به گزارش شهرآرانیوز؛ در سالهای اخیر دستگاه قضا، در مسیر تحقق عدالت و اجرای سند تحول و تعالی قضایی، برنامههای متعددی را اجرا کرده است. برنامههایی که هدف نهایی آنها، تسریع در فرایند دادرسی و رضایتمندی مردم از عملکرد مجموعه قضایی کشور باشد.
در همین راستا سرپرست معاونت فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان رضوی، در گفتوگوی اختصاصی با شهرآرا به ارائه جزئیاتی درباره تازهترین اقدامات دستگاه قضا در حوزه هوشمندسازی، ارزیابی عملکرد و اجرای سند تحول و تعالی پرداخت. فرزاد بهشتی، ضمن تبیین ابعاد برنامه عملیاتی سالهای۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، از رویکرد جدید قوهقضائیه در نظام آماری، توسعه دادگاههای علنی و گسترش خدمات هوشمند خبر داد.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان رضوی در ابتدای گفتوگو به پیشینه اجراییشدن سند تحول در دستگاه قضا پرداخت و گفت: در سال ۱۴۰۳، سند تحول و تعالی قوهقضائیه بهتمامی واحدهای ستادی و استانی ابلاغ شد. در فصل سوم و چهارم سند تحول، موضوع نظام مدیریتی و نظام راهبری سند تحول پیشبینی شده است که معاونت راهبردی قوهقضائیه سالیانه برنامه تحول و تعالی را مبتنی بر این سند باید تدوین کند و به همه استانها برای اجرا ابلاغ شود. حدود سه سال بهطور مستمر این امر انجام شده است.
بهشتی افزود: در این سند، برنامه عملیاتی که به تمامی استانها ابلاغ شده است، هشت هدف را دنبال میکند که درحقیقت مبتنی بر همان اهداف مندرج در سند تحول است و یک پیوست رسانهای هم دارد. در استان خراسان رضوی نیز این برنامه عملیاتی پس از ابلاغ مورد توجه قرار گرفت. تمامی واحدهایی که در این برنامه دارای مسئولیت و وظیفهمندی بودند، بنا به دستور رئیس کل دادگستری استان موظف شدند که برش تخصصی خود را از این برنامه داشته باشند و برای اجرا در سال ۱۴۰۵ در دستورکار قرار دهند.
وی در ادامه با اشاره به یکی از نوآوریهایی که در این سند در استان مورد توجه قرار گفته است، بیان کرد: مطابق نظام آماری که در قوهقضائیه حدود ۸۰ سال است اجرا میشود، تا به امروز قوه قضائیه عملکرد خود را بر مبنای این مسئله میسنجید که چه تعداد پرونده ورودی و خروجی از دادگستری بوده است.
بر همین مبنا نیز عملکرد مثبت یا منفی ارزیابی میشد، اما پس از حدود ۸۰ سال، این نظام آماری تغییر کرده است. از سال ۱۴۰۵ نظام آماری بر مبنای روز تعویق محاسبه میشود. به این معنا که دیگر دادگستری کاری به این ندارد که چه میزان پرونده وارد سیستم شده و چه میزان خارج شده است.
بهشتی تصریح کرد: آنچه برای دادگستری مهم خواهد بود، این است که یک عنوان اتهام یا یک عنوان خواستهای که در دادگستری هست، نرخ رسیدگی کشوری و میانگین رسیدگی کشوری آن چقدر است. تمامی همکاران قضایی، باید خود را با این میانگین وفق بدهند و اقدامات از این به بعد بر اساس روز تعویق محاسبه میشود. اصطلاحا پروندهها در چهار حالت سبز و زرد و قرمز و مشکی نمایش داده میشود.
اگر شعبهای تمام پروندههایش متعارف باشد این شعبه به اصطلاح، شعبه مناسبی به لحاظ عملکردی است، ولو اینکه آمار مثبت و منفیاش در پایان سال با همدیگر تراز نباشد. بر مبنای همین برنامه عملیاتی نیز دادگستریهای تمامی استانها ارزیابی میشوند و این ارزیابی در هفته قوهقضائیه هر سال برای سال قبل اتفاق میافتد و مدیران برتر هم در این زمینه معرفی میشوند.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان رضوی در ادامه با اشاره به توفیقاتی که در سال ۱۴۰۴ در پاسخگویی مستقیم به مردم نصیب دستگاه قضا شده است، گفت: باید در این زمینه به کاهش حجم پروندهها اشاره کرد. حدود ۱۴ درصد از موجودی پروندههای استان که حدود ۳۰ هزار پرونده است کاهش پیدا کرده و این مسئله با رضایتمندی مردم ارتباط مستقیم دارد.
