تابش فرهنگ بسیج در آینه رسانه «محروسه» فیلم کوتاهی که قهرمان آن یک زن است پیگیری انجمن هنرمندان پیشکسوت خراسان رضوی برای صدور «هنرکارت» کتاب شعر محسن چاوشی منتشر خواهد شد برای زنده‌یاد احمد حلوی، مرد آرام تئاتر و سینمای مشهد که دیروز بدرود حیات گفت یادداشت ساعد مشکی برای مرتضی ممیز، پیشقراول گرافیک معاصر ایران صفحه نخست روزنامه‌های کشور - چهارشنبه ۵ آذر ۱۳۹۹ پنج فیلم درباره پادشاهی‌ها برای رقابت با سریال «تاج» اندر دل خاک‌اند همه پرهنران ۶۰ تک‌اثر(داستان کوتاه) به مرحله دوم داوری جایزه بزرگ ادبی مشهد راه یافتند آلبوم جدید گروه «بی‌تی‌اس» پیام امید به جهان گرفتار در همه‌گیری کروناست درخشش «فیلمرغ» در ۳ رویداد هنری بین‌المللی تشییع پیکر مرحوم «محمدحسن راستگو» در مشهد + تصاویر کامبوزیا پرتوی بر اثر کرونا درگذشت صفحه نخست روزنامه‌های کشور - سه‌شنبه ۴ آذر ۱۳۹۹ نگاهی به پرفروش‌ترین آلبوم‌های موسیقی در آبان ۹۹ گفت‌وگو با آرش شفاعی، شاعری که حرفه‌اش روزنامه‌نگاری است بسیجی‌های واقعی، بسیجی‌های قلابی!
خبر ویژه

قدیس مانوئل

  • کد خبر: ۴۹۴۴۹
  • ۲۴ آبان ۱۳۹۹ - ۱۶:۱۶
قدیس مانوئل
حجت الاسلام محمدرضا زائری - پژوهشگر دینی
علاقه و شوق عمومی به خواندن درباره شخصیت معنوی روحانیان اهل زهد و عبادت که از زمین، رسته و به آسمان پیوسته‌اند، تنها به‌سبب جذبه قدسی روح قدرتمند آنان نیست، بلکه در قلب و جان هریک از ما نیاز و کششی به پیوند‌های معنوی هست و همین باعث می‌شود که با خواندن درباره چنین شخصیت‌هایی، قدری به آن نیاز درونی پاسخ دهیم.
 
همین نیاز طبیعی و اصیل موجب شده است که تقدیس شخصیت‌های معنوی و روحانی در ادبیات ملل مختلف، دیده شود و در هرجامعه، نمونه‌هایی از این آثار به نگارش درآید و چهره‌هایی درخشان را ماندگار کند.
همه ما هنوز چهره کشیش پیری را در خاطر داریم که ویکتور هوگو در «بینوایان» به تصویر کشیده است و بلندای گذشت او را در رویارویی با دزد شمعدان‌های نقره‌ای خودش ترسیم می‌کند، یا شخصیت کشیش روستایی را که در اثر «کفش‌های ماهیگیر»، بر بالین یک محتضر نشسته است و می‌فهمد که او یهودی است و نمی‌خواهد با آیین‌های مسیحی، برای سفر آخرت بدرقه شود و می‌کوشد او را هم فرزند خود بداند و برای او مانند یک خاخام یهودی، پدری کند.
 
چنین آثاری -که در ادبیات معاصر سرزمین ما نیز فراوان و بسیار پرخواننده و پرمخاطب هستند- با گذشت زمان، ارزش و اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند، زیرا هرچه انسان گرفتاری و تعلق افزون‌تری به زندگی مادی پیدا می‌کند، احساس نیازش به بارقه‌های معنوی بیشتر می‌شود و چونان نی جدامانده از نیستان دلتنگی، شوق فراوان‌تری به یادآوری ریشه‌ها و اصالت‌های معنوی خود دارد.

