دبیر کمیسیون اقتصاد مجلس: واردات کالاهای اساسی در شرایط محاصره فقط ۱۱ درصد کاهش یافت

به گزارش شهرآرانیوز، میثم ظهوریان ابوترابی عصر امروز دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵ در گفت‌وگو تلویزیونی به تشریح وضعیت تراز تجارت خارجی و منابع ارزی کشور پرداخت و اظهار کرد: در ۵ ماه نخست امسال واردات کالا‌های اساسی از نظر ارزش ۴ درصد و از نظر وزنی ۱۱ درصد کاهش داشته است. کل واردات کشور نیز که شامل همه کالا‌ها می‌شود، ۲۵ درصد کاهش یافته که بخشی از این افت به دلیل کاهش واردات برخی کالاها، از جمله تلفن همراه هوشمند، بوده است.

وی افزود: واردات گوشی تلفن همراه هوشمند در این مدت ۷۰ درصد کاهش داشته و همین موضوع در کاهش میانگین واردات کشور اثرگذار بوده است. در ۵ ماه نخست امسال ۹.۸ میلیون تن کالای اساسی به ارزش ۷.۴ میلیارد دلار وارد کشور شده و در حال حاضر ۴.۶ میلیون تن کالا در بنادر منتظر ترخیص است.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با اشاره به آمار صادرات کشور نیز گفت: در ۵ ماهه نخست امسال صادرات غیرنفتی ما نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد کاهش پیدا کرده است. البته کاهش آمار صادرات اقلام اصلی در این مدت افت کمتری داشته و حدود ۱۸ درصد کاهش یافته است.

سه سناریو برای منابع ارزی کشور

ظهوریان با اشاره به سناریو‌های مختلف درآمد ارزی کشور گفت: در بحث منابع ارزی، سه حالت بدبینانه، واقع‌بینانه و خوش‌بینانه را در نظر گرفته‌ایم و در هر سه حالت امکان تنظیم منابع با مصارف وجود دارد.

وی توضیح داد: در حالت بدبینانه، اگر شرایط محاصره تا پایان سال ادامه پیدا کند، درآمد‌های ارزی کشور تا پایان سال حدود ۴۹ میلیارد دلار خواهد بود. در حالت واقع‌بینانه این رقم حدود ۵۶ میلیارد دلار و در حالت خوش‌بینانه حدود ۶۳ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: حتی اگر حالت بدبینانه را مبنا قرار دهیم، امکان مدیریت منابع و مصارف ارزی وجود دارد. به طور میانگین سالانه ۱۲ میلیارد دلار برای واردات نهاده‌های کشاورزی و دامی، ۴ میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی و ۳ میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه می‌کنیم. یک میلیارد دلار نیز سود تسهیلات ارزی، ۳ میلیارد دلار مصارف صنعت نفت و ۱۱ میلیارد دلار نیاز ارزی نیرو‌های مسلح است.

وی ادامه داد: با انجام تمام این مصارف، حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیارد دلار برای مصارف صنعتی باقی می‌ماند، در حالی که حداقلی‌ترین نیاز ارزی صنعت کشور حدود ۱۰ میلیارد دلار است. این اعداد نشان می‌دهد حتی در شرایط بدبینانه نیز امکان مدیریت منابع و مصارف ارزی وجود دارد.

در ادامه حتما بخوانید اصلاحیه سازمان توسعه تجارت: واردات لوازم خانگی فقط با ملوانی و کولبری امکان‌پذیر است | واردات لوازم خانگی بزرگ در تجارت رسمی ممنوع است

افزایش ۱۰ برابری حمل‌ونقل ریلی از چین

دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به ضرورت متنوع‌سازی مسیر‌های واردات کشور گفت: از مجموع ۱۲ تا ۱۴ میلیارد دلاری که سالانه برای واردات کالا‌های اساسی هزینه می‌کنیم، منطقی است که بخشی از آن، حتی تا نیمی از این رقم، از مسیر‌های جایگزین از جمله مسیر‌های ریلی و دریایی جنوب انجام شود.

ظهوریان ادامه داد: در ایام جنگ، مسیر‌های ریلی از چین فعال شد و در سه مسیری که ایجاد شده، حمل‌ونقل ریلی در این مدت حدود ۱۰ برابر افزایش یافته است. تعداد کانتینر‌های حمل‌شده از حدود ۳۰۰ کانتینر در ماه به حدود ۳ هزار کانتینر در ماه رسیده است.

وی با بیان اینکه حمل‌ونقل ریلی نسبت به حمل‌ونقل دریایی هزینه بیشتری دارد، تصریح کرد: با این حال، این مسیر یک راه جایگزین است که باید حتی در شرایط عادی نیز از آن استفاده شود تا امنیت پایدار برای واردات کالا ایجاد شود.

نماینده مردم مشهد و کلات یکی از دلایل افزایش هزینه حمل ریلی را یک‌طرفه بودن مسیر‌ها دانست و گفت: اکنون به دلیل کاهش صادرات، قطار‌ها در مسیر برگشت خالی هستند و همین مسئله هزینه حمل‌ونقل ریلی واردات را افزایش داده است. در صورتی که بتوان صادرات ریلی را نیز راه‌اندازی کرد، هزینه‌ها کاهش پیدا می‌کند.

