رضا لطفی
مشاور و مربی کارآفرینی، عضو شورای اجتماعی محله امام رضا
خان اول: کارآفرینی چیست؟
این روزها، اگر نگوییم همهجا اما در بیشتر اخبار و مجلات یا برنامههای تلویزیونی و رادیویی کلماتی چون کارآفرینی، استارتآپ و شرکت دانشبنیان زیاد به گوش میخورد. در کنار متخصصان و کارشناسان حرفهای، افراد عادی درباره این واژهها صحبت میکنند و حتی وارد بحث و گفتوگوی جدی میشوند اما زمانی که درباره تعاریف این کلمات از آنها پرسیده میشود، در بیشتر مواقع پاسخ دقیق و روشنی ندارند و گاهی این کلمات را به خطا به صورت معادل هم به کار میبرند. واقعیت این است که همین ناآگاهی از تعاریف و مفاهیم پایه کسب و کار باعث میشود که افراد تحتتأثیر جذابیتهای پنهان و آشکار نهفته شده در این کلمات قرار گیرند و تصمیم بگیرند که کارآفرین باشند، استارتآپی راهاندازی کنند یا کالا و خدمتی دانشبنیان عرضه کنند، در حالی که چیز زیادی درباره آنها نمیدانند. در این نخستین مقاله از سلسله مقالات «هفت خان کارآفرینی» تصمیم دارم شما را با یک عنوان مهم حوزه اقتصاد و کسب و کار، یعنی کارآفرینی بهطور اجمالی آشنا کنم. همچنین در مقالات آینده در رابطه با دیگر مطالب و مفاهیم مطرحشده بیشتر خواهم نوشت.
بهراستی کارآفرینی چیست؟
برای اصطلاح کارآفرینی تعاریف متعددی بیان شده است، کافی است همین کلمه را در گوگل جستوجو کنید تا پاسخهای متعددی دریافت کنید و چالش اصلی تازه شروع شود! اینکه کدام تعریف واقعاً جامعتر است یا کدام تعریف با فرهنگ و چارچوب اقتصاد ما سازگارتر است، میتواند در شروع ورود به عرصه کارآفرینی کمی شمایِ مخاطب را گیج کند. برای پرهیز از این سرگیجه و صرفهجویی در زمان شما، من یکی از تعاریف کارآفرینی را که به باور من از جامعترین تعاریف کارآفرینی است، برایتان نقل کردهام. دو صاحبنظر شناخته شده این حوزه به نامهای هایزریچ و پیترز در سال2000 تعریف خوب و کاملی از کارآفرینی ارائه کردهاند. به اعتقاد آنها کارآفرینی عبارت است از:
فرآیند خلق هر نوع پدیده جدید با ارزش همراه با خطرپذیری مالی، روانی، اجتماعی برای رسیدن به نتایج مطلوب و پاداشدهنده، رضایت خاطر و استقلال مالی.
در این تعریف کامل به 3موضوع مهم که کارآفرینان باید همواره به خاطر داشته باشند بهخوبی اشاره شده است. اول، تأکید بر خلق هر چیز نو و جدید است که تا حالا وجود نداشته و البته ارزشمند، زیرا ممکن است چیز جدیدی باشد اما از نظر مردم و استفادهکنندگان دارای ارزش نباشد. بیشتر کارآفرینان که با شکست روبهرو میشوند بر جدیدبودن کالا یا خدمت خود متمرکز هستند و فراموش میکنند که محصول آنها حتماً باید برای خریداران و مصرفکنندگان با ارزش باشد. دوم، تأکید بر خطرپذیری از جنبههای مختلف است. ذات کارآفرینی با مخاطره و ریسک آمیخته است و این ریسکها میتوانند به شکل زیانهای مالی یا ورشکستگی، استرسهای کاری یا حتی آسیبهای اجتماعی بروز کنند. درنهایت، دستیابی به نتایج مطلوب. جدا از ماهیت متفاوت دستاوردهای فعالیتهای کارآفرینانه، اگر شما به اهداف و نتایج دلخواهی که در زمان شروع فعالیت کارآفرینی خود در نظر داشتهاید، دست پیدا نکنید یعنی راه را به خطا رفتهاید. نتایج کارآفرینی میتوانند به صورت مادی مانند درآمد و سودهای ناشی از فروش محصولات شما باشند یا دستاوردهای معنوی مانند رضایت خاطر بهدلیل خدمت به جامعه و گروههای خاص مثلاً کودکان بیسرپرست. بنابراین با این تعریف اگر میخواهید یک کارآفرین موفق باشید باید خلاق، ریسکپذیر و هدفمند باشید!