در گزارش پیشرو مرور جامعای بر مواضع، تحلیلها و تیترهای مهم رسانههای معتبر دنیا و نقل قول کارشناسان درباره مذاکرات طولانی اسلامآباد داریم. مذاکراتی که انتشار خبرها و گمانهزنیهای ضد و نقیض از آن به کانون توجه همه رسانهها و مردم دنیا بدل شده است.
به گزارش شهرآرانیوز، گزارشهای رسمی از اسلامآباد نشان میدهد مذاکرات سهجانبه میان ایران، ایالات متحده و پاکستان اکنون وارد چهاردهمین ساعت شده و همچنان بدون وقفه ادامه دارد. منابع پاکستانی و آمریکایی در گفتوگو با آسوشیتدپرس و نیویورکتایمز از «پیشرفت تدریجی» سخن گفتهاند، در حالی که رسانههای ایرانی از «پایداری اختلافات جدی» بر سر موضوع تنگه هرمز خبر میدهند. همزمان، ترکیب بزرگ هیئت ایرانی و سطح جلسات کارشناسی که از صبح چندین نوبت تشکیل شده توسط برخی تحلیلگران بینالمللی «نشانه جدیت تهران» ارزیابی شده است. در چنین فضایی، بازتاب جنگ و مذاکرات در رسانهها و از زبان سیاستمداران جهان گستردهتر از همیشه شده است؛ بازتابی که تصویر پیچیدهای از توازن قدرت، فشارهای اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیک ارائه میدهد. در ادامه، مهمترین روایتهای رسانهها و سیاستمداران جهان در چند محور اصلی مرور میشود.
۱) تنگه هرمز؛ محور مشترک همه تحلیلها
بخش عمدهای از رسانههای اروپایی، آسیایی و آمریکایی بر «تداوم محدودیت در تنگه هرمز» تمرکز کردهاند. انجمن بینالمللی فرودگاههای اروپا (ACI) هشدار داده است که اگر تنگه هرمز طی سه هفته آینده بهطور پایدار باز نشود، ذخایر سوخت هواپیما در اروپا بهطور سیستماتیک با کمبود مواجه خواهد شد. این هشدار به کمیسیون اروپا ارسال شده و سیانان نسخهای از آن را منتشر کرده است.
اختلاف بر سر تنگه
همزمان فایننشالتایمز گزارش داده است که بازگشایی تنگه هرمز مهمترین اختلاف در مذاکرات اسلامآباد است. طبق این گزارش: ایران بر حفظ کنترل تنگه و دریافت هزینه ترانزیت تأکید دارد. هیئت ایرانی پیشنهاد مدیریت مشترک را رد کرده است و آمریکا این موضوع را مانع دستیابی به توافق سریع میداند. در آمریکا، کاخ سفید نیز اعلام کرده تردد کشتیها «به حدود ۱۰ درصد وضعیت عادی» رسیده است؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، فشار اقتصادی را از واشنگتن تا اروپا و آسیا افزایش داده است. والاستریتژورنال نیز تحلیل کرده است که «دوران دریاهای آزاد در حال پایان است» و دریافت عوارض توسط ایران، نظم دریایی چند دهه گذشته را تغییر داده است.
