موزه سازمان اسناد و کتابخانه ملی افتتاح شد | رونمایی از نسخه خطی «قانون» ابن‌سینا

به گزارش شهرآرانیوز؛ معاون رئیس‌جمهور در جریان بازدید از سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، بخش موزه این سازمان را افتتاح کرد و از نسخه خطی کتاب «قانون» ابن‌سینا که توسط یک مجموعه‌دار اصفهانی به کتابخانه ملی اهدا شده است، بازدید به عمل آورد. همچنین نمایشگاه خوشنویسی «وطن» که در این فضا بود مورد بازدید قرار گرفت.

در ادامه، معاون رئیس‌جمهور از بخش نسخه‌های خطی و سپس بخش نشریات بازدید کرد. در این بخش، نشریات تاریخی و ارزشمندی از جمله نخستین نشریه زنان در ایران با عنوان «شکوفه»، همچنین نشریات «ندای وطن»، «صور اسرافیل»، «حبل‌المتین»، «جام جم» و دیگر مطبوعات قدیمی به نمایش گذاشته شده بود که مورد توجه قرار گرفت.

در موزه کتابخانه ملی، اشیای مرتبط با هنر کتابت نیز نگهداری می‌شود که از جمله آنها می‌توان به قلمدان‌های مزین به نقوش شکارگاه، گل و مرغ و سایر طرح‌های سنتی اشاره کرد.

از دیگر بخش‌های مورد بازدید، بخش کتب خطی و نادر بود. همچنین تالار «ملل» به عنوان یکی از تالار‌های تخصصی کتابخانه معرفی شد. این تالار در چارچوب دیپلماسی فرهنگی فعالیت می‌کند؛ به این صورت که برخی کشور‌ها منابع و کتاب‌هایی را به کتابخانه ملی ایران اهدا می‌کنند و قفسه‌ای ویژه به نام همان کشور در تالار ملل اختصاص می‌یابد. به همین ترتیب، در کتابخانه‌های ملی سایر کشور‌ها نیز قفسه‌هایی برای معرفی منابع ایرانی ایجاد می‌شود. در حال حاضر، در این تالار آثاری از کشورهایی، چون کره جنوبی، قزاقستان و ازبکستان نگهداری می‌شود. این بازدید که با حضور غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، و جمعی از معاونان این سازمان با هدف آشنایی بیشتر با ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و تاریخی سازمان اسناد و کتابخانه ملی و تقویت تعاملات فرهنگی بین‌المللی انجام شد.

در ادامه این دیدار در تالار سخن این سازمان نشستی برگزار شد و طی آن امیرخانی ضمن بیان وظایف این سازمان به ویژه در بخش اسناد ملی، برای دریافت و نگهداری اسناد دولتی از وزارتخانه‌ها و زیرمجموعه‌های دولتی در شرایط استاندارد و با فهرست نویسی استاندارد اعلام آمادگی و اشتیاق کرد.

در جریان بازدید معاون رئیس‌جمهور از سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، غلامرضا امیرخانی، رئیس این سازمان، ضمن ارائه توضیحاتی درباره تاریخچه، ساختار و فعالیت‌های سازمان، به تشریح ظرفیت‌ها و برخی چالش‌های موجود پرداخت.

اسناد دولتی باید در شرایط استاندارد نگهداری شوند

امیرخانی با اشاره به وضعیت پیشین کتابخانه ملی گفت که ساختمان قدیمی این مجموعه در خیابان ۳۰ تیر قرار داشت و بنایی با کمتر از دو هزار متر مربع زیربنا بود که در طول زمان چند ساختمان کوچک نیز به آن افزوده شده بود. به گفته وی، با توجه به افزایش وظایف و نیاز‌های فرهنگی کشور، ساخت مجموعه جدید کتابخانه ملی در اراضی عباس‌آباد آغاز شد و این ساختمان سرانجام در سال ۱۳۸۳ افتتاح شد. وی افزود این مجموعه اکنون علاوه بر کتابخانه ملی، به یکی از مراکز مهم فرهنگی کشور تبدیل شده است.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به موقعیت فرهنگی مجموعه در اراضی عباس‌آباد اظهار کرد در شمال این مجموعه فرهنگستان‌ها، در غرب باغ کتاب و در شرق سایر مراکز فرهنگی قرار دارند و این محدوده به ویژه در روز‌های پایانی هفته پذیرای جمع زیادی از خانواده‌ها و علاقه‌مندان فرهنگ و دانش است و به نوعی به یک قطب فرهنگی در شهر تهران تبدیل شده است. وی در ادامه به وظایف قانونی سازمان اسناد ملی اشاره کرد و گفت بر اساس قانون، تمامی اسناد دولتی پس از گذشت حدود ۴۰ سال باید به آرشیو ملی منتقل شوند تا پس از بررسی، اسنادی که ارزش نگهداری دائمی دارند حفظ شوند. امیرخانی تأکید کرد که این مرکز مرجع رسمی تشخیص ارزش نگهداری اسناد دولتی است. به گفته وی، با وجود این قانون، برخی دستگاه‌ها در انتقال اسناد همکاری لازم را انجام نمی‌دهند و این موضوع نیازمند پیگیری و عزم جدی دستگاه‌های اجرایی است.

