دلار ارزان شد؛ چرا اجناس ارزان نمی شود؟

جزایری - پس از افزایش قیمت ارز در یک سال اخیر، قیمت همه کالا ها در کشور متناسب با آن افزایش و قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته است. حالا مدتی است قیمت ارز در مسیر کاهشی قرار گرفته است. بر اساس آخرین گزارش ها، قیمت دلار به کمتر از ۱۱ هزار و 700 تومان رسیده است. کارشناسان می گویند این روند ادامه خواهد یافت و ممکن است دلار به کمتر از ۱1 هزار تومان هم برسد. طبیعتا در چنین شرایطی، انتظار این است که قیمت کالا هایی که با افزایش نرخ ارز به سرعت افزایش یافت، کاهش یابد اما شواهد نشان می دهد هر چند روند کاهش نرخ ارز محسوس است، روند کاهش قیمت کالا ها محسوس نیست.
یک کارشناس اقتصادی در گفت و گو با شهرآرا در این باره گفت: همواره شاهد هستیم که با نوسانات نرخ دلار، بازار کشور نیز تحت تأثیر قرار می گیرد و قیمت اکثر کالاها افزایش می یابد. حتی می توان گفت نوسانات قیمت دلار روی نرخ سایر ارزها نیز تأثیر می گذارد.
محمدعلی خطیب افزود: قیمت کالاها با افزایش نرخ تورم افزایش می یابد اما آنچه در بازار مشاهده می کنید این است که با افزایش قیمت دلار، نرخ تورم و به تبع آن قیمت کالاها نیز افزایش پیدا می کند اما با کاهش قیمت دلار، هیچ کاهش قیمتی در بازار روی نمی دهد چون نرخ تورم تغییری نکرده است. وی خاطرنشان کرد: با وجود کاهشی بودن نرخ دلار، براساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه ای در مرداد ماه ١٣٩٨ به عدد 41.6 درصد رسیده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ٤١.٦ درصد بیش از مرداد ١٣٩٧ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده اند. این در حالی است که اواخر شهریور سال گذشته که دلار به نزدیک 18 هزار تومان رسیده بود، نرخ تورم نقطه به نقطه شهریور 25 درصد بود. وی ادامه داد: مردم انتظار دارند که بر اثر افزایش نرخ ارز ، نرخ تورم نیز افزایش یابد و با نزول آن کاهش پیدا کند اما این اتفاق نمی افتد و تورم ناشی از گرانی دلار باقی می ماند و قیمت کالاهای مصرفی نیز تغییر پیدا نمی کند. علاوه بر این، اگر تورم همچنان در سطح فعلی باقی بماند، طی ماه های آینده، قیمت برخی دیگر از کالا افزایش هم می یابد. البته اگر دولت به برخی از بازارها ورود پیدا کند، احتمال ثبات قیمت ها در ماه های آینده وجود خواهد داشت.
استاد اقتصاد دانشگاه آزاد تهران گفت: بسیاری از کالاها با نرخ ارز مرتبط نیستند اما مشاهده می کنیم که با افزایش قیمت دلار، قیمت آن ها نیز افزایش می یابد چون تمام کالاها مرتبط با نرخ تورم هستند و به این علت که با افزایش نرخ ارز تورم نیز افزایش می یابد، این کالاها تحت تأثیر نرخ تورم افزایش قیمتی دارند.
وی تشریح کرد: زمانی می توان نرخ تورم را در دست گرفت و از افزایش آن جلوگیری کرد که دولت بگذارد نرخ ارز قیمت واقعی خود را پیدا کند. سؤال اینجاست که نرخ واقعی ارز چقدر است و چگونه تعیین می شود. در پاسخ باید گفت که در خارج از کشور نرخ واقعی دلار بر اساس قدرت خرید در نظر گرفته می شود اما در کشور ما این نرخ تابع عرضه و تقاضاست. به عنوان مثال، در بازارهای جهانی، اگر یک کیلو شکر 5 دلار قیمت داشته باشد و این یک کیلو شکر در ایران 2000 تومان باشد، این 2000 تومان معادل همان 5 دلار است. خطیب ادامه داد: اگر در هفته های اخیر کاهش قیمت دلار را در بازار مشاهده می کنیم، به این دلیل است که دولت توان خود را گذاشته است تا با عرضه دلار، از افزایش قیمت آن جلوگیری کند.
استاد اقتصاد دانشگاه آزاد تهران تأکید کرد: حتی زمانی که نرخ تورم نزولی می شود، این به معنی ارزانی نیست بلکه این مسئله به معنی کندتر شدن روند گرانی هاست.