گفت‌و‌گو با یک مدرس هوش مصنوعی درباره ارتباط این فناوری با هنر | هوش مصنوعی مهم‌ترین ابزار خلاقیت در هنر است

ریحانه موسوی | شهرآرانیوز؛ در سال‌های اخیر هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین ابزار‌های خلاقیت در هنر تبدیل شده و مرز بین انسان و ماشین را در فرایند آفرینش هنری کمرنگ کرده است. در این راستا برای واکاوی بهتر ارتباط هوش مصنوعی با هنر گفت وگویی با عارفه باقری، دانشجوی مقطع دکترای هوش مصنوعی، داشته‌ایم که می‌خوانید.

آیا هوش مصنوعی قرار است جای انسان را بگیرد؟

عارفه باقری با طرح این پرسش که «در بسیاری از مشاغل و جایگاه‌ها این ترس وجود دارد که آیا هوش مصنوعی قرار است جای ما را بگیرد یا خیر؟» گفت: پاسخ منفی است. به ویژه در هنر، آن ذوق هنری که انسان دارد قطعا با هوش مصنوعی قابل مقایسه نیست. هر روز می‌بینیم که مدل‌های هوش مصنوعی در حال پیشرفت هستند و قدرت آن‌ها بالا می‌رود.

وی بر این اعتقاد است زمانی هوش مصنوعی موفقی خواهیم داشت که خیلی شبیه به انسان رفتار کند و اکنون نمی‌تواند ذوق هنری انسان را خرج کند و هر چیزی که بلد است از آموزش‌های انسان سرچشمه می‌گیرد. این مدرس با بیان اینکه هوش مصنوعی همان ابزار تسریع کننده خلاقیت ماست، گفت: در هنر قطعا هر شخص ذهن خلاق و استعداد‌های هنری خود را دارد و برای معرفی آن‌ها به یک سری ابزار‌ها نیازمند است.

هوش مصنوعی ابزاری بسیار قوی است که می‌تواند به راحتی ذوق هنری شما را بصری سازی کند و در ایده پردازی‌ها کمک کننده باشد. من به عنوان کسی که در زمینه هوش مصنوعی فعالیت می‌کنم و تحصیلات آکادمیک دارم و هم زمان هم به هنر مشغولم، احساس می‌کنم بسیار می‌تواند به ایده پردازی‌های من کمک کند.

وی با تأکید بر اهمیت پرامپت نویسی، پرامپت را زبان گفت‌و‌گو با هوش مصنوعی دانست و بیان کرد: پاسخی که دریافت می‌کنید، بسیار به پرامپت شما بستگی دارد. هرچه توضیحات شما بیشتر و واضح‌تر باشد، کار شما را دقیق‌تر و بهتر انجام می‌دهد. یکی از مواردی که همیشه در آموزش‌ها تأکید می‌کنم این است که با جزئیات بنویسید و از هوش مصنوعی نخواهید که کلیاتی را بیان کند و او شما را به

هدفتان برساند. او ذهن شما را نمی‌خواند و مشابه سایر انسان‌ها زمانی متوجه منظور شما می‌شود که تمام جزئیات را بیان کنید. وقتی کاری را به هوش مصنوعی محول می‌کنید و پاسخی به شما می‌دهد، بازخوردی به او بدهید، تا کار بعدی که برایتان انجام می‌دهد تکمیل شده و نسخه بهتر آن است. همچنین از گفتن جملات طولانی نیز پرهیز کنید.

ساختارمندکردن ایده پردازی در پروژه‌های هنری

باقری در پاسخ به این سؤال که چگونه می‌توانیم با کمک هوش مصنوعی ایده پردازی خود را برای یک پروژه هنری ساختار‌مند کنیم؟ گفت: می‌توانید درباره موضوعی که در حوزه‌های مختلف هنری دارید جست‌و‌جو کنید و از تصاویری که وجود دارد و کار‌های قبلی استفاده کنید. اولین کمکی که می‌توانید در این بخش از آن بگیرید این است که بخواهید کار‌هایی که در آن زمینه انجام شده را به شما معرفی کند.

وی افزود: از هوش مصنوعی بخواهید در ایده پردازی به شما کمک کند؛ کلید واژه‌هایی که مربوط به آن موضوع هستند یا ذهن خلاق شما ایجاد می‌کند به او ارائه دهید. از هوش مصنوعی نخواهید صفر تا صد را به شما بگوید، زیرا هرچقدر هم خلاق باشد به خلاقیت انسان نمی‌رسد. هر فرد می‌تواند هزاران ایده خلاقانه در ذهن خود داشته باشد که به ذهن هیچ کس نمی‌رسد. ما نباید ذهن خود را تنبل کنیم، بلکه باید خلاقیت داشته باشیم و از هوش مصنوعی بخواهیم که آن را بهبود ببخشد.

