مشکل عجیب اتوبوس ران ها‌ی خصوصی

سعیده ساجدی نیا - از ترس از دست دادن شغلشان سکوت کرده اند اما این صبوری هر روز دردی تازه به دردهایشان می افزاید. با این حال از ما می خواهند هیچ نامی از آن ها نبریم اما حرف هایشان را تمام و‌کمال بنویسیم. می گویند در حقشان ظلم می شود، می گویند ترفندهای یک شرکت خصوصی برای سود بیشتر، تا به حال ضرر و زیان زیادی به آن ها رسانده است، می گویند این شرکت برای اینکه منافع بیشتری کسب کند رانندگان را به شکل های مختلف تحت فشار قرار می دهد. همین طور از حساب و کتاب های مالی شرکت حرف می زنند که شیوه خاصی دارد و در نهایت به قرض و قوله رانندگان برای پرداخت جریمه های مختلف منجر می شود. می گویند همه این فشارها برای گرفتن مزایای بیشتر از سازمان اتوبوس رانی است. آن ها نماینده های200 راننده شرکت اتوبوس رانی «ط-ب» شده اند تا صدایشان را به گوش مسئولان برسانند.

نمی توانیم مسافر خلق کنیم
یکی از راننده ها صحبت هایش را با یک قانون نانوشته این شرکت شروع می کند. به گفته او بر اساس قوانین و‌ضوابط سازمان اتوبوس رانی، در اصل حضور به موقع و نظم کاری راننده باید تضمین کننده ادامه همکاری او با سازمان باشد اما این شرکت رعایت قوانین دیگری را به عنوان شرط ادامه همکاری رانندگان با شرکت تعیین کرده است.او می گوید: شرکت برای هر خط به صورت مجزا، عددی را تعیین کرده است که راننده در جریان 8 ساعت فعالیت روزانه خود باید به آن میزان درآمد برسد. اگر مسافران به همین مقدار کارت زده باشند که هیچ اما در صورتی که کرایه خود را نقدی پرداخت کرده باشند راننده موظف است آمار نقدی را به من کارت خود منتقل و به همان مقدار تراکنش انجام دهد.
او می گوید: تعداد مسافران برخی خطوط به اندازه ای نیست که در نهایت به مبلغ تعیین شده برسد. برای نمونه خط «1067» در ده متری ساختمان، باید در هر ساعت 28 تراکنش کارت داشته باشد که امکان پذیر نیست. اصلا این عدد کارشناسی شده نیست. این در حالی است که روزهای تعطیل و جمعه ها هم بیشتر خطوط خلوت هستند. حالا در چنین شرایطی راننده ناگزیر است که مابه التفاوت تعداد کار ت های زده شده توسط مسافر با آمار تعیین شده را به صورت جریمه نقدی از جیب خود بدهد یا با کشیدن کارت این مبلغ را به شرکت پرداخت کند.یکی دیگر از راننده ها نیز با بیان اینکه شرکت در پایان هر ماه یک معدل حساب می گیرد می گوید: به همان میزان که آمار تراکنش کارت مسافران کم باشد، از راننده پول می گیرند و نکته مهم این است که این مبالغ از حقوق ما کسر نمی شود که سندی برجای نماند، بلکه رانندگان مجبورند جریمه را زودتر از دریافت حقوق و از جیب خود پرداخت کنند. بدتر اینکه تراکنش کارت ها 650‌تومان است اما شرکت جریمه ها را به ازای هر مسافر 1000 تومان محاسبه و دریافت می کند. برای نمونه اگر آمارتان 100 نفر کم داشته باشد، باید 100‌هزار تومان بپردازید، نه 60‌هزار تومان!
به گفته راننده دیگری آمار او، در ماه پیش، 600 تراکنش کم داشته و شرکت 600 هزار تومان از او دریافت کرده است. او می گوید: حالا که این کسری در این ماه به 1000 مورد رسیده است باید پیش از حقوق گرفتن یک میلیون تومان جور کنم و حق حساب بدهم تا حقوقم واریز شود. اگر این طور پیش برود باید خودمان مسافر خلق کنیم، زیرا هیچ راننده ای نیست که مسافر را سوار نکند!

