افت شاخص محیط کسب‌وکار در خراسان رضوی

به گزارش شهرآرانیوز؛ رتبه محیط کسب وکار خراسان رضوی در پاییز هشت پله سقوط کرد و این استان جایگاه اول کشور را از دست داد. البته نمره فعالان اقتصادی در استان‌های مختلف به محیط کسب وکار، تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد. فاصله عدد شاخص میان بهترین و بدترین استان کشور حداکثر ۰.۸واحد است. این یعنی تفاوت معناداری میان استان‌ها نیست. حالا هرچند رتبه استان دستخوش تغییر شده است، شکاف عددی شاخص‌ها در سطح کشور چندان چشمگیر نیست و محیط کسب وکار در همه کشور تفاوت چندانی ندارد.

خلاصه اینکه بر اساس این گزارش خراسان رضوی در پاییز۱۴۰۴ با ثبت شاخص۵.۹۳ (نمره ۱۰ بدترین عدد در ارزیابی است)، افت ۸.۰۱درصدی نسبت به تابستان داشته و جایگاه نخست خود در فصل‌های بهار و تابستان را نیز از دست داده است.   پیش از ورود به بررسی داده‌های گزارش اتاق بازرگانی از وضعیت محیط کسب وکار استان‌های کشور در پاییز، بد نیست مانند هر فصل درباره این شاخص چند تعریف از زبان خود گزارش مطرح شود. محیط کسب وکار به مجموعه عواملی گفته می‌شود که بر عملکرد یا اداره بنگاه‌های اقتصادی مؤثر هستند، اما تقریبا خارج از کنترل مدیران بنگاه‌ها قرار دارند.

شاخص ملی محیط کسب وکار از طریق انجام محاسبات روی هفتاد نماگر شامل ۲۸ مؤلفه پیمایشی و ۴۲ مؤلفه آماری حاصل می‌شود که از عوامل مختلف و قابل احصای مؤثر بر اداره واحد‌های تولیدی در ایران معرفی شده است. درمجموع به این شاخص‌ها نمره‌ای بین یک تا ۱۰ داده می‌شود که نمره بدترین ارزیابی ۱۰ است و هرچه عدد به صفر نزدیک‌تر باشد، یعنی اوضاع بهتر است.

وضعیت کشور رو به نامساعدی

بر اساس نتایج «پایش ملی محیط کسب وکار ایران» در پاییز۱۴۰۴، میانگین ارزیابی فعالان اقتصادی از وضعیت محیط کسب وکار به عدد۶.۱۳ رسیده است (در این شاخص، عدد۱۰ نشان دهنده بدترین وضعیت است). این رقم نسبت به فصل گذشته، یعنی تابستان۱۴۰۴، با میانگین ۶.۰۹، نشان دهنده نامساعدترشدن وضعیت محیط کسب وکار است.

فعالان اقتصادی شرکت کننده در این پایش، سه مؤلفه را به ترتیب به عنوان نامناسب‌ترین عوامل اثرگذار بر محیط کسب وکار کشور معرفی کرده‌اند: پیش بینی ناپذیربودن و تغییرات مداوم قیمت مواد اولیه و محصولات، دشواری تأمین مالی از بانک‌ها و بی ثباتی سیاست ها، قوانین، مقررات و رویه‌های اجرایی ناظر بر کسب وکار.

همچنین بر اساس یافته‌های این طرح، میانگین ظرفیت واقعی فعالیت بنگاه‌های اقتصادی در پاییز۱۴۰۴ معادل ۳۹درصد گزارش شده که تقریبا مشابه وضعیت تابستان امسال است.

نتایج این پایش نشان می‌دهد در پاییز۱۴۰۴ وضعیت محیط کسب وکار در بخش خدمات با میانگین۶.۰۸ در مقایسه با بخش‌های صنعت با میانگین۶.۰۴ و کشاورزی با میانگین۶.۰۳، نامناسب‌تر ارزیابی شده است.

بد نیست این نکته را اضافه کنیم که میزان مشارکت فعالان اقتصادی در پاسخگویی در کشور از ۶۳ درصد در تابستان به ۶۲ درصد در پاییز کاهش داشته است. در خراسان رضوی نیز این میزان از ۷۷ درصد در تابستان به ۴۵ درصد در پاییز کاهش یافته است.

