چشم‌انداز صادرات نفت از منطقه خلیج فارس با توافق ایران و آمریکا بهبود خواهد یافت؟

به گزارش شهرآرانیوز، سازمان انرژی جهانی پیش‌بینی کرد که رشد در سال ۲۰۲۷ به ۲ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، زیرا عادی‌سازی جریان تجارت، کاهش قیمت نفت و بهبود چشم‌انداز اقتصادی به بهبود اوضاع کمک می‌کنند.

پیش‌بینی می‌شود عرضه جهانی در سال ۲۰۲۶ با ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش به ۱۰۲.۴ میلیون بشکه در روز برسد و سپس در سال ۲۰۲۷ با ۸ میلیون بشکه در روز افزایش به ۱۱۰.۳ میلیون بشکه در روز برسد. در ماه مه، تولید به ۹۴.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که ۶۰۰ هزار بشکه در روز کمتر از ماه قبل و ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح قبل از درگیری است. در حالی که توافق موقت ایالات متحده و ایران راه را برای افزایش صادرات خاورمیانه هموار می‌کند، محدودیت‌های عملیاتی و سیاسی، از جمله مین‌زدایی طولانی‌مدت و توافقات ترانزیتی حل‌نشده، خطرات نزولی را برای چشم‌انداز باقی می‌گذارد.

پیش‌بینی می‌شود که ظرفیت پالایش نفت خام پالایشگاه‌ها در سال ۲۰۲۶ با ۲ میلیون بشکه در روز کاهش به ۸۲ میلیون بشکه در روز برسد که در صدر آنها کاهش ۴.۷ میلیون بشکه در روز نسبت به مدت مشابه سال قبل در سه‌ماهه دوم سال ۲۶ قرار دارد. علیرغم توافق موقت صلح، تخمین‌های مربوط به میزان مصرف نفت خام در سال ۲۰۲۶، ۳۷۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است که این کاهش‌ها به دلیل کاهش بسیار شدیدتر در تخمین‌های سه‌ماهه سوم سال ۲۶ در سراسر چین، خاورمیانه، اوراسیا و کشور‌های آسیایی غیر عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی است. انتظار می‌رود میزان مصرف نفت خام در سال ۲۰۲۷ با ۳.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، زیرا عرضه نفت خام به طور متوسط به ۸۵ میلیون بشکه در روز عادی می‌شود.

کاهش موجودی‌های مشاهده‌شده جهانی در ماه مه شتاب گرفت و از ۷۴ میلیون بشکه (۲.۵ میلیون بشکه در روز) در آوریل به ۱۴۳ میلیون بشکه (۴.۶- میلیون بشکه در روز) رسید. این امر، سرعت متوسط برداشت از ذخایر از زمان آغاز درگیری خلیج فارس را به ۳.۸ میلیون بشکه در روز افزایش می‌دهد که از این میزان، ۲.۴ میلیون بشکه در روز مربوط به نفت خام و ۱.۴ میلیون بشکه در روز مربوط به فرآورده‌های نفتی است. موجودی‌های دولتی کشور‌های عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در همین دوره ۱۶۳ میلیون بشکه (۱.۸- میلیون بشکه در روز) کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح خود از دسامبر ۱۹۹۰ رسید، زیرا سرعت آزادسازی ذخایر اضطراری افزایش یافت.

قیمت نفت خام دریای شمال در طول ماه مه تا اواسط ژوئن، با کاهش تقاضای نفت و افزایش گمانه‌زنی‌ها مبنی بر نزدیک‌تر شدن ایالات متحده و ایران به توافق بر سر شرایط یک توافق صلح، بیش از ۴۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد و به حدود ۸۲ دلار در هر بشکه رسید. دارایی‌های سرمایه‌گذاران در صرافی‌ها نیز به موازات آن کاهش یافت، زیرا مومنتوم مثبت قیمت به شدت معکوس شد و معامله‌گران در مواجهه با نوسانات شدید قیمت و حاشیه سود بالاتر صرافی‌ها، موقعیت‌های خود را کاهش دادند.

توافق موقت بین ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه می‌تواند راه را برای بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره آمریکا بر ترافیک نفتی ایران هموار کند. بزرگترین پیشرفت در مذاکرات از زمان آغاز درگیری، قیمت نفت را به پایین‌ترین سطح خود از اوایل ماه مارس رساند.

