غسالخانه شهرک حجت در آستانه تعطیلی

حسین‌زاده - ساعت ۶ صبح است. وقتی هنوز خیلی از همسایه‌ها خوابند. آمبولانس جنازه را داخل آرامستان می‌برد. چند ثانیه‌ای نمی‌شود که خانواده میت شیون و زاری و ناله را سر می‌دهند و صدای جیغ‌های ممتدشان سکوت  خانه‌های نزدیک آرامستان بی‌بی بیگم را به هم می‌زند. نمی‌دانم این همسایگان هر روز با صدای بازماندگانی که آمده‌اند تا غم از دست دادن عزیزشان را با جیغ و ناله تسکین دهند چه حالی پیدا می‌کنند، ولی این را خوب می‌دانم که دختر ۴ ساله همسایه بار‌ها با این صدا از خواب پریده است. دوان دوان خود را به آغوش مادرش رسانده و پرسیده مرگ چیست؟ نمی‌دانم این آشنا شدن زودهنگام کودکان با واژه مرگ را چگونه می‌شود پاسخ داد. فقط همین را می‌دانم دیدن این چهره تلخ از بازگشت انسان به اصلش، برای بچه‌ای که هنوز از پله‌های اول زندگی بالا می‌رود، خیلی خوشایند نیست.

قبرستان بی‌بی بیگم پیش از اینکه شهرک حجت جزئی از شهر شود اینجا بوده است. می‌گویند بی‌بی بیگم حبیب‌الهی و همسرش زمانی برای آسایش مردم روستا‌های بحرآباد و مهدی‌آباد این آرامستان را افتتاح کردند. چندین سال بعد هم ۱۰ خانه ساختند و ۱۰ خانوار نیازمند را در کنار آرامستان مسکن دادند، اما بعد از فوت آن‌ها کم‌کم حوالی آرامستان شد محله‌ای که حالا به آن می‌گویند شهرک حجت و مردمانش از همسایگی با این آرامستان که ۹۰ شهید نیز در آن آرمیده‌اند و البته غسالخانه‌اش گلایه دارند.

بوی بد کافور و شیون و ناله مردم‌
می‌گویند مردم با علم بر اینکه قبرستان همسایه دائمی‌شان است سکونت در جوار آن را برگزیدند، اما از میان ۲۰ خانواده‌ای که همکلامشان می‌شوم فقط دو خانوار صاحبخانه بودند و  بقیه از سر ناچاری و به دلیل ارزان‌تر بودن اجاره‌خانه‌های اطراف آرامستان در این محدوده ساکن شده‌اند.
 یکی از شهروندان ساکن در حوالی این آرامستان می‌گوید: ۵ سال است که همسایه آرامستان هستیم. اغلب شهروندانی که حوالی آرامستان ساکن هستند بضاعت مالی خوبی ندارند و از سر ناچاری همسایه آن شده‌اند. اضافه شدن غسالخانه از سال ۹۱ به این آرامستان باعث افزایش تعداد امواتی که روزانه به این مکان منتقل می‌شوند و  همچنین چندین برابر شدن شیون و زاری‌های هر روزه شده است. سر و صدای داغدیدگان از یک طرف و بوی کافور و شیون‌های داغ برای میت‌هایی که به غسالخانه می‌آورند از طرف دیگر روحمان را ناآرام می‌کند.
پردلی می‌افزاید: ما خواب و زندگی نداریم و باید دائم شاهد غم مردم باشیم. صدای جیغ و شیون مردم وقتی همراه میت برای شست‌وشو به غسالخانه می‌آیند رهایمان نمی‌کند. کابوسی که در طول روز همراهمان است وقتی سر روی بالش می‌گذاریم و چشم‌هایمان را می‌بندیم باز هم پشت پلک‌هایمان منتظر است.

