به گزارش شهرآرانیوز، هشت هفته از آغاز جنگی میگذرد که دونالد ترامپ وعده داده بود ظرف «چهار تا شش هفته» به پیروزی مطلق ختم شود، اما اکنون جهان شاهد صحنهای متفاوت است؛ صحنهای که در آن ابرقدرتی با زرادخانهای خالی، کاخسفیدی در آشوب و اقتصادی لرزان، در برابر ملتی ایستاده که همصدا، متحد و استوارتر از گذشته، کلید کنترل راهبردیترین شاهرگ انرژی جهان را در دست دارد. این روزها، تکرار واژه «شکست» در تحلیلهای رسانهای غرب آنقدر پرتکرار شده که دیگر حتی شبکههایی، چون سیانان و انبیسی نیز مجبور به اذعان آن شدهاند: «ایران نه تنها تسلیم نشده، بلکه «با ثباتتر» و «صبورتر» از گذشته، دست بالا را در میدان و دیپلماسی در اختیار گرفته است.»
در حالی که رژیم صهیونیستی با عصبانیت به واشنگتن پیام میفرستد که «حق عقبنشینی از محاصره دریایی ایران را نداری» و تلاش میکند با فشار رسانهای و امنیتی، آمریکا را در باتلاقی عمیقتر فرو ببرد، درون کاخ سفید، صدای فروپاشی نظام تصمیمگیری شنیده میشود. ترامپ هر دو دقیقه یکبار موضع خود را تغییر میدهد؛ از تهدید به بمباران همهجانبه ایران تا ادعای کنترل کامل تنگه هرمز، از اعلام آتشبس نامحدود تا تهدید به شلیک به قایقهای ایرانی. این تناقضات به حدی است که افسران ارشد اسرائیلی در گفتوگو با روزنامه معاریو اعتراف کردهاند «نمیدانیم برنامه چیست و مقصد کجاست».
اعتماد از دست رفته به آمریکا
این آشفتگی صرفاً رفتاری نیست؛ ساختاری است. استعفای پیدرپی مقامات ارشد، از جو کنت (مقام مستعفی دولت) که هشدار میدهد اسرائیل در تلاش برای کشاندن دوباره آمریکا به جنگ است، تا استعفای ۶ مقام سیاسی-امنیتی و ۲۰ ژنرال نظامی، نشاندهنده عمق بحران در ساختار حکمرانی آمریکا است. در همین حال، خانواده ترامپ از جنگ سودی ۴ میلیارد دلاری کسب کردهاند؛ از سوداگری در رمزارزها گرفته تا قراردادهای دفاعی و شرکتهای سازنده پهپاد. در حالی که پناهندگان افغانی که سالها به آمریکا خدمت کردند، به جمهوری دموکراتیک کنگو (یکی از بدترین بحرانهای بشری) تبعید میشوند، اعتماد جهان به واشنگتن در پایینترین سطح تاریخی قرار گرفته است. دیگر حتی متحدان اروپایی نیز اطمینان ندارند که آمریکای ترامپ به تعهدات خود پایبند باشد؛ چرا که او پیمان اقلیمی پاریس، سازمان بهداشت جهانی و برجام را با یک امضا لغو کرده است.
در حالی که ترامپ ادعا میکرد ایران را به زانو درآورده، گزارش نیویورکتایمز فاجعهای نظامی را فاش کرد: آمریکا در ۳۸ روز جنگ، ۱۱۰۰ فروند از موشکهای کروز دوربرد را مصرف کرده که تقریباً معادل کل ذخیره باقیمانده است. بیش از هزار موشک پاتریوت (هر کدام با قیمت ۴ میلیون دلار) شلیک شده در حالی که کل تولید سال ۲۰۲۵ آمریکا تنها ۶۰۰ فروند است. این بدان معناست که به گفته زلنسکی، آمریکا تنها در اولین روز حمله، حجم تولید دو سال موشکهای پاتریوت را مصرف کرده است. هزینه این جنگ برای آمریکا بین ۲۸ تا ۳۵ میلیارد دلار (نزدیک یک میلیارد دلار در روز) برآورد میشود؛ رقمی که معادل بودجه سالانه برخی کشورهاست.
تخلیه زرادخانهها
این تخلیه زرادخانه، استراتژی آمریکا در سایر نقاط جهان را نیز با خطر مواجه کرده است. برای جبران کمبود در خاورمیانه، پنتاگون مجبور به انتقال تسلیحات از اروپا (در مقابل روسیه) و آسیا (در مقابل چین) شده است. سامانههای پیشرفته پدافندی از کره جنوبی خارج شده و ناوگانها از دریای جنوبی چین به خلیج فارس منتقل شدهاند. این در حالی است که ذخایر موشکهای کروز برای دفاع از منافع آمریکا به سطح نگرانکننده رسیده و بازسازی آنها سالها طول میکشد.
