قائم مقام وزارت میراث فرهنگی در مشهد: استاندار خراسان رضوی نماینده تام الاختیار در حوزه ساماندهی توس است

به گزارش شهرآرانیوز؛ غلامحسین مظفری در جلسه شورای احیای توس با دستور کار ساماندهی عرصه پیشنهادی ثبت جهانی شهر تاریخی توس اظهار کرد: هر اقدامی که برای ثبت جهانی توس لازم است باید هرچه سریع‌تر انجام شود. لازم است یک جدول زمان‌بندی، چک‌لیست و برنامه عملیاتی مشخص تهیه کنیم تا همه بدانند چه کاری، در چه زمانی و توسط چه دستگاهی باید انجام شود. باید پیش‌بینی‌های لازم را برای تسریع این روند انجام دهیم و این موضوع را به‌عنوان یک مسئولیت مشترک دنبال کنیم. وظیفه همه ارکان دولت است که برای تحقق این هدف پای کار باشند.

وی افزود: شورای احیای توس حدود ۱۰ سال تشکیل نشده بود و این وقفه به ضرر این مجموعه تمام شد. خوشبختانه امروز اراده و باور لازم برای انجام این کار وجود دارد و باید از این فرصت استفاده کنیم. همچنین تقاضا دارم از افراد دیگری که توان، تجربه و علاقه دارند نیز استفاده کنیم. استاد گیتی فلاح‌رستگار که سال‌ها در حوزه فردوسی و توس پژوهش کرده‌اند، ۱۹ پیشنهاد برای این موضوع ارائه دادند. کسی که بیش از ۶۰ سال در این حوزه کار کرده، قطعاً حرف‌های ارزشمندی برای شنیدن دارد.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به جایگاه مدیریتی توس اظهار کرد: اگر قرار است این کار را به‌صورت جدی انجام دهیم، باید جایگاه مدیریت منطقه تاریخی توس نیز متناسب با اهمیت آن تعریف شود. شهردار منطقه تاریخی توس باید به اندازه شهردار مشهد جایگاه و اختیار داشته باشد؛ چراکه مشهد در بعد زیارت یک کلان‌شهر مذهبی و جهانی است و توس نیز در حوزه تمدنی و تاریخی خراسان جایگاهی بی‌بدیل دارد. مانند مشهد و توس، در حوزه تمدنی خراسان نمونه دیگری نداریم و باید این جایگاه را تثبیت کنیم.

وی ادامه داد: در حوزه اجرایی، کارهای بسیار زیادی پیش‌رو داریم و هرچه بیشتر بررسی می‌کنیم، ابعاد جدیدتری از کار مشخص می‌شود. هیئت‌امنایی کردن این مراکز اقدام بسیار مهمی است و باید هرچه سریع‌تر انجام شود. همچنین باید انجمن‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد، پژوهشکده‌ها و همه علاقه‌مندان را به این مجموعه متصل کنیم تا فضای مشارکت و فعالیت فرهنگی ایجاد شود. یکی از پیشنهادهای مهم نیز تشکیل سازمان موقوفات فردوسی است که می‌تواند بسیاری از امور را سامان دهد و زمینه مشارکت مردم را فراهم کند.

مظفری با تأکید بر نقش مدیریت استان در این مسیر گفت: در مجموعه استانداری، موضوع میراث‌فرهنگی یکی از اولویت‌های ماست و هر اندازه این مجموعه قدم بردارد، ما نیز در کنار آن خواهیم بود. همچنین تأکید دارم که برای توس و به‌طور کلی برای مشهد باید برنامه مشخص داشته باشیم. اگر برنامه نداشته باشیم، ساخت‌وسازهای غیرمجاز ادامه پیدا می‌کند؛ همان‌طور که امروز هزاران ساخت‌وساز و ویلا در این منطقه شکل گرفته و پس از وقوع آن، همه ناچار شده‌ایم در موضع انفعال قرار بگیریم. درباره کاربری‌ها نیز اگر برنامه‌ریزی دقیق داشته باشیم، جای نگرانی وجود ندارد.

