کاهش ارزش صادرات در ماه‌های نخستین سال ۹۸

فرزانه شهامت - شفافیت و حق دسترسی به اطلاعات به‌روز‌ در حالی از سوی وز‌ارتخانه‌ها و سازمان‌های تابعشان به عنوان یک اصل تکرار می‌شود که گمرک ایران سطح دسترسی به آمار را حتی برای همکاران خود در گمرکات استان‌ کاهش داده است.
ناظر گمرکات خراسان رضوی دیروز در جمع اصحاب رسانه وقتی با سؤالات عادی و غیرمحرمانه‌ای مانند میزان درآمد گمرکات استان در 5 ماه امسال و جزئیات کالاهای واردشده طی این مدت مواجه شد، اظهار بی‌اطلاعی کرد و با اشاره به کاهش سطح دسترسی استان به داده‌های سامانه جامع امور گمرکی، گفت با گمرک ایران برای دریافت آمار به‌روز مکاتبه شده است اما پاسخی که دریافت کرده‌اند این بوده است که آمار پالایش‌شده به سازمان توسعه تجارت داده می‌شود و استان باید از آن‌ها آمار بگیرد. امید جهانخواه ناگزیر به آمار 4 ماه نخست امسال استناد کرد و ادامه داد: بیشتر کالاهای واردشده به خراسان رضوی مواد اولیه و ماشین‌آلات مورد نیاز بخش تولید است و در میان اقلام واردشده، از کالاهای عجیب و غریب نظیر آنچه گهگاه در رسانه‌ها مطرح می‌شود خبری نیست. جهانخواه در مورد کلیات آمار واردات استان نیز گفت: در 5 ماه نخست سال، 133 هزار تن به ارزش 146 میلیون دلار انجام شده است که از نظر وزنی 2 و از نظر ارزشی 6 درصد کاهش را نشان می‌دهد. به گفته وی آمار پنج‌ماهه صادرات استان حکایت از رشد سی‌وپنج‌درصدی صادرات از نظر وزنی و کاهش سی‌درصدی آن از نظر ارزشی دارد. این میزان در 5 ماه نخست امسال 1518 هزار تن به ارزش 647 میلیون دلار بوده است. ناظر گمرکات استان جزئیات بیشتری از صادرات استان مطرح کرد و گفت: بازارچه‌های استان در مدت یادشده با صادرات حدود 15 میلیون دلار کالا به وزن 27 هزار تن، 52 درصد کاهش ارزشی و 63 درصد کاهش وزنی را تجربه کرده‌اند.
صادرات چمدانی با عبور از مرز 8 میلیون دلار به وزن 4300 تن، رویه متفاوتی داشته و از نظر ارزشی 140 و از نظر وزنی 283 درصد رشد داشته است.

رشد کشفیات قاچاق
جهانخواه از کاهش کشورهای هدف صادراتی در مدت یادشده در مقایسه با 5 ماه پارسال خبر داد و افزود: تعداد این کشورها از 81 مورد به 75 مورد رسیده است. او با اشاره به کاهش ترانزیت خارجی در گمرکات استان طی مدت یادشده ادامه داد: در ترانزیت‌هایی که از مبدأ‌ استان انجام می‌شود 50 درصد کاهش و در ترانزیت‌هایی که به مقصد گمرک خراسان رضوی انجام می‌شود 33 درصد کاهش داشته‌ایم. جهانخواه کاهش مدت ترخیص کالا از گمرک پس از راه‌اندازی سامانه جامع امور گمرکی را یادآوری کرد و گفت: در حال حاضر میانگین زمان ترخیص کالا از گمرکات استان 3 روز است به شرط آنکه صاحب کالا مدارک و اسناد مورد نیاز را به‌موقع تحویل دهد. این سامانه کار دستگاه‌های نظارتی را نیز ساده‌تر کرده است. او به استقرار دستگاه ایکس‌ری در گمرک دوغارون، سرخس و لطف‌آباد‌ نیز گمرکات مسافری استان به‌منظور مقابله با قاچاق اشاره کرد و گفت: تا انتهای تیر، تعداد پرونده‌های قاچاق 13 درصد کم شده اما ارزش ریالی آن‌ها که البته ارتباطی به تورم و کاهش ارزش پول ملی هم ندارد‌ 164 درصد رشد داشته است.به گفته وی، بیشترین کشفیات قاچاق مربوط به گمرک دوغارون است و در میان اقلام کشف‌شده، سوخت در جایگاه نخست است.

ماجرای لوبیاهای توقیف‌شده
او با رد کشف پیاز زعفران در مبادی خروجی گمرکی، از کاهش صادرات رسمی زعفران از استان خبر داد.
میزان کالاهای دپوشده و در انتظار ترخیص‌ سؤال دیگری بود که در پاسخ گفت: در مورد کالاهای صادراتی، هیچ دپویی در انبارهای گمرک وجود ندارد چون با ساز و کار جدید، کالاهای صادراتی اصولا وارد انبار نمی‌شوند و کارهای ترخیص یا عودت به کارخانه، روی کامیون و کانتینر انجام می‌شود. در مورد کالاهای وارداتی هم همین‌طور است و جز محموله هزارتنی لوبیاقرمزی که اخیرا خبرساز شد، در انبارهای گمرکات استان دپوی خاصی از کالاهای وارداتی نداریم.
ناظر گمرکات استان اضافه کرد: 280 تن از محموله یادشده در گمرک مشهد و 800 تن در گمرک سرخس است.
به گفته وی، کد تعرفه لوبیا‌قرمز اظهار‌‌شده با آنچه وارد شده است تفاوت دارد. در مورد نخست، تعرفه 5 درصد بوده که پس از اخذ مشورت جهاد کشاورزی و تعیین گونه آن، گروه کالایی از 1 به 2 و تعرفه گمرکی آن به 32 درصد افزایش یافته است. پرونده به شورای حقوقی گمرک ایران ارجاع شده است و امیدواریم هر‌چه زودتر تعیین تکلیف شود.
برگزاری نمایشگاه فرصت‌های سرمایه‌گذاری ترکمنستان در ایران و تأکید طرفین بر گسترش مناسبت بهانه‌ای شد تا خبرنگاران از محدودیت‌های طرف ترکمن برای کامیون‌های ایرانی بپرسند. به گفته وی، محدودیت برای تردد کامیون‌های ایرانی در مرز ترکمنستان نه‌فقط پابرجاست بلکه گزارش‌های غیررسمی از افزایش سی‌دلاری هزینه‌ها حکایت دارد.