از رتبه نخست به هشتم رسیدیم

مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق مشهد با اشاره به نتایج پایش پاییز۱۴۰۴ محیط کسب وکار کشور، اظهار کرد: خراسان رضوی که در دو فصل بهار و تابستان امسال موفق به کسب رتبه نخست کشور در این شاخص شده بود، در گزارش پاییز با تغییر جایگاه روبه رو شده و پس از استان‌های چهارمحال وبختیاری، اصفهان، زنجان، گلستان، قم، کرمانشاه و البرز در رتبه هشتم قرار گرفته است.

سمیرا سبزواری با تأکید بر اینکه این تغییر رتبه لزوما به معنای فاصله محسوس استان از دیگراستان‌ها نیست، افزود: همان گونه که در گزارش پایش ملی نیز تصریح شده، فاصله عدد شاخص میان بهترین و بدترین استان کشور حداکثر ۰.۸واحد است. به گفته او، این عدد نشان می‌دهد ارزیابی استان‌ها در دامنه‌ای نزدیک به یکدیگر قرار دارد و اختلاف‌ها چندان عمیق و معنادار نیست؛ بنابراین اگرچه جایگاه خراسان رضوی تغییر کرده است، شکاف عددی شاخص‌ها در سطح کشور چندان چشمگیر نیست.

در ادامه حتما بخوانید پرسودترین کسب‌وکار‌های ایران در ۵ سال آینده کدام‌اند؟

بدترین نمره؛ نوسانات قیمت مواد اولیه

مدیر مرکز مطالعات و بررسی‌های اقتصادی اتاق مشهد در ادامه با مرور جزئیات مؤلفه‌های این شاخص در استان، بیان کرد: فعالان اقتصادی خراسان رضوی در پاییز۱۴۰۴ سه عامل «پیش بینی ناپذیربودن و نوسانات قیمت مواد اولیه و محصولات»، «بی ثباتی سیاست ها، قوانین و مقررات و رویه‌های اجرایی» و «دشواری تأمین مالی از بانک ها» را نامناسب‌ترین مؤلفه‌های محیط کسب وکار استان نسبت به دیگرمؤلفه‌ها ارزیابی کرده‌اند.

به گفته سبزواری، در میان همه این مؤلفه ها، یک عامل به صورت مکرر و برجسته در همه مقایسه‌ها تکرار شده است. او با تأکید بر اهمیت این موضوع، گفت: «پیش بینی ناپذیربودن و نوسانات قیمت مواد اولیه و محصولات»، هم در رتبه بندی کلی پاییز، هم در مقایسه فصلی با تابستان و هم در مقایسه سالانه با پاییز۱۴۰۳، در زمره نامساعدترین عوامل قرار گرفته است.

وی با تأکید بر پیام روشن این نتایج برای سیاست گذاران، اظهار کرد: تکرار این مؤلفه در سه سطح ارزیابی نشان می‌دهد که بی ثباتی قیمت‌ها همچنان اصلی‌ترین دغدغه فعالان اقتصادی استان است؛ عاملی که مستقیم بر امکان برنامه ریزی تولید، تصمیم گیری اقتصادی و سرمایه گذاری اثر می‌گذارد و ضرورت ایجاد ثبات در بازار مواد اولیه و مدیریت انتظارات قیمتی را بیش از پیش برجسته می‌کند.

کدام شاخص‌ها بهبود یافت؟

سبزواری در عین حال با اشاره به برخی بهبود‌های ثبت شده در این فصل، بیان کرد: مؤلفه‌هایی همچون «محدودیت دسترسی به آب»، «نحوه استقبال مشتریان از نوآوری و ابتکار در ارائه خدمات و محصولات» و «تمایل عمومی به خرید کالا‌های خارجی و بی رغبتی به خرید محصولات ایرانی» در پاییز امسال بهبود نسبی را تجربه کرده‌اند.

وی همچنین با مقایسه وضعیت مؤلفه‌ها نسبت به فصل گذشته (تابستان۱۴۰۴) اضافه کرد: در این مقایسه، سه مؤلفه «فقدان یا شفاف نبودن آمار و اطلاعات موردنیاز برای فعالیت اقتصادی»، «نوسانات و پیش بینی ناپذیری قیمت مواد اولیه و محصولات» و «نحوه استقبال مشتریان از نوآوری» بیشترین افت وضعیت را داشته‌اند. درمقابل، «تمایل عمومی به خرید کالا‌های خارجی»، «عرضه کالا‌های قاچاق در بازار» و «محدودیت دسترسی به حامل‌های انرژی» روندی رو به بهبود نشان می‌دهند.