شهرآرانیوز؛ موج گرمای تابستان، مخصوصاً در طول شب بسیار آزاردهنده است. وقتی هوا آنقدر گرم است که نمیتوانید بخوابید، مدام در رختخواب این طرف و آن طرف میشوید و از عرق خیس میشوید و از طرف دیگر، اگر کولر را روشن کنید، ممکن است صبح در اتاقی یخزده با پوست خشک از خواب بیدار شوید.
به همین دلیل، خیلیها فکر میکنند خوابیدن با پنکه روشن بهترین راهحل برای خنک ماندن در شبهای شرجی است؛ اما این کار هم میتواند عوارض ناخوشایندی به همراه داشته باشد.
پزشکان توضیح دادهاند که جریان مداوم هوای پنکه چگونه میتواند بر سلامت بدن تأثیر بگذارد و همچنین راهکارهایی برای کاهش این عوارض ارائه کردهاند.
روشن بودن پنکه در تمام طول شب باعث میشود ذرات آلرژیزا مانند گردوغبار، گرده گیاهان و شوره حیوانات خانگی در اتاق به گردش درآیند. این موضوع میتواند آلرژی، تب یونجه یا علائم آسم را تشدید کند.
دکتر ویلیام لو، مدیر پزشکی کلینیک دیجیتال خواب میگوید: «اگر مجاری تنفسی شما از قبل حساس و تحریکپذیر باشند، ترکیب آلرژنهای معلق در هوا و خشکی محیط میتواند علائمی مانند سرفه، خسخس سینه یا گرفتگی مجاری تنفسی را بدتر کند.»
علاوه بر این، پرههای پنکه معمولاً خودشان لایهای از گردوغبار روی سطحشان دارند و هنگام چرخش، این ذرات را دوباره در فضای اتاق پخش میکنند.
وقتی هوای خنک برای مدت طولانی فقط به یک قسمت از بدن برخورد کند، ممکن است آن عضلات منقبض یا دچار گرفتگی شوند؛ زیرا جریان خون در همان ناحیه کاهش پیدا میکند.
از آنجا که هنگام خواب ساعتها تقریباً بدون حرکت باقی میمانید، احتمال دارد صبح با درد یا گرفتگی عضلات از خواب بیدار شوید. بر اساس مقاله منتشر شده در مجله Healthline که توسط پزشک مطرح یعنیراج داسگوپتا بررسی شده، این مشکل بهویژه در ناحیه گردن بسیار شایع است.
جریان مداوم هوا میتواند بینی، دهان و گلو را خشک کند. در پاسخ به این خشکی، بدن مخاط بیشتری تولید میکند تا رطوبت را جبران کند.
اما تولید بیش از حد مخاط ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و باعث بروز مشکلاتی مانند: گلودرد، گرفتگی بینی، سرفه و سردرد سینوسی شود.
دکتر جولیوس گوی، متخصص گوش، حلق و بینی در وبلاگ The ENT Doctor در این باره مینویسد: «سیستم پاکسازی مخاطی-مژکی (مژکهای بسیار ریزی که مخاط و مواد حساسیتزا را از مسیر بینی خارج میکنند) برای عملکرد صحیح به رطوبت نیاز دارد. اگر این سیستم خشک شود، عملاً سیستم دفاعی طبیعی بینی خود را فلج کردهاید. در نتیجه آلرژنها مدت بیشتری در بینی باقی میمانند، علائم شدیدتر میشوند و حتی ممکن است قبل از خوردن صبحانه با عطسه از خواب بیدار شوید.»
وزش مداوم هوای خنک میتواند باعث خشک شدن پوست و چشمها شود. این مسئله برای افرادی که از بیماریهایی مانند اگزما، پسوریازیس یا خشکی چشم رنج میبرند، میتواند وضعیت را بدتر کند. این موضوع در مقالهای از مجله Verywell Health که توسط متخصص اطفال یعنی جاناتان بی. جَسی بررسی شده نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
اگر همچنان ترجیح میدهید شبها با پنکه بخوابید، میتوانید با رعایت چند نکته احتمال بروز این مشکلات را کمتر کنید.
بهتر است پنکه کمی از شما فاصله داشته باشد و مستقیماً به بدن یا صورتتان نوزد. این کار همچنان دمای اتاق را متعادل نگه میدارد، اما از برخورد مستقیم جریان هوا با بدن جلوگیری میکند.
اگر پنکه قابلیت چرخش (Oscillation) دارد، حتماً آن را فعال کنید تا هوا به طور یکنواخت در اتاق پخش شود و یک نقطه از بدن بیش از حد در معرض جریان هوا قرار نگیرد. دکتر مایکل دشیلدز، مشاور بالینی مؤسسه Discovery Institute در ایالت نیوجرسی، میگوید:
«اگر در اتاق خنک خواب بهتری دارید، لازم نیست کاملاً استفاده از پنکه را کنار بگذارید. با تمیز کردن دورهای پنکه، تعویض فیلترهای سیستم تهویه (HVAC)، حفظ رطوبت خانه بین ۳۰ تا ۵۰ درصد و قرار دادن پنکه به شکلی که جریان هوا مستقیماً به سمت سر شما نباشد، میتوان تقریباً تمام پیامدهای منفی آن را کاهش داد.»
او همچنین توصیه میکند: «اگر صبحها با خشکی داخل بینی از خواب بیدار میشوید، میتوانید قبل از خواب داخل هر سوراخ بینی از اسپری سالین (محلول نمکی) استفاده کنید.»
جاروبرقی کشیدن و گردگیری منظم باعث میشود گردوغبار و سایر مواد آلرژیزا کمتر در اتاق پخش شوند. همچنین باید پرههای پنکه را مرتب تمیز کنید تا هنگام چرخش، گردوغبار کمتری وارد هوای اتاق شود.
اگرچه خوابیدن با پنکه ممکن است باعث خشکی پوست، گرفتگی بینی، درد عضلات یا تشدید آلرژی شود، اما بر اساس شواهد موجود معمولاً منجر به آسیبهای جدی یا بیماریهای بلندمدت نمیگردد. البته یک نکته مهم را هم باید در نظر داشت و آن هم این است که پنکه هوا را خنک نمیکند بلکه وظیفه آن تنها جابهجا کردن هوا روی سطح پوست است؛ این جریان هوا باعث میشود عرق سریعتر تبخیر شود و بدن احساس خنکی بیشتری داشته باشد، حتی اگر دمای واقعی اتاق تغییری نکرده باشد.