حج به سلامت

سمیرا منشادی| قرار است تاچند روز دیگر، اولین پرواز حجاج خراسانی انجام شود، بیش از ۹ هزار زائر در قالب ۶۵ کاروان، آن هم هم زمان با گرم ترین فصل سال. می دانیم که از مدت ها پیش خودتان را برای این سفر بزرگ آماده کرده و دوره های آموزشی لازم را گذرانده اید. با این حال بایدها و نبایدهایی وجود دارد که توصیه و یادآوری دوباره آن ها باعث می شود تاحد زیادی از اضطراب شما کاسته شود و اطرافیانتان هم با خیال آسوده تری شما را بدرقه کنند. گذشته از این، براساس گفته های مسئولان مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر کشور، امسال ما با یکی از گرم ترین مراسم های حج روبه رو هستیم که امکان گرمازدگی را به شدت افزایش می دهد. بنابراین داشتن اطلاعات کافی دراین باره و آمادگی برای مقابله با این شرایط -به ویژه اگر عضو گروه های خاص مانند زنان باردار، افراد مسن و بیماران مزمن هم باشید- نیز ضروری است. در ادامه ضمن مرور نکاتی که لازم است بیشتر درباره آن بدانید و معمولا هم باعث دردسر حجاج ایرانی در این سفر معنوی می شود، به بحث گرمازدگی و راهکارهای مقابله با آن بیشتر می پردازیم.

توصیه های قبل از سفر
در تمام جلسات آموزشی کاروان ها شرکت و برای انجام معاینات و تشکیل پرونده سلامت خود اقدام کنید. درضمن، حتما سوابق پزشکی خود را به اطلاع پزشک کاروان برسانید و در سفر همراه خود داشته باشید.
دست کم 15دقیقه پیاده روی را در برنامه روزانه خود تا زمان اعزام بگنجانید و خود را برای حضور در اجتماع بزرگ حج آماده کنید.
اعتیاد در عربستان جرم است و قوانین سختی برای آن وضع کرده اند، اگر مصرف کننده هستید حتما موضوع را با رئیس کاروانتان درمیان بگذارید. او تدابیر لازم را دراین باره می اندیشد بدون آنکه کسی به دردسر بیفتد.
برای تقویت سیستم ایمنی بدنتان هر روز ناشتا (حدود 30 دقیقه قبل از صبحانه) نصف لیوان آب جوش و عسل را با هم ترکیب و میل کنید. پودر آویشن و نعناع هم برای مصرف هم زمان با تخم مرغ و پنیر همراه خود تان داشته باشید.
نام و شماره تماس مدیر کاروان و نشانی محل سکونت خود در مکه و مدینه را از مدیر کاروان بگیرید و در اختیار خانواده قرار دهید تا در صورت لزوم بتوانند به راحتی با شما تماس بگیرند.
شناسنامه، اوراق بهادار، چک بانکی و مدارک مانند آن را همراه خود نبرید.
انداختن عریضه در اماکن مقدسه با مقررات دولت عربستان ناسازگار است، بنابراین از پذیرفتن عریضه خودداری و به دعا و زیارت برای اطرافیانتان اکتفا کنید.
از بحث و جدل کردن با شرطه های عربستانی و نادیده گرفتن قوانین کشور شان به شدت بپرهیزید. هرموضوعی را بدون درنگ با مدیرکاروان خود درمیان بگذارید و از این طریق پیگیری کنید.
برای کمک به رونق تولید داخلی و حمایت از کالای ایرانی تهیه سوغات را در ایران انجام دهید. برای این منظور فروشگاه هایی هم درنظر گرفته شده است که تسهیلاتی همراه با تخفیف برای تهیه سوغات پیش بینی کرده اند.

وسایل ضروری سفر
دمپایی راحتی غیرابری با کف عاجدار
طلق محافظ عینک و بندعینک (برای رمی جمرات)
شامپو و صابون بدون بو و معمولی
داروهای اختصاصی برای 40روز
کرم یا لوسیون ضد آفتاب
حوله، شانه، لیوان، نخ دندان، ناخن گیر، قیچی، خمیر دندان، مسواک و تیغ خودتراش اختصاصی
کلاه و چتر
سجاده
ماسک پرسی یا چسبی

وسایل غیرضروری
انواع لپ تاپ و اشیای گران بها
برخی از کتاب های دعا و حتی غیرزیارتی و مهر
ارز مازاد بر سقف مصوب (هر زائر نهایت 5هزار دلار)
داروهای ممنوعه و هر آنچه ممنوعیت آن از سوی دست اندرکاران حج اعلام شده است

داروهای ممنوعه و غیرمجاز
ورود 14قلم دارویی به کشور عربستان ممنوع اعلام شده است. پس کاری نکنید که خودتان و دیگران را به دردسر بیندازید. همراه داشتن سایر داروهای خاص هم با داشتن نسخه پزشک متخصص بدون اشکال است.
آمپول پتیدین 50 و 100میلی گرم
آمپول مرفین 10میلی گرم
شربت متادون و قرص 5 و 20میلی گرم آن
قرص هیدرومرفین 2میلی گرم و متیل فنیدات هیدروکلراید
قرص ترامادول 50 و 100میلی گرم و آمپول 50میلی گرم آن
شربت اکسپکتورانت کدئین و قرص استامینوفن کدئین
آمپول دیازپام 10میلی گرم و قرص 2 ،5 و 10میلی گرم آن
آمپول و قرص بوپرنورفین