چرا جریمه ها را قبل از پرداخت حقوق دریافت می کنند؟
او اضافه می کند: من و تعدادی از همکاران از شرکت درخواست کردیم که اگر قرار به جریمه است دست کم این مبالغ را از حقوقمان کسر کنند اما از آنجا که کارشان غیرقانونی است، زیر بار نمی روند، زیرا طبق قانون فقط حضور به موقع راننده در خط و ارائه خدمات مهم است نه چیز دیگری! این در حالی است که تا زمانی که جریمه را ندهیم، منع کار نیز می شویم.
«یا پرداخت کنید یا تسویه کنید!» یک عبارت کلیشه ای است که هر بار برای پرداخت جریمه شرکت می رویم و درخواست می کنیم دست از بی عدالتی بردارند، با آن مواجه می شویم! این گفته یکی دیگر از راننده هاست که ادامه می دهد: در 2 ماه گذشته، شرکت 90 نفر ورودی و راننده جدید داشت که آموزش دیدند و هزینه کردند اما با وجود این نیمی از آن ها به دلیل فشار روانی و ظلمی که می شد، تسویه حساب کردند، زیرا جریمه ها به گونه ای است که انگار حقوق ماهانه راننده ها با شرکت تقسیم شده است!

استفاده از کارت مسافر به جای کارت سازمان
یکی دیگر از راننده ها از ترفند دیگر این شرکت برای کسب مزایای بیشتر پرده برمی دارد و می گوید: سازمان اتوبوس رانی یک کارت با عنوان کارت تراکنش نقدی در اختیار هر راننده قرار می دهد که راننده باید در ازای هر دریافت نقدی، با این کارت یک تراکنش ثبت کند. شرکت از رانندها خواسته است که از این کارت، 5 تا 6 تراکنش بیشتر ثبت نکنند و با شارژ کردن من کارت مسافری -که معمولا هر راننده یک عدد از آن برای خودش تهیه کرده است- به ازای هر نفر از مسافرانی که کارت نزده اند 650 تومان کارت بکشند، چراکه بالا رفتن تراکنش های مسافری برای شرکت مزایا دارد و می توانند از این طریق خدمات ویژه ای از سازمان اتوبوس رانی دریافت کنند.راننده دیگری می گوید: در حالی که سازمان اتوبوس رانی، حقوق ها را تا سوم هر ماه به حساب شرکت ها واریز می کند، شرکت حقوق ما را دهم پرداخت می کرد و الان مدتی است که بیستم هر ماه آن را پرداخت می کند.

پاسخ مسئولان

رانندگان ناراضی می توانند به اداره کار بروند!
«چنانچه تخلفی در حوزه ثبت تراکنش با من کارت مسافری صورت گرفته باشد و در جریان بررسی ها اثبات شود، برابر ضوابط با شرکت برخورد قانونی می شود و دراین باره تذکر لازم داده شده است.» این را مسئول روابط عمومی سازمان اتوبوس رانی مشهد در رابطه با دغدغه های رانندگان اتوبوس بخش خصوصی بیان می کند و ادامه می دهد: رانندگان درباره مسئله پرداخت جریمه ها می توانند به اداره کار مراجعه و شکایت کنند تا بازرسان برای پیگیری تخلفات وارد شوند و در صورت تأیید، برخورد لازم صورت گیرد.به گفته عباس اتحادی سازمان اتوبوس رانی موظف است خط را برای شرکت های بخش خصوصی فعال نگه دارد و میزان تراکنش های آن ها را بررسی کند. به منظور جلوگیری از هرگونه اجحاف تلاش می شود حداقل های حق و حقوق از نظر اداره کار پرداخت شود و در این باره نظارت جدی صورت می گیرد.

ورود شورای شهر به موضوع شرکت‌های خصوصی اتوبوس‌رانی
با انتقال دادن گله و شکایت‌های رانندگان یکی از شرکت‌های خصوصی اتوبوس‌رانی به کمیسیون حمل‌و‌نقل و ترافیک شورای اسلامی شهر موضوع ابعاد دیگری به خود گرفته است، به‌گونه‌ای که مجتبی بهاروند، رئیس این کمیسیون، با برگزاری نشستی میان مدیران اتوبوس‌رانی پیگیر این ماجرا شده است. بهاروند قرار است طی روزهای آینده نتیجه بررسی‌های خود را به شهرآرا اعلام کند که در ادامه آن را انتشار
خواهیم داد.