه منتقل کرد اما در زمان و مکان خودش.
بعید می‌دانم تبلیغات سال‌ها پیش را درباره گذاشتن زباله‌ها مقابل در منازل فراموش کرده‌ باشید. وقتی تبلیغات یادآوری می‌کرد که «9شب، زمان بیرون گذاشتن زباله» است. این اقدام در تهران آغاز شد و به شهرهای دیگر هم رسید اما هنوز بعد از سال‌ها تعداد زیادی از شهروندان هیچ اهمیتی به زمان نمی‌دهند و هر لحظه از شبانه‌روز که از خانه خارج می‌شوند، یک کیسه زباله کوچک یا بزرگ را با خود به خیابان می‌آورند و در گوشه‌ای از کوچه خود یا خیابان‌های دورتر شهر رها می‌کنند.
چند سال قبل سطل‌های فلزی چرخدار در سطح کوچه و خیابان‌ها برای دفع مکانیکی زباله‌های شهری تعبیه شد تا وضعیت زباله‌ها سر و سامان بگیرد اما اکنون که سال‌ها از دفع مکانیزه زباله می‌گذرد، به نظر می‌رسد یک جای کار می‌لنگد و هنوز نتوانسته‌ایم دفع زباله‌ها را به‌طور استاندارد و کاملاً بهداشتی انجام دهیم.
این روزها بسیاری از افراد گمان می‌کنند این سطل‌ها یک سطل آشغال بزرگ هستند که هر ساعت شبانه‌روز می‌توانند زباله خانگی خود را بدون هر گونه لفاف و پوشش یا با پوشش نامناسب داخل آن خالی کنند و کارکنان بخش دفع زباله شهرداری باید مترصد پرشدن آن‌ها باشند تا بعد خیلی زود اقدام به خالی‌کردن آن‌ها کنند.