به این علت که هر فردی که درگیر پروندههای قضایی است علیالقاعده خودش و خانوادهاش درگیری ذهنی دارند. بعد از مراجعه به دادگستری انتظار فصل خصومت و احقاق حق را دارند و این احقاق حق و فصل خصومت خوشبختانه اتفاق افتاده است.
وی افزود: از موضوعات دیگری که جزو برنامههای عملیاتی سال ۱۴۰۵ بوده، توسعه و استمرار خدمات مجتمعهای شوق زندگی است. علمکرد این مجتمع بهگونهای بوده است که امروز در تمام کشور پیشبینی شده که مشابه استان خراسان رضوی و مشهد باید مجتمعهای شوق زندگی که در ارتباط با کودکان و زنان آسیبدیده، مهجور و... موضوعات را پیگیری میکنند، راهاندازی شود.
در سال ۱۴۰۴ بحث توسعه مجتمعهای شوق زندگی مطرح شد. اینکه مشابه کاری که در مشهد اتفاق افتاده با همین نام باید در تمامی مراکز استانهای ما بنا به تکلیفی که قوهقضائیه انجام داده راهاندازی شود که بخشی از آنها راهاندازی شده است. علاوهبرآن برای شهرستانهای بزرگ از قبیل نیشابور، سبزوار و تربتحیدریه که متقاضی هستند، انشاءا... مجتمع شوق زندگی هم راهاندازی خواهد شد.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان رضوی در ادامه به چشمانداز سال ۱۴۰۵ اشاره و اظهار کرد: آنچه بهعنوان برنامههای ۱۴۰۵ پیشبینی شده است، در مجموع در هشت هدف، ۱۷۸ اقدام برای دادگستری تعریف شده که نسبت به سال گذشته ۲۰ اقدام افزوده شده است.
بهشتی در پاسخ به سؤال خبرنگار شهرآرا درخصوص تسریع ارائه خدمات به مردم، اظهار کرد: یکی از خدماتی که در بیرون از قوهقضائیه ارائه میشود، صدور گواهی سوءپیشینه بود که در کمتر از ۲۴ ساعت از زمان درخواست به فرد پاسخگویی انجام میشود. میانگین استانی ما کمتر از ۲۴ ساعت است. این یک فرایند کاملا سیستمی است. بهویژه با توجه به حجم استعلاماتی که برای انتخابات شوراها نیاز بود، میانگین زمان پاسخگویی ما از ۲۴ ساعت در حوزه معاونت فناوری اطلاعات بیشتر نشده است.
وی افزود: موضوع بعدی در حوزه هوشمندسازی و ارتباط با دستگاههای اجرایی، سامانه ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت است که در آن برای پیشفروشها کد یکتا صادر میشود و به سامانه ثبت اسناد و املاک لینک میشود. این طرح به صورت پایلوت در استان خراسان رضوی با همکاری شهرداری مشهد راهاندازی شده است. موضوع دیگر نیز پاسخگویی به استعلامهای داوطلبان شوراهای اسلامی شهر و روستا بود. بالغ بر ۲ هزار استعلام در این زمینه پاسخ داده شده و بهطور آنلاین نیز در جلسات کمیسیون بررسی صلاحیت حضور داشتیم.
معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان رضوی در پاسخ به دیگر سؤال خبرنگار شهرآرا درخصوص برگزاری دادگاههای برخط، تصریح کرد: در سال ۱۴۰۴ در سطح استان، ۱۲۸ دادگاه علنی تا پایان بهمنماه برگزار شد، البته این عدد باید افزایش پیدا کند.
دادگاههای علنی برخط به این صورت است که افراد میتوانند از خانه خودشان روند رسیدگی را مشاهده کنند؛ مگر در جرائم امنیتی. این امکان فراهم است که دادرسی به صورت الکترونیکی مشاهده شود این خدمات شامل افراد خارج از کشور هم میشود. شرطش این است که خواهان و خوانده موافقت خودشان را برای علنیبودن دادگاه اعلام کنند. در این صورت افراد میتوانند حتی از خارج از کشور هم آن را مشاهده کنند.
وی در پایان تأکید کرد: سند تحول و تعالی قوهقضائیه یک سند سهساله است و طبق گزارشهای موجود، حدود ۶۰ درصد اهداف این سند محقق شده است. حضور و همکاری رسانهها میتواند در تحقق این اهداف بسیار مؤثر باشد.