امکان صادرات زمینی نفت

ظهوریان با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای صادرات نفت از مسیر‌های زمینی اظهار کرد: از مسیر زمینی امکان صادرات حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار بشکه نفت وجود دارد، اما برای استفاده از این ظرفیت ابتدا باید صادرات آغاز شود و شاید در ادامه، راه‌اندازی خطوط تولید نیز توجیه اقتصادی پیدا کند.

وی درباره درآمد‌های نفتی کشور نیز گفت: پیش از جنگ، حجم قابل توجهی نفت روی آب داشتیم و پس از آغاز جنگ، نفت را با قیمت دو برابر فروختیم. بخش عمده نفتی که همچنان در حال فروش آن هستیم، مربوط به نفت روی آب است.

دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: اگر ۳ ماه پایانی سال گذشته و ۴ ماه نخست امسال را در مجموع در نظر بگیریم، حدود ۱۹.۷ میلیارد دلار در این ۷ ماه نفت فروخته‌ایم و این رقمی است که وصول شده است. البته ممکن است فروش نفت پس از ۴ ماه نخست سال کاهش پیدا کرده باشد و در حال حاضر اطلاعی از میزان نفت روی آب ندارم.

در ادامه حتما بخوانید رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: یکپارچه‌سازی منابع محرومیت‌زدایی در کشور ضرورت است

انتقاد از سازوکار واردات خودرو و منشأ ارز

ظهوریان درباره نحوه تخصیص ارز برای واردات خودرو نیز گفت: می‌توان حواله واردات را به هر ایرانی خارج از کشور داد تا خودرو وارد کند، اما مسئله این است که برخی واردکنندگان ارز را از کشور خارج می‌کنند و سپس حواله را خریداری می‌کنند.

وی افزود: در بحث منشأ ارز نیز گاهی یک کاغذ ارائه می‌شود که نشان می‌دهد فرد مقدار مشخصی پول در حساب خود دارد، اما مشخص نیست این سند واقعی است یا با فتوشاپ تهیه شده است. صدور مجوز برای واردات برخی کالاها، مانند تلویزیون کره‌ای، نیز منطقی نیست.

دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس با انتقاد از گسترش مونتاژکاری خودرو گفت: خودرو‌های CKD یا مونتاژی مشکل اساسی برای اقتصاد ایجاد کرده‌اند. حتی در کتاب خاطرات عالیخانی، وزیر اقتصاد دوره پهلوی، نیز به این مسئله اشاره شده است. خودرو‌های مونتاژی به دلیل ارزبری، می‌توانند اثر منفی بیشتری بر اقتصاد کشور نسبت به واردات خودروی نهایی داشته باشند.

هشدار درباره ناترازی ۱۳۰ میلیون مترمکعبی گاز

ظهوریان مهم‌ترین مسئله انرژی کشور را گاز دانست و اظهار کرد: حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت گاز کشور آسیب دیده است که حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن بازخواهد گشت، اما ۱۳۰ میلیون مترمکعب ناترازی جدید به میزان ناترازی گاز کشور اضافه خواهد شد.

وی ادامه داد: سال گذشته نیز حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب ناترازی داشتیم و این شرایط می‌تواند تأمین گاز چهار استان شمالی شامل گیلان، مازندران، گلستان و خراسان شمالی را با مشکل مواجه کند.

نماینده مردم مشهد و کلات، استفاده از ظرفیت گاز ترکمنستان و روسیه را یکی از راهکار‌های پیش‌رو دانست و گفت: یکی از پروژه‌های وزارت امور خارجه، واردات گاز از ترکمنستان است. همچنین باید ابزار‌های جایگزین مانند نفت سفید نیز در اختیار مردم قرار گیرد.

ظهوریان افزود: متأسفانه هنوز اراده جدی از سوی دولت برای حل این مشکل دیده نمی‌شود و باید از همین حالا برای آن چاره‌اندیشی شود و پیش از بروز مشکل، اقدامات لازم انجام گیرد.

ضرورت حرکت به سمت تسویه رسمی ارزی

دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس در پایان بر ضرورت اصلاح سازوکار تسویه ارزی تأکید کرد و گفت: باید به سمت اصلاح سیستم تسویه ارز حرکت کنیم. در دهه ۹۰ ساختار تراستی‌ها شکل گرفت، اما باید به‌تدریج به سمت سیستم‌های رسمی پرداخت و تسویه می‌رفتیم.

وی افزود: معاهدات دوجانبه، حساب‌های دفتری و تسویه با ارز‌های ملی از جمله روش‌هایی است که می‌تواند در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد. چین نیز سیستم تسویه CIPS را ایجاد کرده و ۱۰۸ شرکت به آن متصل شده‌اند؛ البته حجم گردش مالی این سیستم در مقایسه با سوئیفت همچنان کمتر است.