13 شهــریور روز مردمشناسی است. شورای فرهنگ عمومی کشور این روز را در سال 1393 به این عنوان نامگذاری کرده است. این روز آنچنان که باید و شاید دیده نمیشود و ارزش نامگذاری آن نیز بر همگان معلوم نیست.
این رخداد فرصتی است تا با نگاهی متفاوت به چالشها و چشماندازهای انسانشناسی بپردازیم. در کشوری زندگی میکنیم که تعدد اقوام با رسم و رسومات فرهنگی مختص به خود در آن کم نیست و درهر نقطه با نقطه دیگرش متفاوت است. این نشان از چند وجهی بودن فرهنگ و پویایی در کشورمان دارد. نوروز امسال و در سالنامه چاپ شده روزنامه شهرآرا گزارشی را با عنوان «مشهد هویتی چهل تکه» به چاپ رساندیم.
در آن گزارش نشان دادیم که تعدد خرده فرهنگها و انسانهایی که در هر گوشه این شهر با همان ساختار فرهنگی خودشان در آن زندگی میکنند، چگونه در رشد و تغییر ساختار شهر مؤثر هستند یا با آن منطبق شدهاند.
هزار توی شهر و کوچه پسکوچههایش سخنان ناگفته و معناهای شگرف زیادی به همراه دارد، آنقدر که میتوانیم از هر تکهاش هویت شهر را پیدا کنیم. یکسالی است که خبرنگار شهرآرامحله منطقه5 هستم.
اینجا و در محلههای این منطقه شهرداری، تنوع قومی و فرهنگی با حضور مهاجران از شهرها و روستاهای اطراف مشهد تا کشورهای همسایه، باعث شده است تا رنگ و شکل خاصی از زندگی در آن جاری باشد و همچنین باعث شده قومها و نژادهای مختلف با وجود سنتهای متفاوت در کنار هم زندگی کنند و تبادل فرهنگی داشته باشند.
مهاجران و ساکنانی که روزها و شبها گوشه گوشه آن را ساخته و خاطراتی ماندگار بر تن آن نشاندهاند تا هویتی جمعی برایش بسازند.
ناگفته نماند که تعدد خرده فرهنگهای متنوع برخی اوقات باعث مشکلاتی شده و میشود ولی با این همه بیشتر از اختلافات، آن چیزی که به چشم میآید تعامل آنهاست. نباید از کنار قابلیت چنین فرصتی به سادگی عبور کرد.
این منطقه با توجه به تنوع فرهنگی که دارد، میتواند به قطب صنایع دستی یا گردشگری فرهنگی تبدیل شود. با برگزاری جشنوارههای متنوع و شناخت رسم و رسوم خرده فرهنگها، غذاها و سبک زندگی اقوام منطقه میتوان به پویایی اقتصادی و فرهنگی آن کمک کرد و منطقه را از حاشیه شهر و پیرامون بودن خارج کرد. همچنین با یاری گرفتن از این تنوع قومیتی به وضعیت منطقه سرو سامان داد و کمک کرد تا تک تک شهروندان اینجا با دیگر مناطق شهرهویتی یکپارچهتر به دست آورد، خود را بخشی از شهر بداند و برای رسیدن به موفقیت بیشتر تلاش کند.