فرهنگ‌وهنر سینما و تئاتر

کارگاه تولید نمایش خیابانی برگزار شد | تأکید پژمان شاهوردی بر پرداختن به مسائل روز جامعه

کارگاه تخصصی «فرایند تولید نمایش خیابانی؛ از فرم تا محتوا» با حضور پژمان شاهوردی، نویسنده و کارگردان تئاتر، در حوزه هنری استان برگزار شد.

خبرنگار ریحانه موسوی

به گزارش شهرآرانیوز؛ کارگاه تخصصی «فرایند تولید نمایش خیابانی؛ از فرم تا محتوا» برای علاقه‌مندان به خلق و اجرای نمایش خیابانی در حوزه هنری استان برگزار شد. در این نشست تخصصی، پژمان شاهوردی، نویسنده و کارگردان تئاتر، با تکیه بر تجربه‌های عملی خود، به بررسی مراحل تولید نمایش خیابانی، از شکل گیری ایده و انتخاب فرم مناسب تا پرداخت محتوا، ارتباط با مخاطب و اجرای موفق پرداخت.

مخاطب اصلی تئاتر خیابانی مردم عادی هستند

پژمان شاهوردی، مردم عادی جامعه را مخاطب اصلی تئاتر خیابانی دانست و بیان کرد: ما از صحنه به خیابان آمدیم تا برای مردمی که دوست ندارند به سالن بیایند، انتخابشان دیدن نمایش نیست و اصلا آن را دوست ندارند، نمایش اجرا کنیم.

وی اضافه کرد: در تئاتر صحنه‌ای مخاطب آگاهانه انتخاب می‌کند که چه نمایشی را با چه موضوع و سوژه‌ای ببیند، در صورتی که تئاتر خیابانی یک تعریف بسیار درست دارد و می‌گوید مخاطبی درگیر روزمرگی زندگی خود و در حال عبور از یک محل پر تردد است، که با یک اتفاق از پیش تعیین نشده روبه رو می‌شود که دغدغه زندگی اوست؛ یعنی نمی‌دانسته قرار است اینجا تئاتر اجرا شود. بدین ترتیب اینکه در پوستر تئاتر‌های جشنواره فجر مکان آن نوشته می‌شود اشتباه است؛ زیرا مخاطب تئاتر خیابانی اندیشمندان نیستند، بلکه مردم کف جامعه هستند.

وی در بیان هدف اجرای تئاتر خیابانی توضیح داد: مقصود این است که وقتی از سالن بیرون می‌آییم و محصول فرهنگی خود را در خیابان عرضه می‌کنیم، تغییری در مخاطب ایجاد کنیم. بدین ترتیب او از یک عنصر خنثی به یک عنصر کنشگر تبدیل شده و وارد قصه ما خواهد شد.

این کارگردان معتقد است تئاتر خیابانی باید برخاسته از بطن زندگی مردم عام جامعه باشد و ما با خواص هیچ کاری نداریم.

وی ادامه داد: زمانی یک نمایش خیابانی در حال اجرا را دیدم که به موضوع نفت در دوران قاجار می‌پرداخت؛ دغدغه امروز مردم عادی ما چنین چیزی نیست. مسئولیت ما در نمایش خیابانی این است که وقتی کسی در حال عبور است، بایستد و نمایش او را درگیر خودش کند. ما برای مخاطب نسخه تجویز نمی‌کنیم، بلکه قرار است او را به تفکر برسانیم.

وی با تأکید بر اینکه در نمایش خیابانی باید بدانیم چه چیزی را برای چه کسی و چگونه اجرا کنیم، گفت: مردم عام تاب اتفاقات ثقیل را در خیابان ندارند. وقتی از خانه بیرون می‌آیید، به هرجا که می‌روید حداقل سه سوژه بکر برای تئاتر خیابانی می‌توانید پیدا کنید. گرانی، اعتیاد، معضلات اجتماعی، محیط زیست، قوانین راهنمایی و رانندگی و… همگی می‌توانند سوژه خلق اثر باشند.

شاهوردی بیان کرد: در تئاتر خیابانی نباید شعار بدهید و شیوه روشنفکری را در پیش بگیرید؛ زیرا مردم خوششان نمی‌آید. من با دیدن اخبار، سوژه‌ای را کار کردم تحت عنوان اینکه چرا باید یک نخبه در کشور ما بیکار باشد و با زبان طنز به آن پرداختم. با دیدن چنین موضوعاتی مخاطب به تفکر می‌رسد که، چرا باید یک نخبه انتخاب کند که سرنوشتش این باشد. برخی می‌گویند ما در این کشور نمی‌توانیم اعتراض کنیم، اما یکی از مشخصه‌های تئاتر خیابانی اعتراض به وضع موجود و تلاش برای تغییر آن است.

لزوم پرداختن به سیاست در تئاتر خیابانی

وی بیان کرد: در نمایش خیابانی حتما به سمت سیاست بروید اگر کار سیاسی نباشد و صرفا اتفاقی فاقد اهمیت باشد، توجهی به آن نمی‌شود. در اجرای تئاتر خیابانی طرفدار حزب خاصی نیستیم؛ اما احزاب مختلف مخاطب ما هستند. آنچه که این ایام در تجمعات تحت عنوان نمایش خیابانی اجرا می‌شود، بیشتر روایتگری یک هنرمند است تا تئاتر خیابانی.

این نویسنده تئاتر، بر اهمیت نگارش متن توسط خود نویسنده تأکید کرد و افزود: به هوش مصنوعی پناه نبرید؛ ما برای انجام کاری چند نفر از نویسندگان درجه یک کشور را دعوت کردیم، وقتی متن‌ها را دیدیم بیشتر آن‌ها از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند.

وی از محدودیت نداشتن در انتخاب تعداد شخصیت برای نمایش خیابانی سخن گفت و یادآور شد: پیشنهاد من این است که اضافه گویی نکنید؛ اگر یک صحنه، نماد یا پاراگرافی در متن شما اضافه است آن را حذف کنید. با آزمون و خطا کردن می‌توانید موفق شوید و یک روش جدید ایجاد نمایید. اگر از هر وسیله‌ای که دیدن آن برای مخاطب جذاب، قابل حمل باشد و در یک لحظه تولید شود و در لحظه‌ای خراب گردد استفاده کنید، برگ برنده با شماست.

وی در پایان گفت: کارگردان باید بازیگری را انتخاب کند که بتواند از پس ایده و فکری که در سر او است بر بیاید؛ بازیگرانی هستند که اگر یک خط متن به آن‌ها بدهیم می‌دانند آن را چگونه پیش ببرند. از این جهت کارگردان در انتخاب متن، بازیگر، شیوه اجرا و انتخاب موسیقی نقش مهمی دارد. اگر زمانی خواستید با تصویرسازی نمایش خود را جلو ببرید، فرم و محتوا را در خدمت یکدیگر دربیاورید.