مؤلفهای که فریاد شکست را بلندتر کرده، فشار اقتصادی است که گریبان غرب و حتی متحدان منطقهای آمریکا را گرفته است. جنگ ایران دیگر یک بحران سیاسی نیست، بلکه به فاجعهای اقتصادی تبدیل شده که از قیمت بنزین در پمپهای آمریکا تا هزینه پلاستیک اسباببازی کودکان در اروپا را تحت تأثیر قرار داده است. فایننشالتایمز گزارش میدهد کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با کاهش ۶۵ تا ۸۵ درصدی درآمدهای نفتی روبهرو شدهاند؛ قطر با ۸۵ درصد و کویت با ۸۰ درصد سقوط درآمد هفتگی.
ترامپ مقصر اصلی گرانی
این در حالی است که اقتصاد ایران، به گفته تحلیلگران، نشاندهنده «مقاومت» است. ایران با کنترل تنگه هرمز، نه تنها خود را محاصره کرده، بلکه «جهان را محاصره کرده» است. ۷۵ درصد سوخت جتهای اروپایی از خاورمیانه تأمین میشود و هرگونه اختلال در هرمز، تهدیدی مستقیم برای صنعت هوانوردی است. هزینه بیمه و حمل نفت حداقل ۲ دلار به قیمت هر بشکه افزوده و قیمت پلاستیک و دارو را تا ۳۰ درصد افزایش داده است. در این میان، نخستوزیر سوئد اعتراف کرده تأثیرات جنگ بر کشورش «شدیدتر از آنچه انتظار میرفت» بوده و ۷۷ درصد آمریکاییها ترامپ را مقصر گرانی بنزین میدانند.
در مقابل این آشوب اقتصادی و استراتژیک، تصویری متفاوت از ایران ترسیم میشود. انبیسی نیوز اذعان میکند ایران «بهشکل غیرمنتظرهای با ثباتتر» شده است. سران قوا در پیامی بیسابقه و مشترک اعلام کردند: «در ایران تندرو و میانهرو وجود ندارد؛ همه ما ایرانی و انقلابی هستیم.» این وحدت در حالی است که عراقچی با سفری استراتژیک به پاکستان، عمان و روسیه، دیپلماسی منطقهای را فعال کرده و پیام ایران را به گوش جهان رسانده است: «ما عجلهای برای توافق نداریم.»
قدرت بازداندگی کشورمان
ایران با بستن تنگه هرمز، به آمریکا فهمانده است که بر خلاف کوبا یا ونزوئلا، نه تنها توان مسدودسازی شریان انرژی جهان را دارد، بلکه «قدرت بازدارندگی» واقعی را به نمایش گذاشته است. تریتا پارسی، تحلیلگر سیاسی، مینویسد جناحهای مختلف ایران اکنون بیش از پیش «همسو» هستند. در حالی که آمریکا در بنبست مانده، ایران با کنترل تنگه، دست بالا را در مذاکرات دارد.
در این میان، رژیم صهیونیستی در انزوای بینالمللی عمیقی فرو رفته است و به گفته لوموند، نتانیاهو اسرائیل را از متحدان دور میکند. این رژیم تلاش میکند با فشار بر ترامپ، جنگ را ادامه دهد. اسرائیل میخواهد آمریکا را برای «تغییر رژیم» نگه دارد، اما جو کنت هشدار میدهد که باید اسرائیل «مهار» شود تا آمریکا دوباره به باتلاق کشیده نشود. این در حالی است که به گزارش مکس بلومنتال افکار عمومی جهان، اسرائیل را بهعنوان «بزرگترین قاتل خبرنگاران» و عامل نابودی بشریت میشناسد.
نتیجهگیری؛ افقهای تازه
همه این عوامل دستبهدست هم دادهاند تا «فشار حداکثری» به «شکست حداکثری» تبدیل شود. آمریکا اکنون بین ادامه جنگ پرهزینهای که اقتصاد و ارتشش را تهی کرده و مذاکرهای که دستاوردی برایش ندارد، گیر افتاده است. در حالی که اروپا و آلمان نرمش تحریمی را مشروط به مصالحه ایران پیشنهاد میدهند و روسیه و پاکستان برای میانجیگری تلاش میکنند، ایران با اقتداری مثالزدنی، خط قرمزهای خود را حفظ کرده است. جهان در حال ورود به دورانی جدید است؛ دورانی که در آن، دور زدن تحریمها، مقاومت اقتصادی و وحدت ملی، میتواند هژمونی یک ابرقدرت زوالیافته را به چالش بکشد و معادلات قدرت را برای همیشه تغییر دهد.