عبداللهبنابییعفور یکی از افراد ولایتپذیر بود. وی روزی در محضر امامصادق علیهالسلام نشسته بود و از وجود مقدس آن حضرت بهرهمند میشد. عبدالله در ضمن سخنانش کلامی را بیان کرد که موردتوجه امام قرار گرفت؛ سخنی که از منتهای اخلاص وی ریشه گرفته بود و از اعماق جانش برمیخاست.
او به پیشوای ششم عرضه داشت: «ای مولای من! قسم به خدا، اگر اناری را دو نصف کنی و بفرمایی که نصف آن حلال و نصف دیگرش حرام است، مطمئنا شهادت خواهم داد که آنچه را گفتی حلال، حلال است و آنچه را که فرمودی حرام، حرام است؛ و هیچگونه، چون وچرا نخواهم کرد.» امامصادق علیهالسلام فرمودند: «خدا تو را رحمت کند، خدا تو را رحمت کند.» (۱)
ولایتپذیری یکی از آثار و دستاوردهای تبلور عقلانیت شیعه است و به میزان تعالی و رشد عقلانیت، تعبد و پذیرش ولایت اوج میگیرد.
در مقام قیاس رتبه ولایت نیستم، اما از این روایت تاریخی عاریت میگیرم تا در خوانش پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دولت، سهم خودمان را بازخوانی کنم.
نخست باید بهدلیل وجود چنین رهبری شکرگزار حضرت باریتعالی و سپس قدردان آقای شهیدمان باشیم به سبب پروراندن چنین فرزندی. این پیام هم مانند سایر پیامهای پیشین برای مخاطبان مختلف سهمی از اقدام مشخص و معین میکند و به گونهای است که بهجد میشود هر کس خود را مخاطب پیام حضرت آقا بداند.
رسانه هم در برابر این پیام، چنین است و میتواند برای خود مجموعهمأموریتهایی تعریف کند.
در این پیام، یکی از فرازهای مهم برای رسانه، گزاره «روایت و عدم روایت» است.
«ضعف و نقص و کمبود، نیازمند روایت و برجستهسازی نیست... گاه بیان صادقانه ضعفهای خود، در وقتی که دشمن به روحیه نیاز دارد، کمک بزرگی به اوست وای بسا دلهای دوستان و همراهان را دچار نگرانی نموده و ایشان را سرگردان و متحیر سازد. بلی، هرگاه شنونده این بیانهای صادقانه تنها مردم و دلسوزان ما باشند، اشکال تقلیل مییابد.»
«اما قوت و قدرت و نقاط مثبت بهموجب آموزه قرآنی «و، امّا بِنِعمَة ربِّکَ فَحَدِّث» نیازمند روایت و برجستهسازی است.»
«بیتردید هر سخن ناامیدکننده و تضعیفکننده انگیزههای ملی و عمومی و هر نوع دوگانهسازی موهوم از قبیل جنگ یا مذاکره، وفاق یا تندروی، سازش یا جنگطلبی که در گذشته به مردم عزیزمان خسارتهایی بیواسطه یا باواسطه وارد ساخته، از این پس هم میتواند همان تأثیر را بهجا بگذارد؛ لذا بنده قاطعانه اعلام میکنم که ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.»
مهمترین گزاره این مرزبندی، تذکر به عدم روایت حتی صادقانه از یک سو و هر سخن تضعیفکننده و دوگانهساز از سوی دیگر است.
این گزاره یادآور بخشی از متن پیام قبلی ایشان مبنی بر «اختلافات غیرموجه و حتی موجه را به تنازع و تفرقه تبدیل نکنند» میباشد که آنجا هم مرزهای اقدام عملی را شفاف بیان میکنند.
شاید یکی از آزمونهای سخت رسانه، همین ایام باشد.
عیار ولایتپذیری اهالی رسانه از امروز اینگونه پایش میشود که ناگزیر است نسبت خود با تکلیف جدید ولی جامعه را شفافتر ادا کند.
در ادبیات رسانهای، یکی از توفیقات یک رسانه، روایت نقاط خلأ و کاستیها با هدف ایجاد تمرکز و نشانگذاری برای رفع عیب بوده است، اما به نظر میرسد در ایامی که اتمسفر کشور سرشار از سایه جنگ است و رسانه بهعنوان یکی از ابزارهای مهم این جنگ بهشمار میرود، میدانداری اهالی رسانه و حساسیت این ابزار بیش از همیشه است.
رسانه به گفتن آنچه قوت است، مکلف شده است. قوت و قدرت هر آن چیزی است که دل مردم و اهل حق را قویتر و جبهه کفر و دشمنی را عصبانیتر میکند؛ و وظیفهاش نگفتن است؛ نگفتن حتی واقعیتهایی که دل ایرانی و علاقهمندان ایران را مکدر میکند و لبخندی بر لبان خصم دون مینشاند و خدشهای بر پیکر منسجم ایران میزند یا محتمل است بزند.
حالا نوبت ماست. انار روایت دونیمشده است؛ نیمی حلال و نیمی حرام.
انشاءالله دعای خیر امامصادق علیهالسلام نصیب همه ما اهالی رسانه بشود؛ و العاقبة للمتقین
[۱]. معجم رجال الحدیث، ج ۱۰، ص ۹۸؛ کشی، ص۲۴۹.