همسایه آرامستان بودن یعنی چه
 یکی دیگر از همسایگان آرامستان بی‌بی بیگم با اشاره به اینکه همسایگان نمی‌خواهند این آرامستان اینجا باشد، می‌گوید: ۲ سال است که اینجا ساکن هستیم. می‌دانستیم اینجا قبرستان است، اما پولمان اندازه اجاره این خانه بود. اولین بار تنها چند روزی پس از آمدنمان به این خانه عمق فاجعه را متوجه شدم. صبح زود بود و من ماه‌های آخر بارداری را می‌گذراندم که ناگهان با چند صدای جیغ ممتد از خواب پریدم و هراسان جلوی پنجره رفتم. دیدم جنازه‌ای را آورده‌اند و بازماندگانش جیغ و شیون و زاری می‌کنند. آنجا بود که تازه فهمیدم همسایه آرامستان بودن یعنی چه.
ملتی با اشاره به اینکه، چون این قبرستان وقف بحرآباد و مهدی‌آباد  شده اموات شهرک حجت را دو سالی است در خود جای نمی‌دهد و فقط عذاب‌هایش برای اهالی است، ادامه می‌دهد: پنجشنبه و جمعه اینجا ترافیک است و صدای بلندگوی برگزاری مراسم امان همسایه‌ها را می‌برد. اهالی اینجا خیلی وقت است که با این قضیه کنار آمدند، اما من نمی‌توانم سؤال فرزندم را که می‌پرسد «خانه ما روح دارد؟» پاسخ دهم.

تنها تا چند ماه دیگر
برای درک آخرین وضعیت این آرامستان و غسالخانه آن به سراغ مدیرعامل سازمان فردوس‌ها می‌رویم. حجت‌الاسلام حسین مهدوی دامغانی اظهار می‌کند: راه ورودی آرامستان رضوان در جاده کلات تا ۲، ۳ ماه آینده اصلاح و غسالخانه آن راه‎‌اندازی می‌شود و پس از آن برای تعطیلی غسالخانه آرامستان وقفی بی‌بی‌بیگم تصمیم می‌گیریم.
وی می‌افزاید: روزانه تنها ۳، ۴ میت در این غسالخانه شسته می‌شود. اساسا موضوع خود قبرستان هست و غسل چند میت در آن چیزی به قضیه اضافه نمی‌کند. ما باید مصلحت کلی شهر را ببینیم تا  فشار از بهشت‌رضا کم شود. اگر بهشت رضوان به نتیجه برسد ان‌شا‌ءا... دیگر به غسالخانه قبرستان شهرک حجت نیازی نداریم.

۱۵ میلیارد تومان هزینه کردیم
رئیس کمیسیون خدمات شهری، بهداشت، سلامت و محیط زیست شورای شهر مشهد نیز می‌گوید: آرامستان رضوان که قرار است به مناطق ۲، ۳، ۴، ۵ و ۶ خدمات‌دهی کند، به لحاظ کیفیت  ارائه خدمات هیچ مشکلی ندارد. شهرداری در سال ۹۷،  ۱۵ میلیارد تومان برای اصلاح و تکمیل جاده دسترسی آرامستان رضوان هزینه کرد، اما اداره راه یک ریال از نظر مالی یا فنی در راه‌سازی آرامستان رضوان کمک نکرد.
دکتر محمد حاجیان شهری درباره درخواست توقف کار این غسالخانه و آرامستان هم اظهار می‌کند: این درخواست بررسی می‌شود.   اگر مردم منطقه این درخواست را از طریق شورای اجتماعی محلات مطرح کنند درباره آن تصمیم‌گیری می‌کنیم. مردم می‌دانستند آنجا پیش از آن‌ها قبرستانی وجود داشته است. ما به دلیل شهدایی که آنجا دفن هستند نمی‌توانیم ساختار قدیمی آن را بر هم بزنیم. این قبیل امور مسائل شرعی دارد و جمع کردن آرامستان باید از سوی فرمانداری، شورای بهداشت، شهرداری و مراجع عظام بررسی شود و البته اداره بهداشت هم باید پیگیر بحث‌های بهداشتی غسالخانه باشد.