وی افزود تمرکز اسناد در آرشیو ملی باعث می‌شود نگهداری آنها در شرایط استاندارد انجام شود و از آسیب دیدن یا از بین رفتن آنها در بایگانی‌های پراکنده جلوگیری شود. همچنین با فهرست‌نویسی و سازماندهی علمی اسناد، امکان دسترسی پژوهشگران به منابع تاریخی فراهم می‌شود. امیرخانی با اشاره به حجم اسناد موجود گفت در آرشیو ملی صد‌ها میلیون برگ سند نگهداری می‌شود که بخش مهمی از حافظه تاریخی کشور را تشکیل می‌دهد. در ادامه این نشست محمدجعفر قائم‌پناه در جریان بازدید از سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، با تأکید بر ضرورت بازشناسی هویت تاریخی و تمدنی ایران، گفت: عمق تاریخی و تمدنی ایران باید بیش از پیش شناخته شود، به‌ویژه برای نسل جوان که آشنایی کمتری با مفاخر و ریشه‌های فرهنگی کشور دارند.

وی تصریح کرد بی‌توجهی به پیشینه کهن تاریخی، موجب تضعیف خودباوری ملی می‌شود، در حالی که هر جامعه‌ای با ریشه‌های مستحکم تاریخی، در برابر چالش‌ها مقاوم‌تر خواهد بود.

قائم‌پناه با اشاره به نقش تمدن ایرانی ـ اسلامی در شکل‌گیری دانش و فرهنگ جهانی ادامه داد: بسیاری از دانشمندان ایرانی در حوزه‌های مختلف علمی پیشگام بوده‌اند. وی از ابن‌سینا در پزشکی، رازی در شیمی، خیام در ریاضیات و حکمت، و دیگر بزرگان علمی و ادبی ایران نام برد و تأکید کرد آثار آنان هنوز هم در جهان مورد توجه و بهره‌برداری قرار می‌گیرد. به گفته او، اگر در گذشته سازوکار‌هایی همچون جوایز علمی بین‌المللی وجود داشت، بی‌تردید شماری از این اندیشمندان ایرانی بار‌ها شایسته دریافت چنین افتخاراتی بودند.

وی همچنین به جایگاه ادبیات فارسی اشاره کرد و آن را گنجینه‌ای کم‌نظیر در جهان دانست. قائم‌پناه با اشاره به آثار مولوی، سعدی، فردوسی، نظامی و حافظ اظهار داشت: ادبیات فارسی سرشار از حکمت، انسان‌شناسی، اخلاق، سیاست‌نامه و آموزه‌های زیست انسانی است. وی شاهنامه فردوسی را نمونه‌ای برجسته از تبیین مفاهیمی، چون تاب‌آوری، وطن‌دوستی، ایستادگی در برابر دشواری‌ها و تکریم جایگاه زن در تاریخ دانست و افزود: بازخوانی این آثار می‌تواند در تقویت هویت ملی و افزایش اعتماد به نفس نسل جوان نقش‌آفرین باشد.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه بسیاری از کشور‌ها در پی ساختن یا مصادره مفاخر تاریخی برای خود هستند، گفت: ایران دارای پیشینه‌ای مستند و ریشه‌دار در حوزه تمدن، معماری، هنر و دانش است. وی با اشاره به نمونه‌هایی از شاهکار‌های معماری تاریخی ایران، از جمله تخت‌جمشید و سایر آثار فاخر، این دستاورد‌ها را حاصل تلفیق دانش‌های گوناگون و نبوغ ایرانیان در طول تاریخ دانست.

قائم‌پناه در ادامه، شناخت دقیق تاریخ را عاملی مهم در تقویت دیپلماسی فرهنگی عنوان کرد و گفت: اگر نسل جوان به درستی با گذشته پرافتخار خود آشنا شود، در عرصه تعاملات فرهنگی و بین‌المللی با اعتماد بیشتری حضور خواهد یافت. وی سازمان اسناد و کتابخانه ملی را یکی از مهم‌ترین مراکز برای بازنمایی و صیانت از این میراث تمدنی دانست.

وی همچنین با اشاره به اهمیت اسناد تاریخی اظهار کرد: نگهداری و صیانت از اسناد، استمرار حافظه تاریخی کشور است و می‌تواند برای نسل‌های آینده منبع تجربه و تحلیل باشد. قائم‌پناه با اشاره به نقش مراکز آرشیوی در کشور‌های مختلف، از جمله آرشیو‌های وزارت امور خارجه برخی کشور‌ها که منبع مهم پژوهش‌های تاریخی‌اند، بر ضرورت تقویت همکاری میان دستگاه‌های اجرایی برای انتقال و حفظ اسناد تأکید کرد.

در ادامه حتما بخوانید نیاز به سیاست ملی برای گردآوری اسناد شخصی و خانوادگی

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، خودباوری علمی را یکی از عوامل پیشرفت کشور دانست و تصریح کرد: هرجا اعتماد به توان داخلی تقویت شده، دستاورد‌های قابل توجهی در حوزه‌های مختلف از جمله پزشکی، فناوری و سایر عرصه‌های علمی حاصل شده است. وی این روحیه خودباوری را ریشه‌دار در تاریخ و تمدن ایران دانست.

در پایان، قائم‌پناه با ابراز خرسندی از حضور در سازمان اسناد و کتابخانه ملی، بر آمادگی نهاد ریاست جمهوری برای همکاری در زمینه‌های فرهنگی، پژوهشی و آرشیوی تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود با بهره‌گیری از میراث تاریخی و ظرفیت‌های علمی کشور، زمینه رشد و بالندگی هرچه بیشتر ایران فراهم شود.

منبع: مهر