در این‌گونه آثار معمولا بر رفتار‌های اخلاقی و پای‌بندی به فضیلت‌ها و ارزش‌های الهی تاکید می‌شود و شخصیت یک انسان با زندگی طبیعی و عادی درمیان مردم، اما وارسته از تعلقات مادی و دور از آلودگی‌های مرسوم دنیایی، به چشم می‌آید که خود را وقف عبادت و خدمت به مردم کرده است.

یکی از آثار مشهور از این دست، کتاب ارزشمند «قدیس مانوئل» از میگل دِ اونامونو نویسنده مشهور اسپانیایی است. این دانشمند و نویسنده نامدار که زندگی پرماجرایی هم داشته است و به آزادگی و حق‌طلبی شناخته می‌شود، کتاب‌های مختلفی از خود به یادگار گذاشته است که «قدیس مانوئل» آخرین و شاید مهم‌ترین آن‌هاست.
او این ناداستان را از زبان دختری به نام آنخلا روایت می‌کند که راهبه شده است و سال‌ها درکنار کشیش روستایشان، پدرمانوئل، بوده و خصوصیات و حال‌وهوای او را مشاهده کرده است.

او در این روایت، بیش از هر چیز بر دوری از حرف و تاکید بر عمل اصرار می‌ورزد و شاید نویسنده فیلسوف و الهیات‌دان اسپانیایی در این اثر خواسته است نگرش و دیدگاه خود را تثبیت و باور شخصی خویش را از زبان شخصیت‌های کتاب بیان کند.

جمله‌ای در کتاب هست از زبان آنخلا که به برادرش می‌گوید: «مردم از گفتار آدم چیزی سر درنمی‌آورند، ازکردار سر درمی‌آورند»، شاید بتوان همین جمله را جانمایه کتاب دانست و ادعا کرد که نویسنده کوشیده است این جنبه در نقش‌آفرینی روحانیان ادیان و مذاهب مختلف را برجسته سازد و ضمن انتقاد از رویه غالب کلیسا که غرق در سخنرانی و موعظه‌های آهنگین بوده است، چهره یک روحانی آرمانی را ترسیم کند که درمیان مردم حضور دارد و با رفتار و کردار شوق‌انگیز خود، شعله ایمان و باور دینی را در دل و جان آنان می‌افروزد.
میگل د اونامونو که خود همواره به پرسش و چالش میان نویسنده و شخصیت‌های خلق‌شده قلمش، دامن می‌زد و مثلا دن کیشوت را حقیقی‌تر از سروانتس می‌داند، در این کتاب خود کشیش ناشناسی را معرفی می‌کند که از خود نویسنده واقعی‌تر است.

اما متن این روایت، بر تردید و شک درونی قدیس مانوئل تمرکز دارد و آشوب و آشفتگی درونی او را نشان می‌دهد، در همان حالی که می‌کوشد ذره‌ای از این آشفتگی و تردید را بروز ندهد و آرامش ایمان و باور مردم را به‌هم نزند.
شاید در نگاه اول، خواننده گمان کند که روایت آنخلا از کشیش مقدس روستا، افشای راز بی‌ایمانی و کفر آن کشیش قدیس است، اما با دقت و تأملی افزون‌تر درمی‌یابد که این ناداستان، بیش از آنکه گویای انکار معاد باشد، بازگوکننده اعتراض به کلیساست که در بحث‌های نظری اعتقادی آخرت غرق شده و از واقعیت زندگی و محرومیت و درد مردم، غافل مانده است.

نویسنده که خود زندگی‌اش را وقف آرمان‌هایش کرده و تبعید و دربه‌دری کشیده است، می‌خواهد نشان دهد که ایمان حقیقی در عرصه زندگی محسوس همین دنیاست و اگر دین نتواند در زندگی دنیایی انسان‌ها چیزی را تغییر دهد، کارکرد حقیقی خود را نداشته است.

این واقعیت، سال‌ها بعد در گفتاری از امام موسى‌صدر پژواک یافت که گفت: «دین پیش از آنکه توشه آخرت باشد، وسیله‌ای برای ساختن زندگی دنیاست.»
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
سرخط خبرها
{*Start Google Analytics Code*} {*End Google Analytics Code*}