آیا بیماری عفونی هانتاویروس از انسان به انسان منتقل می‌شود؟

به گزارش شهرآرانیوز؛ ویروس هانتا (Hantavirus) دسته‌ای از ویروس‌ها هستند که عمدتاً از طریق جوندگان آلوده، مانند موش‌ها و موش‌های صحرایی، به انسان منتقل می‌شوند.

این انتقال معمولاً از طریق تماس مستقیم با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده، یا از طریق استنشاق ذرات ویروسی پراکنده در هوا (هنگام جارو کردن یا تمیز کردن مکان‌های آلوده) رخ می‌دهد.

منشأ ویروس

ویروس‌های هانتا در جمعیت جوندگان در سراسر جهان وجود دارند. اولین بار در سال ۱۹۷۶ در کره‌جنوبی، در نزدیکی رود هان، سویه‌ای از این ویروس شناسایی شد که به همین دلیل “هانتا” نام گرفت. سویه‌های مختلف ویروس هانتا در مناطق جغرافیایی متفاوت یافت می‌شوند و هر کدام معمولاً با گونه‌های خاصی از جوندگان مرتبط هستند.

در ادامه حتما بخوانید آیا ویروس مرگبار هانتا به ایران رسیده است؟ | رئیسی: احتمال بیوتروریسم در ایران را رد نمی‌کنیم

در ماه مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵)، سازمان جهانی بهداشت گزارش داد که هشت مورد ابتلا به هانتاویروس مرتبط با کشتی تفریحی اموی هوندیوس» شناسایی شده است. از این تعداد، سه نفر جان باخته‌اند (نرخ مرگ‌ومیر ۳۸ درصد).

نکته نگران‌کننده این است که گونه شناسایی‌شده در این کشتی، ویروس آندز (Andes virus) نام دارد که برخلاف بیشتر گونه‌های هانتاویروس، قابلیت انتقال محدود از انسان به انسان را از طریق تماس نزدیک و طولانی‌مدت دارد.

عفونت با ویروس هانتا می‌تواند منجر به دو نوع بیماری جدی شود:

۱. سندرم ریوی ناشی از هانتاویروس (HPS): این بیماری با علائمی شبیه آنفولانزا مانند تب، درد عضلانی، سردرد، لرز، و تهوع آغاز می‌شود. طی چند روز، این علائم می‌توانند به تنگی نفس شدید، سرفه‌های خشک، و در نهایت نارسایی تنفسی پیشرفت کنند.

۲. تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی (HFRS): این بیماری بیشتر در اروپا و آسیا شایع است و علائم آن شامل تب، سردرد، درد عضلانی، و بثورات پوستی است. در موارد شدیدتر، می‌تواند منجر به خونریزی، آسیب کلیوی، و افت فشار خون شود.

میزان شیوع

میزان شیوع هانتاویروس در سطح جهان متغیر است و به تراکم جمعیت جوندگان آلوده و تماس انسان با آنها بستگی دارد.

در مناطقی که جوندگان ناقل ویروس فراوان هستند، احتمال شیوع بیماری بیشتر است. هرساله موارد پراکنده‌ای از عفونت با هانتاویروس در نقاط مختلف جهان گزارش می‌شود.

پیشگیری از تماس با جوندگان و رعایت بهداشت در محیط‌های آلوده، کلید اصلی کاهش خطر ابتلا به این بیماری است.

صدیقه رفیعی طباطبایی، استاد عفونی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت‌و‌گویی درباره هانتاویروس گفت: هانتا ویروس ویروسی مثل کرونا و، آنفلوآنزا و.. که می‌تواند در انسان بیماری ایجاد کند؛ اما این ویروس در دنیا شایع نشده و پاندومی و جهانی نیست.

وی با بیان اینکه این ویروس نسبتا نادر است، گفت: البته مرگ و میر این ویروس قابل توجه است و اهمیت دارد.

این استاد عفونی خاطرنشان کرد: این ویروس از طریق جوندگان منتقل می‌شود و دو شکل بروز می‌کند. یکی درگیری ریوی و دیگری درگیری کلیوی است.

طباطبایی با اشاره به اینکه این ویروس از کشور آرژانتین و از طریق کشتی مسیافری شروع شد، ابراز کرد: عمده راه انتقال این ویروس از طرق جوندگان است؛ به طوری که ویروس از راه ادرار و مدفوع و نیز خشک شده ادرار و مدفوع جوندگان به انسان منتقل می‌شود.

وی با بیان اینکه انتقال ویروس از طریق انسان به انسان بسیار نادر است، تصریح کرد: این ویروس از طریق سر ماخوردگی منتقل نمی‌شود.

این استاد عفونی با تاکید بر اهمیت پیشگیری از ابتلا به این ویروس، متذکر شد: باید تماس با انواع جوندگان مانند موش به حداقل برسد؛ چراکه فضولات این حیوانات در انبار‌ها و منازل عامل انتقال ویروس است؛ در نتیجه افراد باید هنگام تمیز کردن انبار و محل‌هایی که احتمال وجود جوندگان است حتما پنجره‌ها باز بوده و با دستکش فعالیت داشته باشند.

طباطبایی با بیان اینکه تا حد امکان باید افراد در انبار‌ها از سموم موش استفاده کنند، افزود: باید از جوندگان حتی مرده جوندگان دوری کنیم چراکه این حیوانات در منازل متروکه معمولا حضور دارند.

وی یادآور شد: به طور کلی براساس ارزیابی سازمان جهانی بهداشت سطح خطر این ویروس در ایران در حد پایین است، اما مردم باید دقت لازم را داشته باشند و نکات پیشگیرانه را در نظر داشته باشند.

این استاد عفونی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه هنوز مورد ابتلا به این ویروس در کشور گزارش نشده است، ابراز کرد: در فرم کلیوی با تب شروع می‌شود و کاهش فشار خون و خونریزی از جمله علائم در فرم کلیوی این ویرس است.

طباطبایی با اشاره به فرم ریوی هانتا ویروس متذکر شد: از آنجا که مرگ و میر در این ویروس بالاست باید دقت لازم در اقدامات پیشگیرانه ذکر شده مورد توجه قرار گیرد.

وی اضافه کرد: در نوع سندرم ریوی هانتا ویروس بیماران مبتلا با علائمی مانند تب ناگهانی، بدن درد، تهوع و استفراغ رو‌به‌رو می‌شوند.

طباطبایی با بیان اینکه ویروس هانتا درمان خاصی ندارد، گفت: استفاده از سرم، دارو و الکترولیت و نیز کنترل خونریزی از جمله اقدامات درمانی در مبتلایان است.

این استاد عفونی با اشاره به اینکه مخزن و عامل بروز این ویروس جوندگان هستند، هشدار داد: اکنون این ویروس در ایران شایع نیست، اما باید مردم نهایت دقت لازم در مواجهه با جوندگان را داشته باشند.

منبع: فارس

در ادامه حتما بخوانید تاثیر باور نکردنی ورزش بر درمان بیماری‌های عفونی