سینمای خصوصی زنده است، اما با حاشیه امن کم

به گزارش شهرآرانیوز؛ سارا خسروی، مدیر سینما اطلس مشهد، معتقد است سینمای خصوصی هنوز زنده است، اما با حاشیه امن بسیار کمی ادامه می‌دهد. مسئله اصلی از نگاه او، فاصله‌ای است که میان هزینه اداره سینما و درآمد حاصل از اکران فیلم‌ها افتاده است؛ فاصله‌ای که هرچه بیشتر شود، نفس کشیدن سینما هم سخت‌تر می‌شود.

سینما مجموعه‌ای نیست که فقط با فروش بلیت اداره شود. نیروی انسانی باید سر کار باشد، سالن‌ها باید نگهداری شوند، تجهیزات نیاز به تعمیر و به‌روزرسانی دارند و هزینه انرژی هر ماه بخشی از درآمد را با خود می‌برد. در آن طرف ماجرا، درآمد سینما به چیزی وابسته است که مدیر سالن اختیار چندانی بر آن ندارد: فیلمی که روی پرده می‌رود و تعداد مردمی که حاضر می‌شوند برای دیدنش پول بدهند.

همین‌جا مشکل خودش را نشان می‌دهد. اگر فیلم بفروشد، گیشه جان می‌گیرد؛ اگر نفروشد، هزینه‌ها همچنان سر جای خودشان هستند.

خسروی معتقد است نمی‌شود اقتصاد سینما را فقط به همین گیشه سپرد. سالن سینما ساعت‌های زیادی در اختیار دارد که همیشه از آنها استفاده نمی‌شود. این ظرفیت می‌تواند در کنار اکران فیلم به کار گرفته شود و بخشی از درآمد مجموعه را تأمین کند.

یکی از پیشنهادهای او، نمایش قانونی فیلم‌های خارجی است. پیشنهاد دیگر، پخش مسابقات مهم ورزشی، به‌خصوص فوتبال، در سالن‌های سینماست. برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری هم می‌تواند بخشی از این ظرفیت خالی را پر کند. به اعتقاد مدیر سینما اطلس، این کار فقط مسئله پول نیست. ممکن است کسی برای دیدن یک فیلم به سینما نیاید، اما برای تماشای یک مسابقه مهم یا حضور در یک رویداد فرهنگی راهش را به سالن پیدا کند. اما برای این کار، یک مسئله همچنان باقی است: مجوز.

خسروی تأکید می‌کند اگر قرار باشد سینماهای خصوصی از ظرفیت‌های جانبی خود استفاده کنند، مسیر دریافت مجوز باید روشن‌تر و سریع‌تر باشد. سینما برای برنامه‌ریزی به زمان نیاز دارد. مدیر یک مجموعه باید بداند چند ماه بعد چه برنامه‌ای می‌تواند برگزار کند و چه برنامه‌ای ممکن است در آخرین مرحله متوقف شود. مسیر قانونی اگر شفاف و قابل پیش‌بینی باشد، امکان برنامه‌ریزی هم بیشتر می‌شود. با همه اینها، خسروی معتقد نیست که مردم با سینما قهر کرده‌اند.

مسئله تغییر رفتار تماشاگر

مسئله، از نگاه او، تغییر رفتار تماشاگر است. مخاطب امروز پیش از آنکه بلیت بخرد، بیشتر فکر می‌کند. انتخاب می‌کند که پولش را برای کدام فیلم خرج کند. برای همین ممکن است یک فیلم سالن را پر کند و فیلمی دیگر، در همان هفته و همان شهر، تماشاگر چندانی نداشته باشد.

این تفاوت برای خسروی یک نشانه مهم است؛ نشانه اینکه هنوز نمی‌توان گفت مردم دیگر سینما نمی‌روند. وقتی فیلمی خوب باشد و بتواند با سلیقه مخاطب ارتباط برقرار کند، صندلی‌های سالن دوباره پر می‌شوند. مردم هنوز برای فیلمی که دوستش دارند پول می‌دهند. بنابراین افزایش کیفیت آثار و تنوع فیلم‌ها و جذاب‌تر کردن تجربه سینما رفتن، همچنان یکی از راه‌های اصلی حفظ مخاطب است. با این حال، هیچ‌کدام از راه‌های جانبی قرار نیست جای فیلم را بگیرد.

اصل ماجرا همچنان روی پرده است. فیلم خوب، تماشاگر می‌آورد و تماشاگر، گیشه را می‌سازد. خسروی هم بر همین نکته تأکید دارد که هیچ چیز نمی‌تواند جای فیلم خوب را بگیرد و موتور اصلی اقتصاد سینما همچنان فیلم و مخاطب است.

مسئله اما این است که نمی‌توان تمام امید یک مجموعه بزرگ را به چند فیلم پرفروش در طول سال گره زد. سینمای خصوصی به مدلی نیاز دارد که بتواند در تمام روزهای سال از سالن‌هایش استفاده کند؛ مدلی که در روزهای کم‌فروش هم بخشی از هزینه‌ها را جبران کند و فشار اقتصادی را کمتر کند.

برای سینمای خصوصی، ماجرا شبیه راه رفتن روی زمینی است که زیر پا مدام تغییر می‌کند. از یک طرف هزینه‌ها بالا می‌روند و از طرف دیگر، تماشاگر با دقت بیشتری دست به انتخاب می‌زند. در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت‌های جانبی می‌تواند راهی برای محکم‌تر کردن این زمین باشد؛ البته تا وقتی که در چارچوب قانون و با مجوزهای روشن انجام شود.

لزوم ایجاد مسیری قانونی و روشن برای برنامه‌ریزی

خسروی تأکید می‌کند که صحبت از استفاده‌های جانبی، به معنای کنار گذاشتن ضوابط نیست. خواسته اصلی سینماهای خصوصی، ایجاد مسیری قانونی، روشن، سریع و قابل پیش‌بینی است؛ مسیری که به آنها اجازه بدهد برای تمام طول سال برنامه داشته باشند، مخاطب تازه پیدا کنند و بخشی از هزینه‌هایشان را از ظرفیت‌هایی تأمین کنند که همین حالا در اختیار دارند.

سینمای خصوصی هنوز سرپاست. چراغ سالن‌ها هنوز روشن می‌شود و پرده‌ها هنوز بالا می‌روند. اما حاشیه امن این سینما کوچک است؛ آن‌قدر کوچک که یک فیلم پرفروش می‌تواند برای مدتی نفسش را تازه کند و چند فیلم کم‌فروش، دوباره فشار را برگردانند.

برای ادامه راه، سینمای خصوصی فقط به تماشاگر بیشتر نیاز ندارد؛ به امکان نفس کشیدن هم نیاز دارد. بخشی از این نفس از فیلم خوب می‌آید و بخشی دیگر، شاید از همان سالن‌هایی که در ساعت‌های خالی هنوز می‌توانند کاری بیشتر از نمایش فیلم انجام دهند.