کسب اطلاعات اختصاصی تر
حج تمتع سفری نیست که مدام تکرار شود، بنابراین لازم است که با خواندن کتاب هایی مانند سفرنامه ها خودتان را آماده کنید. خیلی ها به سفر حج رفته و ذوقی و قلمی هم داشته و آثار این سفر روحانی را نوشته اند. سفرنامه هایی مانند «خسی در میقات» جلال آل احمد، «حج» علی شریعتی و «سفر به قبله» هدایت ا... بهبودی. همچنین می توانید نرم افزار اختصاصی با عنوان «سفرنامه و خاطرات حج» از آثار پژوهشکده حج و زیارت را تهیه و روی گوشی همراهتان نصب کنید.

نکات بهداشتی و تغذیه ای
غذاهای چرب و پرکالری نخورید به ویژه پیش از پرواز.
از سالم بودن مواد غذایی خام مانند میوه و سبزی اطمینان حاصل کنید.
تا حدامکان از غذاهای پیش بینی شده در کاروان های ایرانی استفاده کنید.
به مصرف آب آشامیدنی توجه کنید و همیشه بطری آب همراه داشته باشید.
موز نارس نخورید. درعوض مصرف لیمو را در برنامه غذایی خود داشته باشید.
قدری تنقلات سالم مانند پسته و بادام و آلو همراه خودتان داشته باشید.
استراحت کافی داشته باشید و به بهداشت فردی خودتان برسید.
روزانه دوش بگیرید و پاهای خود را بشویید.
لباس های خود را مکرر عوض کنید.
استفاده از توالت فرنگی را تمرین کنید تا در آنجا اذیت نشوید.

دو بیماری شایع در حج
گرمازدگی و مشکلات گوارشی دو بیماری هستند که سلامت همه زائران را تهدید می کند، اما برخی گروه ها بیشتر از دیگران در معرض خطرند نظیر افراد مسن، کودکان، دیابتی ها، افراد چاق ، زنان باردارو مبتلایان به بیماری های قلبی و گوارشی.
گرمازدگی و علائم اولیه آن
داغ تر بودن بدن از حالت عادی و خشک شدن پوست
احساس تهوع، سردرد و سرگیجه و کند شدن نبض
تندتند نفس زدن
گرفتگی و دردعضلانی
پوست قرمز و برافروخته درمراحل ابتدایی و رنگ پریدگی ناگهانی پس از آن
زدن حرف های بی ربط و غیرمنطقی و عصبی و پرخاشگر شدن
اقدام های ضروری
اگر خودتان دچار گرمازدگی شدید از آفتاب به سایه بروید و پوششتان را کمی سبک تر کنید. اگر هم فردی در اطرافتان گرمازده شده، بهتر است که یک قاشق چای خوری نمک را در یک لیتر آب حل کنید و به او بخورانید.
تا رسیدن پزشک، بیمار را باد بزنید و اسفنجی را خیس کنید و با آن، بدن فرد گرمازده به ویژه ناحیه سروگردن را خنک کنید. همچنین باید پاهای بیمار را بالا بگیرید تا خون بیشتری به سرش برسد.
برای پیشگیری از گرمازدگی
بهترین زمان برای خروج از هتل پیش از طلوع آفتاب و پس از غروب آن است. از ترددهای غیرضروری بین ساعت11تا 3بعدازظهر هم خودداری کنید.
بطری آب همیشه همراهتان باشد. بهتر است قدری خاکشیر یا تخم شربتی همراه آبلیمو هم داخل آن بریزید.
پرخوری و خوردن غذاهای پرچرب ممنوع. از نوشیدن نوشابه های گازدار، آبمیوه های صنعتی، قهوه و چای هم بپرهیزید و به جای آن ها، آب، شربت خاکشیر و شربت آبلیمو مصرف کنید.
در مواقع غیر احرام، لباس های سبک و به ویژه کتان بپوشید.
در سایه حرکت کنید و اگر ناچار شدید در آفتاب قرار بگیرید دست کم هر نیم ساعت، 10-5دقیقه در سایه استراحت کنید.
بیماری های دستگاه گوارش و توصیه های ایمنی آن
بیماری های دستگاه گوارش مانند یبوست و اسهال از دیگر بیماری های شایع در بین حجاج است که تداوم آن می تواند فرد را زمین گیر کند. برای پیشگیری از این بیماری ها هم باید چند نکته ساده را رعایت کنید.
دست ها را بعد از هربار مراجعه به هتل و سالن غذاخوری یا پس از رفتن به سرویس بهداشتی با دقت بشویید.
با افرادی که مشکوک به بیماری هستند تماس نداشته باشید.
از خوراکی هایی که روباز هستند یا درمعرض آلودگی قرار دارند استفاده نکنید.
آب کافی و سالم بنوشید و اگر سیستم ایمنی ضعیفی دارید از ماسک استفاده کنید.