به گزارش شهرآرانیوز، احمد قندهاری امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: برای تأمین آب، با همکاری شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی و آبفای مشهد برنامهریزیهایی انجام شده و برای سال آینده نیز برنامههای مشخصی در نظر گرفتهایم که در سلسله نشستهای تخصصی، جزئیات آن مطرح خواهد شد.
وی افزود: تأمین آب، تنها حاصل اقدامات شرکت آب منطقهای و آبفا نیست، بلکه همکاری مردم و رسانهها نیز در مدیریت منابع و مصرف آب نقش مهمی دارد.
سرپرست شرکت آب منطقهای خراسان رضوی با اشاره به شرایط بارشی کشور گفت: امسال سال النینو است و در صورت وقوع شرایط النینو یا کمبارشی، آمادگی لازم برای مدیریت منابع آب وجود دارد.
قندهاری درباره طرح انتقال آب از دریای عمان نیز بیان کرد: به دلیل شرایط خاص کشور، سرعت اجرای این طرح کاهش یافته است، اما این پروژه بار دیگر در دستور کار قرار خواهد گرفت.
وی با اشاره به اهمیت سد شوریجه در تأمین آب مشهد اظهار کرد: این پروژه حدود ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و سامانه انتقال آن نیز حدود ۷۵ درصد پیشرفت کرده است و با تزریق منابع مالی میتوان پروژه را مطابق برنامه به سرانجام رساند.
سرپرست شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی ادامه داد: پیگیری برای تأمین منابع مالی پروژه از محل اعتبارات دولتی و همچنین استفاده از روشهای متنوع تأمین مالی در حال انجام است و امیدواریم این موضوع هرچه سریعتر تعیین تکلیف شود.
قندهاری با بیان اینکه سد شوریجه از ظرفیت قابل توجهی برای مدیریت منابع آب برخوردار است، گفت: این سد در موقعیتی قرار گرفته که میتواند بخش قابل توجهی از خروجیهای حوزه دشت مشهد را مدیریت کند و به عنوان مخزنی قابل اطمینان برای تأمین آب مشهد مورد استفاده قرار گیرد.
در ادامه این نشست، حسینپور، مجری طرح سد شوریجه نیز با تشریح آخرین وضعیت این پروژه، اظهار کرد: سد شوریجه در انتهای رودخانه کشفرود احداث شده و روانابهای این حوزه را در مخزن خود ذخیره میکند.
وی افزود: با دستیابی به بیش از ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی و پس از اخذ مصوبات مورد نیاز از دستگاههای بالادستی، نخستین آبگیری مخزن سد در سال آبی گذشته انجام شد و بخشی از روانآبها در مخزن ذخیره شد.
مجری طرح سد شوریجه با اشاره به اهداف این پروژه بیان کرد: یکی از اهداف اصلی سد، تأمین بخشی از نیاز آبی مشهد به ویژه در فصل گرم سال است که بر اساس برنامه، حدود ۱۵.۴ میلیون مترمکعب از حجم آب تنظیمی سد برای تأمین آب مشهد اختصاص خواهد یافت.
وی ادامه داد: تأمین نیازهای آبی شهرستان سرخس و تغذیه آبخوان سرخس نیز از دیگر اهداف پیشبینیشده در این طرح است.
وی با اشاره به وضعیت سامانه انتقال آب سد شوریجه گفت: از مجموع ۱۵.۸ کیلومتر خط انتقال، حدود ۱۵ کیلومتر و ۳۰۰ متر اجرا شده و تنها حدود ۵۰۰ متر از عملیات اجرایی خط باقی مانده است.
وی افزود: سامانه انتقال در مجموع حدود ۷۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و بخش عمده عملیات ساختمانی و ابنیه آن انجام شده است، بنابراین در مرحله کنونی، تأمین و خرید تجهیزات از مهمترین نیازهای پروژه محسوب میشود.
وی با اشاره به نیاز مالی این بخش اظهار کرد: برای تکمیل تجهیزات و اجرای بخشهای باقیمانده، حدود ۴۵۰ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است و در صورت تأمین نقدینگی، این امکان وجود دارد که پروژه تا پایان نیمه دوم سال به اتمام برسد.
مجری طرح سد شوریجه خاطرنشان کرد: با تکمیل پروژه، میتوان از ظرفیت روانآبهای سال آبی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ برای تأمین آب مشهد در ماههای تیر، مرداد و شهریور استفاده کرد.
قندهاری با اشاره به چالش چاههای غیرمجاز در دشت مشهد اظهار کرد: چاه غیرمجاز باید مسدود شود و ما نیز مکلف به انجام این کار هستیم، اما واقعیت این است که شرایط بازدارندگی موجود به اندازهای نیست که پس از مسدودسازی، امکان بازگشایی مجدد چاهها بهطور کامل از بین برود.
سرپرست شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی ادامه داد: اینکه برخی چاههای غیرمجاز پس از مسدود شدن دوباره بازگشایی میشوند، به این معنا نیست که باید از وظیفه قانونی خود در برخورد با آنها صرفنظر کنیم، بلکه باید شیوه مدیریت این موضوع را اصلاح کنیم.
قندهاری با بیان اینکه دولت بهتنهایی نمیتواند در ساماندهی چاههای غیرمجاز موفقیت کامل داشته باشد، گفت: در شرایطی که آب یک کالای کمیاب و دارای ارزش اقتصادی بالاست، بهویژه در مناطقی مانند دشت مشهد، حل این مسئله نیازمند مشارکت همه ذینفعان است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان رضوی تأکید کرد: راهبرد ما باید بر مشارکت و درگیر کردن همه ذینفعان استوار باشد. چراکه هرکسی به نوعی با موضوع آب سر و کار دارد و مصرفکننده یا بهرهبردار این منابع محسوب میشود.
