شب نشینی مشهدی‌ها در «ایوان‌شمس»

غلامرضا زوزنی| برپایی جشن‌های مناسبتی ملی و مذهبی که نمونه‌اش را در سال‌های گذشته دیده‌ایم، از آن دسته برنامه‌هایی است که جان می‌دهد برای هم‌نشینی مشهدی‌ها باهم؛ مثلا همین یکی‌دو ماه پیش بود که در ماه مبارک رمضان، مدیریت شهری پویش «میزبان باشیم» را درکنار جشن‌های «بهار جان‌ها» به‌راه انداخت که موجب همدلی و هم‌نشینی شهروندان مشهدی شد. این شب‌ها هم در دهه کرامت مدیریت شهری مشهد برنامه‌ای ویژه را در بوستان کوهسنگی مشهد در نظر گرفته تا خانواده ها درکنار ساعاتی خوش را تجربه کنند.

بچه کوچه «یغما»
با صدای انفجار فشفشه‌های نورافشانی، مردم به‌سمت میدانگاه شرقی بوستان کوهسنگی سرازیر می‌شوند؛ فضایی که برای جشن‌های دهه کرامت آذین‌بندی شده است و آماده پذیرایی از مشهدی‌ها و همه آن‌هایی است که در این روزها به مشهد سفر کرده‌اند. غیر از فضای پلکانی دور میدانگاه که جای نشستن برای صدها نفر را فراهم کرده، صدها صندلی هم وسط محوطه چیده شده است. با اینکه کوهسنگی در همه سال‌های حیات خود، شاهد اتفاقات متعدد بوده است، مدت‌ها جشنی به این وسعت را در خود ندیده بود.
«ایوان شمس» هر شب تا 23تیر در ضلع شرقی بوستان کوهسنگی، میزبان شهروندان مشهدی و زائران و مسافران است. در این برنامه که از شبکه نسیم هم پخش می‌شود، هنرمندان و خوانندگان مطرح کشور حضور می‌یابند.
شب دوم «ایوان شمس» است. بیست دقیقه‌ای از ساعت9 شب گذشته است و صندلی‌ها از جلوی سکو یکی‌یکی پر می‌شوند. بعضی‌ها از خیر پهن کردن زیرانداز گذشته‌اند و چای خود را روی صندلی می‌نوشند. بعضی‌ هم سبد تفریحشان را باز نکرده‌اند و منتظرند که اگر ایوان شمس دندان‌گیر نبود، زود بزنند بیرون و درکنار پرچین‌های کوهسنگی شب را به پایان برسانند. محمد سلوکی، مجری برنامه است و روی سکو حاضر می‌شود. خوش‌وبشی با حضار می‌کند و چیزی نمی‌گذرد که از میهمانانش دعوت می‌کند روی صحنه بیایند. ابتدا وحید رحیمیان، استندآپ‌کمدین برنامه خندوانه که به‌خاطر اجراهای صادقانه‌اش محبوب شد، روبه‌روی مردم می‌ایستد و چنددقیقه‌ای برای آن‌ها برنامه اجرا می‌کند. بعد از آن هم نیما شعبان‌نژاد، بازیگر سینما و تلویزیون و تئاتر که او هم در خندوانه به شهرت و محبوبیت رسید، به‌همراه مهدی یغمایی، خواننده و آهنگ‌ساز مطرح مشهدی، برای اجرای برنامه مقابل مردم حاضر می‌شود. شعبان‌نژاد برخلاف آنچه در تلویزیون از او دیده‌ایم، کم‌رمق است؛ نه خبری از «بایرام» است و نه خبری از شخصیت‌های متعدد و پرحرف خندوانه. انگار که شعبان‌نژاد از شور و هیجان مشهدی‌ها متحیر شده باشد، خیلی از خودش خلاقیت به خرج نمی‌دهد تا شبی خاطره‌انگیز را برای خودش که بعد چهار سال به مشهد آمده است، رقم بزند.
برخلاف نیما، مهدی یغمایی، خواننده همشهری‌مان که متولد کوچه «یغما» نزدیک به سه‌راه کاشانی است، شوری در شب دوم جشن‌های ایوان شمس به‌پا می‌کند. به‌نظر، او هرچه قطعه موسیقی در این 15،10سال فعالیتش در دنیای موسیقی خوانده، با خود به مشهد آورده است و هرچه را حضار درخواست می‌دهند، برایشان اجرا می‌کند. یغمایی تقریبا از نیمه‌های مراسم تا پایان اجرای آن را در دست می‌گیرد و با همراهی و همخوانی حضار، چند قطعه آهنگ اجرا می‌کند.

