انتشار تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب «پاسیاد پسر خاک» نگاهی به سریال «شکارگاه» | روایتی رازآلود در دوران قاجار رازهای بازیگری از زبان مهدی هاشمی کمدی‌ها ناجی گیشه شدند | فروش ۲۸ میلیاردی سینما در هفته اول شهریور پوستر سریال محکوم منتشر شد + زمان پخش جبلی در کمیسیون امنیت ملی: صداوسیما نیازمند مشورت مستمر با مجلس است صوت | آهنگ جدید ماکان بند به نام «بعد رفتن تو» منتشر شد + دانلود فرزاد حسنی مجری پانزدهمین جشن منتقدان شد ویدئو | انتشار نخستین فیلم از «زن و بچه» سعید روستایی واکنش عجیب شوهر زینب موسوی به انتقاد‌ها! + عکس احمد مهرانفر، تهیه‌کننده تئاتر شد مهران مدیری به فیلم سینمایی «استخر» پیوست شاهنامه‌خوانی کمال و پدرش در سریال «حکایت‌های کمال» + فیلم «جشنواره داستان بهار»؛ نخستین جشنواره پاسخگو در کشور   حضور فیلم کوتاه «نرموک» اثر فیلم‌ساز مشهدی، در قدیمی‌ترین جشنواره کودک و نوجوان آلمان درباره کتاب زندگی نامه حجت الاسلام والمسلمین سیدعلی اکبر ابوترابی فرد و اهمیت روایت زیست اسرا راهیابی فیلم کوتاه سرود کلنل از مشهد، به جشنواره پورتوبللو لندن
سرخط خبرها

حرف‌های دوپهلو در شاهنامه

  • کد خبر: ۵۱۳۴۲
  • ۱۱ آذر ۱۳۹۹ - ۱۲:۵۷
حرف‌های دوپهلو در شاهنامه
«گواژه» یا طنز در شاهنامه موضوع جلسه نهم شاهنامه بود که شب گذشته در صفحه اینستاگرام بنیاد فردوسی شاخه توس با حضور دکتر قدمعلی سرامی به‌صورت آنلاین پخش شد.
امیری|شهرآرانیوز، دکتر سرامی در این برنامه با بیان اینکه فردوسی مردی است که در کارش شوخ‌طبعی زیاد و مسائل فکاهی نیست، می‌گوید: با وجود این در شاهنامه به کلمه «گواژه» برمی‌خوریم؛ یعنی «واژه» که پیشوند «گو» دارد. این واژه وقتی در شاهنامه به کار می‌رود که فردوسی می‌خواهد حالت کنایی و گاهی نیش‌دار به شعر بدهد.
به‌گفته سرامی، «گواژه» معنای گونه‌ای از سخن را می‌دهد که با گوشه‌وکنایه همراه است؛ مثل وقتی که نمی‌توانیم مطلبی را رک‌وراست به کسی بگوییم، بنابراین دوپهلو  با او حرف می‌زنیم.
 
گواژه همی زد پس او فرود 
که این نامور پهلوان را چه بود
که ایدون ستوه آمد از یک سوار
چگونه چمد در صف کارزار
 
در اینجا فردوسی مستقیم از واژه «گواژه» به‌معنای حرفی دوپهلو استفاده کرده است.
دکتر سرامی در بخشی دیگر از صحبت‌هایش به واژه «فسوس» اشاره می‌کند که ۲ معنای متضاد دارد؛ اول دریغ، اندوه، غصه و دوم مسخرگی، شوخ‌طبعی و گونه‌ای از سخن که توأم با دوپهلویی است.
 
گواژه همی باشدت بافسوس
نه مرد نبردی و کوپال و کوس 
 
اینجا فردوسی می‌خواهد بگوید تو به درد شوخی می‌خوری.
 
به‌گفته دکتر سرامی، فردوسی شاهنامه را به واژه‌های دشنام نمی‌آلاید، اما قهرمانان به‌مناسبت‌های گوناگون «گواژه» می‌زنند.
او معتقد است که کل شاهنامه «گواژه» بزرگی است بر زمان خودش و فردوسی شاهنامه را سروده تا به سلطان محمود بگوید که نوبرش را نیاورده‌ای و اولین فرمانروای ایران‌زمین نیستی. ما سرزمینی داریم که چند هزاران سال پیش شاهانی از تو والاتر داشت.
سرامی در ادامه مثال دیگری از کاربرد «گواژه» را در شاهنامه، از زبان منوچهر، پسر ایرج، بیان می‌کند: منوچهر پسر ایرج از یک کنیز است که قصد دارد انتقام خون پدرش را از تور بگیرد. همچنان‌که در اندیشه ایرانیان باستان خواستن کین کشته‌شده بر فرزندان او واجب است.
 
کنون تاجت آوردم ای شاه و تخت 
  به بار آمد آن خسروانی درخت
ز تاج بزرگی گریزان مشو
فریدونت گاهی بیاراست نو
 
سرامی توضیح می‌دهد: در اینجا منوچهر طعنه می‌زند و می‌گوید فریدون برایت تاج و تحت فرستاده است و آن هم این است که من سرت را ببرم.
در مثالی دیگر، وقتی اشکبوس از رستم می‌پرسد چرا پیاده به جنگ آمده‌ای، رستم به کنایه پاسخ می‌دهد:
 
پیاده ندیدی که جنگ آورد
سر سرکشان زیر سنگ آورد
به شهر تو شیر و پلنگ و نهنگ
سوار اندر آیند هر سه به جنگ؟
هم اکنون تو را ای نبرد سوار
پیاده بیاموزمت کارزار
پیاده مرا زان فرستاد توس
که تا اسب بستانم از اشکبوس
 
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->