این مدرس دانشگاه درباره راه‌های پردازش «رِندِر» کردن ایده با هوش مصنوعی توضیح داد: گاهی ایده‌ای درباره معرفی پروژه‌های هنری در ذهن ما وجود دارد؛ مثلا تصویری مدنظرمان است و می‌خواهیم ایده خود را بیان کنیم که آن تصویر توسط هوش مصنوعی ترسیم شود. این کار یک «رِندِر» کامل است و بدون اینکه پیش طرح «اسکِچ» کاملی بکشید فقط با یک سری پرامپت، ایده را به یک تصویر هوش مصنوعی تبدیل می‌کنید.

این کار اکنون بسیار رایج است، اما لازمه آن رعایت اصول درست پرامپت نویسی است. همه افراد نمی‌توانند در یک حوزه هنری چنین کاری را انجام دهند، بلکه فقط کسانی که در آن حوزه هنری تخصص دارند و با اصطلاحات آن آشنا هستند می‌توانند ایده پردازی کنند.

در ادامه حتما بخوانید گفت‌وگو با عکاس و مدرس مشهدی درباره ترجمه کتاب جدیدش | عکاسی بدون پژوهش، محکوم به تکرار است

هنوز هوش مصنوعی قوانین کپی رایت را رعایت نمی‌کند

وی اضافه کرد: یکی از مواردی که مطرح است حفظ محرمانگی و قوانین کپی رایت بوده که هنوز هوش مصنوعی به آن درجه نرسیده است. گاهی بسیاری از افراد این تفکر را دارند که ما در حال یادگیری از هوش مصنوعی هستیم، اما در واقع هر پرامپتی که می‌نویسیم به اطلاعات هوش مصنوعی می‌افزاییم.

بسیاری از چت بات‌ها در حال فعالیت بر روی بخش اخلاقی کار هستند و اتفاقاتی مبنی بر لو نرفتن ایده‌ها در حال رقم خوردن است. اما به دلیل اینکه هوش مصنوعی در حال یادگیری از ماست، نمی‌توانیم صد در صد تضمین کنیم در چت‌هایی که با افراد دیگر دارد، باعث سوگیری آن‌ها نسبت به اطلاعات ما نشود. چیزی مبنی بر حفظ محرمانگی و فاش نکردن اطلاعات ما برای دیگران وجود ندارد، اما تا حدودی می‌توان تضمین کرد که این اتفاق نیفتد. 

برای روشن شدن بهتر این موضوع می‌توانیم آن را با یک انسان مقایسه کنیم؛ وقتی به یک شخص اطلاعاتی را می‌دهیم، وارد ذهن ناخودآگاهش می‌شود و هر چقدر از او بخواهیم درباره این مبحث با کسی صحبت نکند، ممکن است در جایی اشاره‌ای به آن موضوع داشته باشد. هوش مصنوعی نیز به همین صورت است و به نوعی آن اطلاعات را وارد ذهن او می‌کنیم و ممکن است در جایی سوگیری‌های نیز به آن سمت داشته باشد. اما اصولا بسیاری از چت بات‌ها در حال تضمین کردن این موضوع هستند که یک سری قوانین کپی رایت را رعایت کنند.

باقری اظهار کرد: هوش مصنوعی سال هاست که وارد دنیای ما شده، اما همان طور که وقتی یک فناوری پا به عرصه می‌گذارد، یک سری افراد نسبت به آن گارد‌هایی داشتند که قطعا برای هوش مصنوعی نیز چنین اتفاقی می‌افتد. هر کس در هر حرفه‌ای که فعالیت دارد اگر از هوش مصنوعی استقبال کند، باعث ارتقای کار خود خواهد شد.

بسیاری نگران هستند که هوش مصنوعی به جای آن‌ها آثار هنری تولید کند، اما هوش مصنوعی اطلاعاتی را ارائه می‌دهد که ما به او داده‌ایم و قطعا نمی‌تواند از این فراتر برود. وقتی به سمتی می‌رویم که همه از این فناوری استقبال می‌کنند، قطعا معیار‌های مقایسه تغییر خواهد کرد و به دلیل اینکه محدودیتی در استفاده وجود ندارد، توقعات بالاتر می‌رود.

وی در پایان بیان کرد: در تمامی رشته‌ها به ویژه رشته‌های هنری قبل از اینکه هوش مصنوعی _که از آن تحت عنوان غول فناوری یاد می‌شود_ وارد شود، چندان برایمان فرهنگ سازی نشد. باید سعی کنیم آن را برای خود فرهنگ سازی کرده و جا بیندازیم میزان وابستگی به این دستیار نیز بسیار مهم است و خلاقیت یک هنرمند نباید به آن وابسته شود. خود ما این اجازه را به هوش مصنوعی می‌دهیم که تا چه حد در کار‌های ما نقش داشته باشد.