وی درباره تمدید پروانههای بهرهبرداری نیز اظهار کرد: اینکه پروانهای تمدید نشده باشد، به معنای برداشت بدون محدودیت نیست. تقریباً همه چاهها به کنتور مجهز هستند و میزان برداشت و شارژ آنها بر اساس شرایط دشت و تعدیل سالانه کنترل میشود.
قندهاری ادامه داد: اگر موردی وجود داشته باشد که این ضوابط رعایت نشده باشد، حتماً باید گزارش شود تا موضوع بررسی و رسیدگی شود.
وی با تأکید بر اینکه در دشتهای ممنوعه تخصیص جدید آب انجام نمیشود، گفت: قانون اجازه تخصیص جدید در دشت ممنوعه را نمیدهد و تنها در حوزه آب شرب، به دلیل نبود گزینه جایگزین، مکلف به تأمین آب مورد نیاز هستیم.
قندهاری با اشاره به وضعیت منابع آب زیرزمینی دشت مشهد اظهار کرد: این دشت با محدودیت جدی منابع آب مواجه است و میزان بارگذاری انجامشده بر منابع آن، بهویژه در سالهای گذشته، بیش از ظرفیت طبیعی بوده است.
وی افزود: واقعیت این است که دشت مشهد و بسیاری از دشتهای استان شرایط مناسبی ندارند و باید این وضعیت اصلاح شود. بخشی از نیاز آبی، بهویژه برای شرب، ناچار است از طریق پروژههای انتقال آب و منابع جایگزین تأمین شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان رضوی به پروژههای در دست اجرا اشاره کرد و گفت: پروژههایی مانند انتقال آب از هزارمسجد، سد شوریجه و انتقال پساب در همین راستا دنبال میشوند.
قندهاری درباره استفاده از پساب برای تأمین نیازهای آبی نیز اظهار کرد: در حال حاضر زیرساخت جمعآوری و تصفیه پساب در استان وجود دارد و میتوان از این ظرفیت برای جایگزینی بخشی از منابع استفاده کرد. البته موضوع کیفیت آب و الزامات مربوط به آن باید با دقت مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره انتقال آب از دریای عمان نیز گفت: انتقال آب از دریای عمان پروژهای بلندمدت است و نمیتوان آن را راهکاری برای تأمین آب فردا یا پسفردا دانست.
قندهاری افزود: فازبندی این طرح نیز به این شکل نیست که آب مستقیماً به مشهد منتقل شود، ابتدا سیستانوبلوچستان و سپس خراسان جنوبی و بخشهایی از صنایع خراسان در این طرح مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی تصریح کرد: اگر سؤال این باشد که آیا انتقال آب دریای عمان برای تأمین آب شرب مشهد مناسب است، از نظر من اگر امکان آن وجود داشته باشد، هرچه زودتر انجام شود بهتر است، چراکه با شرایط فعلی دشت مشهد، تأمین منابع جایگزین ضروری است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان رضوی با اشاره به هزینه بالای انتقال آب گفت: قیمت آب موضوع مهمی است و باید در سیاستهای توسعهای استان مورد توجه قرار گیرد. اما از منظر تأمین آب، در شرایط فعلی اگر انتقال آب انجام نشود، وضعیت منابع در آینده میتواند بسیار دشوارتر شود.
قندهاری همچنین با اشاره به عقبماندگی برخی پروژههای تأمین آب مشهد گفت: یکی از مهمترین موانع در اجرای پروژهها، وضعیت تأمین مالی است. برای نمونه، پروژه سد شوریجه با وجود پیشرفت حدود ۹۵ درصدی، برای تکمیل بخش باقیمانده نیازمند تأمین مالی جدی است.
وی با اشاره به وضعیت منابع آب زیرزمینی مشهد گفت: طی سالهای گذشته بخشی از عقبماندگی پروژههای تأمین آب با افزایش برداشت از منابع زیرزمینی جبران شده، در حالی که وضعیت دشت مشهد مناسب نیست.
وی افزود: در حال حاضر بررسیهای کارشناسی درباره وضعیت دشت مشهد در حال انجام است و با تکمیل این مطالعات، تصویر دقیقتری از شرایط منابع آب زیرزمینی و نیازهای آینده به دست خواهد آمد. بر اساس نتایج این بررسیها میتوان با دقت بیشتری درباره گزینههایی مانند انتقال آب از دریای عمان تصمیمگیری کرد.
سرپرست شرکت ابمنطقهای خراسان رضوی همچنین بر اهمیت مدیریت مصرف و استفاده مجدد از منابع آبی تأکید کرد و گفت: یکی از پروژههای مهمی که باید با جدیت دنبال شود، انتقال پساب تصفیهشده به غرب مشهد است، چرا که استفاده مجدد از آب میتواند بخشی از فشار بر منابع موجود را کاهش دهد.
قندهاری خاطرنشان کرد: مسئله آب مشهد تنها با اجرای یک پروژه حل نمیشود و نیازمند مجموعهای از اقدامات همزمان در حوزه تأمین، انتقال، مدیریت مصرف، استفاده از پساب و اصلاح الگوی توسعه است. اگر با همین روند فعلی ادامه دهیم و عقبماندگی پروژهها جبران نشود، فشار بیشتری بر منابع آب زیرزمینی وارد خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد: امروز باید از مرحله مدیریت مقطعی تنش آبی عبور کنیم و اجرای برنامه جامع تأمین آب مشهد را بهصورت جدی و مستمر دنبال کنیم، چرا که ادامه تأخیرها، هزینههای بیشتری را به شهر و منابع آبی آن تحمیل خواهد کرد.