قیمت‌ها پیش از این نیز از اوج اخیر خود عقب‌نشینی کرده بودند، زیرا تنش‌های بازار به دلیل افزایش صادرات خلیج فارس در آغاز ژوئن، تسریع در انتشار ذخایر دولتی آژانس بین‌المللی انرژی و تقاضای ضعیف‌تر، کاهش یافته بود. معاملات آتی نفت برنت در زمان نگارش این مطلب حدود ۸۱ دلار در هر بشکه معامله شد که ۳۷ دلار در هر بشکه کمتر از اوج اوایل آوریل است، اما هنوز حدود ۲۰ دلار در هر بشکه بالاتر از ابتدای سال است.

اگر این توافق پابرجا بماند، صادرات و تولید از خلیج فارس باید شاهد بهبود تدریجی باشد - به ویژه به این دلیل که صادرات نفت ایران پس از لغو محاصره ایالات متحده می‌تواند به طور کامل از سر گرفته شود. حمل و نقل از طریق تنگه هرمز در اوایل ژوئن به شدت در حال افزایش بود که با انتقال کشتی به کشتی در خلیج عمان پشتیبانی می‌شد و کل جریان را از پایین‌ترین سطح ماه مه یعنی ۹.۶ میلیون بشکه در روز به حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز افزایش داد.

در ادامه حتما بخوانید آرامش در تنگه هرمز می‌تواند به طرز خطرناکی کوتاه باشد

با این حال، بهبود کامل فوری نخواهد بود، زیرا معادن باید از خطوط اصلی حمل و نقل حذف شوند و زنجیره‌های تأمین برای عادی شدن به زمان نیاز دارند. در مجموع، انتظار می‌رود عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط ۳.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۲.۴ میلیون بشکه در روز برسد. کاهش عرضه خلیج فارس تا حدودی با افزایش مداوم تولید از سوی تولیدکنندگان غیر اوپک پلاس جبران خواهد شد. رشد قوی از قاره آمریکا، همراه با آزادسازی شدید ذخایر استراتژیک ایالات متحده، صادرات نفت خام حوزه اقیانوس اطلس به بازار‌های شرق سوئز را از زمان آغاز جنگ ۳.۵ میلیون بشکه در روز افزایش داده است.

در عین حال، واردات نفت خام به ویژه به چین و ژاپن به شدت کاهش یافته است و هر کدام حدود ۴۰ درصد - یا نزدیک به ۶ میلیون بشکه در روز - کاهش یافته‌اند. کاهش تولید نفت خام پالایشگاه‌ها در چین، خاورمیانه، اوراسیا و سایر نقاط آسیا، که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ بیش از ۵ میلیون بشکه در روز نسبت به سال گذشته کاهش یافته بود، این شوک عرضه را به بازار‌های فرآورده‌های نفتی منتقل کرد.

تقاضای مصرف‌کننده نهایی نیز به میزان مشابهی کاهش یافته است و اکنون انتظار داریم که میزان تحویل در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته ۵ میلیون بشکه در روز و در کل سال ۲۰۲۶، ۱.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. این رقم در مقایسه با گزارش ماه گذشته، ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش نشان می‌دهد، زیرا تأثیرات تقریباً چهار ماه اختلال در سراسر محصولات و مناطق گسترش یافته است.

علیرغم کاهش قابل توجه تقاضا برای نفت خام و فرآورده‌های نفتی، ذخایر موجود در سیستم همچنان با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال فرسایش هستند. ذخایر جهانی نفت از زمان آغاز جنگ به طور متوسط ۳.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است و طبق داده‌های اولیه، در ماه مه به میزان قابل توجهی ۱۴۳ میلیون بشکه (۴.۶- میلیون بشکه در روز) کاهش یافته است. کاهش بیشتر در ماه‌های آینده همچنان می‌تواند ذخایر جهانی نفت را به پایین‌ترین حد تاریخی برساند، قبل از اینکه تعادل بازار تا پایان سال به سمت مازاد تغییر کند.

اولین نگاه ما به موجودی‌های سال ۲۰۲۷ نشان می‌دهد که در سال آینده یک مازاد قابل توجه در حال ظهور است. پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی نفت با افزایش نسبتاً کم ۲ میلیون بشکه در روز به ۱۰۵.۳ میلیون بشکه در روز برسد. در مقابل، به نظر می‌رسد که عرضه نفت حدود ۸ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به ۱۱۰ میلیون بشکه در روز برسد. این امر ممکن است یک استراحت خوشایند برای بازار و فرصتی برای پر کردن ذخایر خالی شده یا ایجاد ذخایر استراتژیک جدید باشد، زیرا کشور‌ها در پاسخ به بحران، استراتژی‌ها و سیاست‌های انرژی خود را بررسی می‌کنند.

در ادامه حتما بخوانید کاهش ۲ درصدی قیمت نفت پس از امضای توافق بین ایران و آمریکا (۲۸ خرداد ۱۴۰۵)