۲) پیامدهای اقتصادی جنگ؛ از آمریکا تا اروپا
بازتاب اقتصادی جنگ در رسانههای جهانی چشمگیر بوده است. اکونومیست نوشته حتی آتشبس نیز «آثار اقتصادی جنگ را از بین نخواهد برد» و بازار انرژی ممکن است تا ماهها بیثبات بماند. نیویورکتایمز نیز گزارش داده است: قیمت گاز اروپا ۶۰ درصد افزایش یافته است، صنایع آلمان، فرانسه و ایتالیا آسیب دیدهاند و سیاستمداران اروپایی مجبورند میان امنیت انرژی و ثبات اقتصادی «تعادلی دشوار» برقرار کنند
تورم ریشه در جنگ با ایران
در آمریکا، موضوع «هزینه جنگ» به محور اختلافات داخلی تبدیل شده است. چاک شومر، الیزابت وارن و چند نماینده دموکرات افزایش قیمت سوخت و تورم را به جنگ مرتبط دانستهاند. شبکه NBC گزارش داده که تنها بخشی از هزینههای جنگ «میتوانست هزینه مهدکودک دو میلیون کودک در آمریکا را پوشش دهد». رویترز نیز گزارش داده که دولت آمریکا قصد دارد معافیت خرید نفت روسیه را تمدید کند تا قیمت بنزین افزایش بیشتری پیدا نکند که نشانهای از تأثیر جنگ بر سیاست انرژی واشنگتن است.
۳) ارزیابی جایگاه ایران و آمریکا در مذاکرات
در چهلوسومین روز جنگ، تعدادی از چهرههای مهم سیاسی و دیپلماتیک جهان تحلیلهایی درباره توازن قدرت ارائه کردهاند. رابرت مالی، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران، معتقد است: ایران توان تحمل شکست مذاکرات را بیش از آمریکا دارد و تداوم بسته ماندن تنگه هرمز بازدهی جنگ را برای ایران افزایش داده است. او در ادامه میگوید: آمریکا در صورت نبود توافق مجبور به حملات بیشتر میشود که «کارایی کمتری» دارد.
تهران برای سنگاندازی نیامده است
در سوی دیگر، جان بولتون با انتقاد از تصمیم آمریکا درباره ترکیب هیئت مذاکرهکننده گفته است: «نباید اجازه میدادیم ایرانیها تعیین کنند چه کسی در تیم آمریکا باشد.» ولی نصر، مشاور سابق دولت اوباما، نیز گفته ترکیب هیئت ایرانی نشان میدهد تهران «برای سنگاندازی نیامده» و این جلسات «مرحله پایانی مذاکرات» است.
۴) نگاه رسانهها به توازن قدرت نظامی و میدانی
چند رسانه مهم غربی به ارزیابی توان نظامی ایران و پیامدهای جنگ پرداختهاند: والاستریتژورنال نوشت: ایران همچنان «هزاران موشک» در زرادخانه خود دارد. CBS آمریکا هم اعلام کرد که نیروی هوایی آمریکا ۲۴ پهپاد MQ-۹ ریپر را از دست داده است و فوربس از ناپدید شدن پهپاد MQ-۴C Triton پس از اعلام وضعیت اضطراری در هرمز خبرداد. تایمز اسرائیل اعتراف کرد که با وجود حملات گسترده، «توانمندیهای ایران پابرجاست» و هاآرتص در گزارشی مدعی شد که ارتش اسرائیل اذعان میکند «توان خلع سلاح حزبالله را ندارد». این مجموعه گزارشها در رسانههای مختلف، از آمریکا تا اروپا و اسرائیل، عموماً بر «پیچیدهتر شدن معادله نظامی» تأکید دارند.
۵) واکنش سیاستمداران جهان؛ از پاپ تا اردوغان
چند اظهارنظر تأثیرگذار در ۲۴ ساعت گذشته در سطح سیاست خارجی بازتاب وسیعی داشتهاند: پاپ فرانسیس بار دیگر حملات نظامی را محکوم کرد و گفت: «خداوند در کنار کسانی که بمب میاندازند نمیایستد.» رجب طیب اردوغان هم با اشاره به کشته شدن ۲۵۴ لبنانی در روز اعلام آتشبس، سیاستهای اسرائیل را «نسلکشی» توصیف کرد و مقامان ترکیه نتانیاهو را «هیتلر زمانه» نامیدند. دولت اسپانیا که موضعگیریهای شجاعانهاش در ماههای اخیر جالب توجه بوده است، نتانیاهو را «جنایتکار جنگی و نسلکش» خواند. کامالا هریس؛ رقیب انتخاباتی ترامپ هم از افول قدرت آمریکا پرده برداشت و حمله به ایران را «عامل ضربه به اعتبار بینالمللی آمریکا» معرفی کرد. این مجموعه اظهارات نشاندهنده گسترده شدن دامنه واکنشها در سطح جهانی است.
