به گزارش شهرآرانیوز، ۶ روز قبل بود که شبکه خبری فاکسنیوز از تغییر فرمانده سنتکام پس از سه سال خبر داد تا ژنرال مایکل اریک کوریلا بهعنوان پانزدهمین فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه، پس از اجرای ۱۵ عملیات بزرگ رزمی از سال ۲۰۲۲ تاکنون از فرماندهی ستاد مرکزی آمریکا (سنتکام) خداحافظی کند. با پایان دوران فرماندهی ژنرال کوریلا، هماکنون نوبت به معاون او، ژنرال بِرَد کوپر دریاسالار ارتش آمریکا رسیده تا نفر اول نیروهای نظامی ایالات متحده در منطقه باشد. این جابجایی، اگرچه به بهانه بازنشستگی کوریلا انجام شده، اما رازهایی در پس پرده دارد؛ چرا در این مقطع حساس، یک ژنرال بلندپایه آمریکا کنار گذاشته شده است؟ فرمانده جدید چه کسی است و چه تفکراتی درقبال ایران دارد؟ این گزارش، واکاوی ناگفتههایی از این جابجایی مهم است.
ژنرال مایکل اریک کوریلا ازجمله فرماندهان بلندپایه ارتش آمریکاست که کارشناسان نظامی و تحلیلگران بیش از همه او را با شخصیت عملیاتی و روحیات نهادینهشده نظامی میشناسند. پانزدهمین فرمانده سنتکام، دوران طولانی در عالیترین مسندهای فرماندهی در ارتش آمریکا بوده که ازجمله شاخصترین آنها، «سپاه هجدهم هوابرد» یا همان نیروهای ویژه و واکنشسریع ایالات متحده است. به عبارت دیگر، یگان افسانهای ارتش آمریکا که تصویرسازیهای مکرر از ویژگیهای اغراقشده آنها را در فیلمهای هالیوودی دیدهایم، تحت فرماندهی ژنرال کوریلا در عملیاتهای مهمی ازجمله عراق، افغانستان و بهخصوص درگیری با داعش حضور داشته که همین موضوع، شخصیت نظامی او را بیش از پیش شاخص میکند.
اگرچه ژنرال کوریلا بیش از ۱۵ عملیات بزرگ رزمی در منطقه غرب آسیا را در کارنامه دارد، اما بیش از همه میتوان ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ (۱ تیر ۱۴۰۴) را نقطه عطف زندگی نظامی او دانست؛ آن زمان که به فرمان رئیس جمهور آمریکا، عملیات حمله به تأسیسات هستهای ایران با عنوان «چکش نیمهشب» اجرا شد تا برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شود، اما پس از آن، دستگاههای اطلاعاتی آمریکا در گزارش رسمی اعلام کردند که این حمله فقط چندماه تأخیر در برنامه هستهای ایران ایجاد کرده است. چندی بعد، رسانههای آمریکایی بهنقل از مقامات پنتاگون اعلام کردند فردی که مسئول این ناکامی عملیاتی بوده، قطعاً از سمت خود برکنار خواهد شد و پس از این، تغییر در ساختار فرماندهی سنتکام با خداحافظی کوریلا صورت میگیرد.
شواهد موجود برای برکناری کوریلا، قرائن متعدد دیگر نیز دارد. علاوه بر عملیات چکش نیمهشب که بهنظر میرسد بیش از برنامه هستهای ایران، سوابق درخشان ژنرال عالیرتبه آمریکایی را درهم کوبید، سلسله عملیاتهای آمریکا علیه یمن در ماههای مارس و آوریل نیز جزو دلایلی است که میتوان تغییر در فرماندهی سنتکام را تحت تأثیر مستقیم آن دانست. چهطور؟ اینکه براساس گزارش نیویورکتایمز، این عملیاتها به فرماندهی کوریلا بیش از یک میلیارد دلار هزینه داشت، اما پس از چندی، ترامپ فرمان توقف آن را صادر و از ناکامی آن در تحقق اهداف ایالات متحده در دریای سرخ ابراز نارضایتی کرد.
با گذر از اینکه دقیقاً چه بلایی بر سر فرمانده سابق سنتکام آمد، هماکنون سؤالات مهمی درباره فرمانده جدید مطرح است؛ درباره دریاسالار کوپر که با وجود سابقه طولانی فرماندهی در بخشهای مختلف ارتش آمریکا، ذاتاً هویتی دانشگاهی و علمی دارد. سوابق پژوهشی او در حوزه هوش مصنوعی و کاربریهای نظامی برای فناوریهای جدید، ازجمله وجوه ناگفته و پنهان شخصیت ژنرال کوپر است. برای درک این جنبه از شخصیت فرمانده جدید سنتکام، بیش از همه تلاشهای او در تشکیل یگان شناورهای بدون سرنشین در ناوگان دریایی ارتش آمریکا حائز اهمیت است. علاوه بر این، او بنیانگذار مؤسسه «Task Force ۵۹» در چهارچوب سنتکام است؛ واحدی که مأموریت آن توسعه استفاده از هوش مصنوعی و پهپادها در عملیات دریایی است. او همیشه از رسانهها گریزان است، فرماندهی با دانش نظامی بالا و شخصیتی که همیشه در سایه پنهان میماند.
علاوه بر این، شواهد موجود نشان میدهد که دریاسالار کوپر از گذشته تاکنون روابط بسیار نزدیکی با ایال زامیر رئیس ستادکل نیروهای مسلح اسرائیل دارد؛ فردی که از نخستین نظریه پردازان بهرهگیری از هوش مصنوعی در تاکتیکهای نظامی ارتش اسرائیل بود و این دوستی دیرینه، بدون شک تحت تأثیر همگرایی فکری آنها در تلفیق فناوریهای نوین در نبردهای آینده است. در نتیجه این ارزیابی شخصیتی، به نظر میرسد که واشنگتن با میداندادن به ژنرال کوپر و تیم فرماندهی او، بیش از پیش به اهمیت فناوری در جنگهای جدید ایمان آورده است. در شرایطی که ایران توانسته جایگاه خود را بهعنوان یکی از قدرتهای بلامنازع پهپادی در جهان باز کند، انتصاب فرماندهای که متخصص جنگهای نوین و پهپادی است، بسیار معنادار است. به نظر میرسد که شرایط برای طراحی عملیاتهای مشترک یا هماهنگیهای اطلاعاتی میان واشنگتن و تلآویو بیش از پیش آماده شده و در این شرایط، نوبت محور مقاومت است که این تحولات را بهروشنی درک کرده و راهبردهای خود را بر فناوریهای نوین متمرکز کند.