وی خاطرنشان کرد: باید مجموعه توس را با نگاه جامع ببینیم و اقتصاد آن را بر پایه اقتصاد گردشگری، اقتصاد هنر و فعالیت‌های فرهنگی سامان دهیم. این مجموعه باید توانمند و درآمدزا باشد تا بتواند هزینه‌های خود را تأمین کند و صرفاً متکی به بودجه‌های دولتی نباشد. شهرداری نیز باید نقش پررنگ‌تری در این حوزه ایفا کند. همچنین اجرای طرح باغ مفاخر در آن منطقه با توجه به محدودیت زمانی، از اقداماتی است که می‌تواند با سرعت انجام شود. باور و اعتقاد لازم برای انجام این کار وجود دارد و مجموعه مدیریت استان با تمام توان در کنار این مسیر خواهد بود.

استاندار خراسان رضوی نماینده تام الاختیار در حوزه ساماندهی توس است

سپس علی دارابی، قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: وزیر میراث‌فرهنگی تأکید کردند که استاندار خراسان رضوی، نماینده تام‌الاختیار وزیر در موضوع توس و فردوسی هستند و هر اقدامی که در دولت برای پیشبرد این پرونده لازم باشد، انجام خواهد شد. همچنین برای هیئت‌امنایی کردن توس و سایر مجموعه‌ها اعلام آمادگی کرده‌ایم و این موضوع نیز به تصویب رسیده است. درخواست ما این است که هیئت‌امنایی شدن توس در اولویت قرار گیرد و ستاد احیای توس نیز بر اساس دستورالعمل، در آینده نزدیک و با همین دستور جلسات تشکیل شود.

وی افزود: موضوع حکیم ابوالقاسم فردوسی و ثبت جهانی توس، فراتر از یک پروژه معمولی است. فردوسی و توس شناسنامه ایران و ستون‌های هویت فرهنگی کشور هستند. بیش از دو هزار بار نام ایران در شاهنامه آمده و این اثر، کتاب هویت و فرهنگ ایرانیان است. فردوسی تنها یک شاعر نیست، بلکه نماد خردورزی و فرهنگ ایران است و همه ما وظیفه داریم برای ثبت جهانی توس تلاش کنیم. سال‌ها آرزو داشتم پرونده فردوسی به ثبت جهانی برسد و امروز بیش از هر زمان دیگری احساس می‌کنم که فرصت چندانی نداریم و نباید زمان را از دست بدهیم.

قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تأکید بر ضرورت زمان‌بندی دقیق اقدامات اظهار کرد: خواهش من این است که همه برنامه‌ها زمان‌بندی مشخص داشته باشد و دقیقاً معلوم شود هر دستگاه چه اقدامی و در چه زمانی باید انجام دهد. شورای‌عالی معماری و سایر دستگاه‌های مسئول باید وظایف خود را با سرعت پیگیری کنند. از دیگر مسئولان مرتبط نیز درخواست دارم هماهنگی و پیگیری مستمر این موضوع را در اولویت قرار دهند، زیرا با محدودیت زمانی روبه‌رو هستیم و نباید این فرصت از دست برود.

وی ادامه داد: همه ظرفیت‌های لازم برای این کار فراهم است و بنده به‌عنوان خادم کوچک میراث‌فرهنگی در کنار شما هستم تا هر اقدامی که در سطح دولت لازم باشد انجام شود. باید بدانیم بدون مردم هیچ کاری پیش نمی‌رود و این یک شعار نیست، بلکه یک واقعیت است. به احترام همین همبستگی و مشارکت مردمی، موضوعاتی همچون روضه‌های خانگی را نیز در فهرست میراث ناملموس به ثبت ملی رساندیم. موفقیت ثبت جهانی توس نیز نیازمند همین همراهی و مشارکت عمومی است.

در ادامه علیرضا قامتی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان رضوی بیان کرد: باید با نگاه جدی وارد عمل شویم و طرح جامع و طرح مجموعه میراثی توس را با هماهنگی دستگاه‌های مرتبط، به‌ویژه وزارت راه و شهرسازی، پیش ببریم. لازم است ابتدا مشخص کنیم دقیقاً چه هدفی را دنبال می‌کنیم، زیرا اگر بدانیم چه می‌خواهیم، می‌توانیم متناسب با آن راهکارهای مناسب را طراحی و اجرا کنیم. طرح جامع باید به کمیته فنی ارائه شود و طرح مجموعه میراثی نیز هم‌زمان مورد بررسی قرار گیرد تا همه بخش‌ها با یک نگاه واحد و هماهنگ پیش بروند.