۶) وضعیت داخلی آمریکا؛ شکاف در سیاست و رسانه
در آمریکا، طیفی از رسانههای شاخص ارزیابیهای متفاوتی از عملکرد دولت ارائه کردهاند: نیویورکر نوشت اگر این پیروزی کامل است، شکست چگونه خواهد بود؟ و MS NOW اعلام کرد که کاخ سفید در مواجهه با واقعیتهای میدانی «با بنبست روایی» روبهروست. آتلانتیک هم آینده سیاسی ترامپ را «وابسته به تصمیم ایران» دانست و بلومبرگ در تحلیل و پیشبرد جنگ با ایران نوشت: مدیریت بحران با «عدم شناخت طرف مقابل» همراه بوده است. واشینگتنپست نیز در گزارشی جامع ضربه سنگینی به بازی رسانهای ترامپ زد و نوشت: «ایران پرچمهای پیروزی برافراشت، نه تسلیم.»
۷) پیامدهای منطقهای؛ بازچینی روابط در خاورمیانه
چند رسانه منطقهای گزارش دادهاند که جنگ «نقش آمریکا در منطقه را تضعیف» و «نقش ایران و ترکیه را تقویت» کرده است. یدیعوت آحارونوت در ارزیابی خود نوشته: کشورهای عرب به سمت همکاری بیشتر با ایران و ترکیه گرایش پیدا کردهاند و مسیر عادیسازی روابط با رژیم اسرائیل با ابهام روبهرو شده است. همزمان، سفیر اتحادیه عرب در مسکو گفته است: «بریکس جایگزین جذابی برای کشورهای عربی شده است.»
۸) ارزیابی تحلیلگران مستقل و دانشگاهی
چند تحلیل مهم در فضای دانشگاهی منتشر شد. رابرت پیپ نوشت ایران به «چهارمین کانون قدرت جهانی» تبدیل شده و جنگ برای آمریکا «شکست استراتژیک» بوده است. آنگلو جولیانو در واکنش به برداشته شدن تحریمها اذعان کرد که اگر تحریمها برداشته شود، ایران میتواند جهش اقتصادی بزرگی را تجربه کند.
۹) روایتهای رسانهای از مذاکرات اسلامآباد
گاردین در واکنش به مذاکرات گفت که تیم ایرانی «در موقعیت برتر» وارد مذاکرات شده است و فایننشالتایمز نوشت که مذاکرات یکی از مهمترین تماسهای تهران و واشنگتن در دهههای اخیر است. لوموند هم درخواست مذاکره را نوعی شکست برای آمریکا تلقی کرده است و تاکید کرد که این کشور در مدیریت پیامدهای جنگ و مسیر دیپلماسی «دچار تزلزل» شده است.
جمعبندی: مذاکره داغترین خبر دنیا
چهلوسومین روز جنگ رمضان و ادامه مذاکرات فشرده اسلامآباد به یکی از شلوغترین روزها در عرصه رسانههای جهانی تبدیل شده است. از تنگه هرمز تا اقتصاد جهانی و از شکافهای داخلی آمریکا تا معادلات منطقهای، روایتهای امروز نمایانگر پیچیدگی بیسابقهای در روابط ایران و آمریکا است. اختلافات همچنان پابرجاست، اما همزمان از سخنان سیاستمداران تا تیتر رسانهها، نشانههایی از تمایل طرفین برای توقف روند فرسایشی جنگ دیده میشود؛ روندی که میتواند مثبت باشد اگر آمریکاییها دست از زیادهخواهی بردارند.
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
