ماه مُحَرّم یا محرمالحرام نخستین ماه تقویم اسلامی (هجری قمری) و ازجمله ماههای حرام است. همانگونه که پیش از ظهور اسلام، در دوران جاهلیت، جنگ و خونریزی در این ماهها ممنوع بود، اسلام نیز همان را تأیید کرد.
امام حسین (ع) از همان ابتدا طبیعت بایزید را نپذیرفت. یزید نامهای به حاکم مدینه نوشت و به او دستور داد که از امام حسین (ع) بیعت بگیرد و اگر حاضر نشد بیعت کند او را به قتل برساند اما امام که موافق راه و روش حکومت همعصر خود نبود، حاضر به بیعت نشد و با خانواده خود برای حج از مدینه به مکه رفت. در این هنگام عدهای از مردم کوفه که از مرگ معاویه مطلع شدند نامههایی به حضرت نوشتند تا ایشان به عراق و کوفه بیاید امام که در حج بودند تمتع خود را به عمره تبدیل کردند و به طرف کوفه حرکت کردند. حج تمتع یکبار وجوب پیدا میکند و اینجا تغییرپذیری احکام باید مدنظر قرار بگیرد کما اینکه شریح قاضی با بیبصیرتی و ناآگاهی به همین علت خون امام حسین (ع) را مباح دانست و این خود گواه بر انحراف در مسیر حکومت دینی بعد از پیامبر اسلام (ص) است.
در همه اعصار اینیک قانون نانوشته اما تجربهشده است که وقتی جریان مکری خاص یا بهطور عام انقلابهای گوناگون اگر از مسیر هدف و اولیه خارج شوند به نقطه انحراف خواهند رسید. در آن زمان کرامت از سلسله نبوت بریدند و خود زمام انتخاب در دست گرفتند. جریان حکومت اسلامی دچار انحرافی بس عمیق و خطرناک شد که ثمره آن در سال 61 هجری در واقعه عاشورا به اوج خود رسید تا جایی که حرمت خاندان پیامبر (ص) و آل ا... را دریدند.
با نگاهی اجمالی به این وقایع میتوان به راحتی به سخن حضرت مبنی بر خروجشان برای امر به معروف و نهی از منکر و احیای سنتها و روشهای اخلاقی پیامبر(ص) در همه شئون آن پی برد.
اگر امربهمعروف در جامعه نهادینه شود به طور قطع بسیاری از معضلات اجتماعی، فرهنگی، دینی و سیاسی در جامعه برطرف میشود. در این ایام که به نام هفته احیای امربهمعروف نامگذاری شده است باید اهتمام ویژهای به این دو امر فراموششده شود.
باید توجه داشت محرم و عاشورا فقط برای گریه نیست بلکه بزرگترین کلاس درس جامعهشناسی است. درسهای اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و دینیای که میشود از آن گرفت باید سرلوحه جریان مردمی و خیزش مذهبی قرار گیرد و از آنجا که این ایام یک همایش عمومی از همه جریانات فکری و با هر گرایشی در بین مردم است باید سجایای اخلاقی، رفتاری و گفتاری امام حسین (ع) بیشتر از هر چیزی بهرهبرداری شود. اگرچه گریه و اشک به ویژه برای سالار شهیدان باعث پرواز روح و تلطیف وجود انسان میشود. شایسته است عزیزان منبری و روحانیت معزز به ابعاد توجه بیشتری داشته باشند از آنجا که اوج منبرپذیری عامه مردم در مراسم عزاداری محرم قرار دارد این فرصت فراهم میشود که عزیزان طلبه مردم را بیشتر به همگرایی و وحدت حول محور حماسه و شور حسینی دعوت کنند و با بصیرتافزایی در راه استحکام روحیه مقاومت و استکبارستیزی گام بردارند.