وی افزود: در تأمین منابع مالی مشکلی نداریم و اگر برنامه مشخص و منسجمی وجود داشته باشد، امکان تأمین اعتبارات و استفاده از ظرفیت‌های موجود فراهم است. به همین منظور، در ذیل شورای احیای توس، دو کمیته فنی و زیربنایی تشکیل خواهد شد تا موضوعات تخصصی را پیگیری کنند. خواهش من این است که همه دستگاه‌ها با جدیت وارد این موضوع شوند تا از این فرصت تاریخی به بهترین شکل استفاده کنیم و روند اجرای طرح‌ها و ساماندهی مجموعه تاریخی توس با هماهنگی و سرعت بیشتری دنبال شود.

سپس حجت الاسلام علی عسکری، معاون فرهنگی و زیارت استانداری خراسان رضوی گفت: تعبیر اشعار فردوسی آنقدر موثر بوده که امام محمد غزالی که منتقد وی بوده گفته که تمام موعظات وی خلاصه شده در یک بیت فردوسی است. برداشت من این است که اگر رابطه خود را با امام رضا(ع) بر مبنای همین نگاه و روحیه آخرت‌گرایانه تنظیم کنیم، بخش قابل توجهی از مسائل و مباحث ما حل خواهد شد.

وی افزود: در حوزه زیارت و فرهنگ، نامه‌های متعددی برای تملک دارایی‌ها و تأمین منابع مورد نیاز به دستگاه‌ها و سازمان‌های مختلف ارسال کرده‌ایم و این پیگیری‌ها همچنان ادامه دارد. درخواست ما این است که با نگاه ویژه به توس، به‌عنوان یک موضوع خاص فرهنگی، تمدنی و مرتبط حمایت‌های لازم صورت گیرد تا بتوانیم برنامه‌های پیش‌بینی‌شده را با انسجام بیشتری دنبال کنیم.

توس شناسنامه ما ایرانی‌ها و هویت باستانی ماست

حجت الله ایوبی در نشست هم اندیشی ثبت جهانی شهر تاریخی توس در استانداری خراسان رضوی اظهار کرد: توس شناسنامه ما ایرانی‌ها و هویت باستانی ماست و جایگاه ویژه‌ای در ایران، منطقه و حوزه تمدنی خراسان داشته و خواهد داشت. تقاضا دارم جلسه دیگری برگزار کنیم تا موضوعات میراث‌فرهنگی را به‌صورت یک چک‌لیست بررسی کنیم. شخصیت‌هایی همچون بکتاش ولی، امام محمد غزالی و دیگر بزرگان به این سرزمین تعلق دارند. توس می‌تواند به بزرگ‌ترین مرکز فرهنگی کشور تبدیل شود و مجموعه این اقدامات، جایگاه فرهنگی، تمدنی و مرجعیت ایران را تثبیت کند. در حوزه فرهنگ، تمدن و پایگاه‌های دینی، ایران خدمات بزرگی ارائه کرده است، اما در سال‌های گذشته بخشی از مرجعیت فرهنگی خود را از دست می‌دادیم و اکنون باید با استفاده از این فرصت‌ها، مرجعیت ایران را بازیابی کنیم.

وی افزود: اگر از ۲۰ سال پیش ثبت جهانی توس را به‌طور جدی دنبال کرده بودیم، امروز بدون تردید جایگاه بسیار بالاتری در جهان داشتیم. در کنار ثبت بناها، باید به میراث ناملموس و میراث مشترک با کشورهای همسایه نیز توجه کنیم، زیرا یکی از راه‌های بازیابی مرجعیت فرهنگی ایران، استفاده از همین ظرفیت‌هاست. بسیاری از کشورها دانش، توان کارشناسی و ظرفیت تخصصی ما را در این حوزه ندارند و باید از این مزیت برای معرفی بهتر میراث‌فرهنگی کشور استفاده کنیم. لازم است از همه ظرفیت‌ها، از جمله سازمان برنامه و بودجه و دیگر دستگاه‌های مرتبط، برای پیشبرد این مسیر بهره بگیریم.

رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور تصریح کرد: پیگیری ایجاد خانه‌های شاهنامه در سراسر کشور اقدام بسیار ارزشمندی است، اما به نظر من این کار باید با محوریت خراسان رضوی و شهر توس دنبال شود. ما به‌دنبال ایجاد یک ساختار منسجم برای این موضوع هستیم تا علاقه‌مندان بتوانند شاهنامه را بخوانند، بشناسند و با مفاهیم آن آشنا شوند. حتی معتقدم این اقدام از اهدای شاهنامه به همه خانواده‌ها نیز اساسی‌تر است و مرکزیت این حرکت فرهنگی باید در توس باشد؛ امیدوارم با فراهم شدن مقدمات، این برنامه هرچه سریع‌تر به نتیجه برسد.

همچنین فرهاد عزیزی زلانی، مدیرکل پایگاه‌های میراث‌ملی و جهانی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اظهار کرد: در خراسان رضوی تجربه‌های خوبی در حوزه پایگاه‌ها و مدیریت مشارکتی داشته‌ایم و این تجربه‌ها می‌تواند در توس نیز به‌کار گرفته شود. در مقطعی این فرصت ایجاد شد که با همکاری شورای شهر، شهرداری، دستگاه‌های مختلف و مشارکت مردم، اقدامات مؤثری در محور توس انجام شود و این تجربه نشان داد که با همراهی همه بخش‌ها می‌توان به نتایج مطلوب رسید. توس جایگاه جهانی دارد، اما در کنار این ظرفیت، فرصت‌های جدیدی از نظر حمایت‌های فنی و مدیریتی نیز فراهم شده است و اکنون یک فرصت تاریخی برای استان و حتی کشور ایجاد شده که باید از آن به بهترین شکل استفاده کنیم.

وی اضافه کرد: لازم است با برگزاری مستمر جلسات، تدوین یک برنامه منسجم، تقسیم روشن وظایف و بسیج منابع مالی در سطح استان و ملی، روند ثبت جهانی توس با جدیت دنبال شود. هر سال برای ثبت جهانی هر کشور سهمیه مشخصی وجود دارد و به همین دلیل باید با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌ها حرکت کنیم. بسیاری از وظایف نیز در چارچوب مأموریت‌های خود دستگاه‌ها قابل انجام است و وزارت میراث‌فرهنگی نیز هر ظرفیتی را که در سطح ملی وجود داشته باشد در اختیار استان قرار خواهد داد تا با نهایت همکاری، این فرصت ارزشمند برای ثبت جهانی توس به نتیجه برسد.

سپس سید جواد موسوی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی عنوان کرد: بیش از ۵۰۰ نفر از مفاخر، اندیشمندان و چهره‌های برجسته در حوزه تاریخی توس جای دارند و همین ظرفیت، اهمیت این منطقه را دوچندان کرده است. توس علاوه بر برخورداری از جایگاه ویژه در گسترش زبان و ادبیات فارسی، ظرفیت تبدیل شدن به یک منطقه گردشگری، فرهنگی و جهانی را دارد و می‌تواند در توسعه اقتصادی، تقویت هویت ملی و پاسداشت زبان و ادبیات فارسی نقش مهمی ایفا کند.

وی افزود: با تأکید استاندار خراسان رضوی و همراهی تمامی اعضای شورای احیای توس در بخش‌های فرهنگی و زیربنایی، از حدود پانزدهم دی‌ماه جلسات مستمر و پیگیری‌های لازم برای ساماندهی عرصه پیشنهادی ثبت جهانی شهر تاریخی توس آغاز شده و این روند با جدیت ادامه دارد. امیدواریم با نهایی شدن اقدامات و اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، اتفاقات خوبی برای این مجموعه ارزشمند رقم بخورد.

لازم به ذکر است؛ در پایان این جلسه احکام اعضای کمیته‌های زیربنایی و فرهنگی شورای احیای توس اهدا شد.

استاندار خراسان رضوی: موظف به ایجاد فضای گفت و گو در جامعه هستیم