میدانگاه جشن؛ جولانگاه مشاغل
جشن ایوان شمس فقط به همین میدانگاه جشن ختم نمی‌شود. دو محوطه میدانگاهی دیگر چسبیده به محوطه جشن هم شاهد برپایی دو نمایشگاه هم‌زمان با ایوان شمس است که در نوع خود بدیع است. اول نمایشگاه «انتقال تجربه تولید صنایع دستی» و دیگر نمایشگاه «عفاف و حجاب». تقریبا از ساعت5 تا 11شب دو نمایشگاه مجاور ایوان شمس برپاست و جمعیت در لابه‌لای غرفه‌های این نمایشگاه در رفت‌وآمد است. هرچه گرمای روز جای خود را به خنکای شب می‌سپارد، سر‌وکله افراد بیشتری هم در این نمایشگاه پیدا می‌شود. نمایشگاهی از تولیدات صنایع دستی متنوع که بازدیدکننده‌ها می‌توانند با صاحبان مشاغل به گفت‌وگو بپردازند و از چند‌وچون کار آن‌ها آگاه شوند. هرچند همه مشاغلی که در نمایشگاه صنایع دستی حاضرند، یک طرفشان به ذوق افراد برمی‌گردد.
فرت‌بافی، عرق‌گیری، نواردوزی، سرمه‌دوزی، آشپزی، آثار چوبی و سنگی و... نمایشگاه جمع‌وجور و جذابی را برای بازدیدکننده‌ها فراهم کرده است که بعضی از این غرفه‌ها در سیاه‌چادر‌های عشایر خراسان، جانمایی شده است و از تزئینات بومی‌ آن‌ها بهره می‌برد؛ به‌ویژه اینکه صاحبان مشاغل با ابزار کار خود به نمایشگاه آمده‌‌اند و مردم هم از نزدیک با نحوه کار آن‌ها آشنا و چه‌بسا به کار آن‌ها علاقه‌مند می‌شوند.
نمایشگاه عفاف و حجاب هم به عرضه محصولات مرتبط با حجاب پرداخته است و البته از انجام فعالیت‌های فرهنگی و مشاوره‌ای در این زمینه نیز غافل نشده است.
فضای نمایشگاه از گرمای تابستان، فارغ نیست و خانواده‌هایی که برای بازدید آمده‌اند، باید مدام بچه‌هایشان را از جوی آبی که از وسط غرفه‌ها عبور می‌کند و به استخر وسط کوهسنگی می‌ریزد، جمع کنند. بعضی هم همان وسط نمایشگاه، بساط شام را پهن کرده‌اند و گاهی به عابران شام تعارف می‌کنند.
جشن ایوان شمس فرصت مغتنمی‌ برای افزایش نشاط درمیان خانواده‌ها و شهروندان مشهدی است، همان‌گونه که در این یکی‌دو شب مدام شاهد لبخند شهروندان حاضر در این مراسم بوده‌ایم.
اما نکته‌ای که در خلال این همه هیجان و نشاط گل‌درشتی می‌کند، استفاده از موسیقی‌های فاخر است که خلأ آن محسوس است.
خراسان مهد موسیقی مقامی‌ بانشاط و باکیفیت است که از آن موسیقی‌ها در مراسم‌ شادی محلی‌ هم استفاده می‌شود. بد نیست مسئولان برگزارکننده درکنار فضای نمایشگاهی و درکنار جشن بانشاطی که برای مردم تدارک دیده‌اند، در پخش موسیقی هم از قطعات محلی متناسب با جشن‌های دهه کرامت بهره ببرند.