نجمه موسویزاده
خبرنگارشهرآرا محله
محله سرشور یکی از محلات قدیمی مشهد است که به گفته بسیاری از تاریخشناسان و مشهدپژوهان، این محله و بازار آن بخشی از هویت شهر مشهد را دربرمیگیرد، هویتی که اکنون با ساختوسازهای متعدد شهری در حال فراموشی است. یکی از اقداماتی که طی سالهای اخیر با هدف بازپیرایی و حفظ بناهای تاریخی و هویتی در دستورکار مدیریت شهری قرار گرفته است، حفظ بافتهای قدیمی اطراف حرم مطهر رضوی از جمله محله سرشور است، مطالعات طرح ساماندهی و بهسازی این محله با رویکرد سنتی، هویتی، مرمت و احیا از سال ۱۳۹۲ آغاز شده و اکنون به مرحله اجرا رسیده است.
ساماندهی و بهسازی با مشورت مردمی
علی شیرازی، شهردار منطقه ۸، در ارتباط با طرح ساماندهی و بهسازی محله سرشور اظهار کرد: در طرح ساماندهی و بهسازی محله سرشور تمام پهنه سرشور از جمله خیابانهای دانش، امام رضا (ع)، اندرزگو و آخوند خراسانی به متراژ ۷۴ هکتار مورد نظر است و در حال حاضر این طرح از سرشور یک تا ۱۰ که مرکز سوغات ارزانقیمت به شمار میرود در حال انجام است. وی با بیان اینکه مدیریت شهری در امور بازآفرینی و بازسازی محلهها از مشورت مردم ساکن در آن محله استفاده میکند، بیان کرد: در ساماندهی این محور راهبرد پیادهمداری مدنظر بوده و بنا داریم با بهسازی و مرمت و احیای این بازار علاوهبر حاکم شدن سلیقه مردم؛ آرامش و ایمنی را برای عابران پیاده به ارمغان آوریم. شیرازی با اشاره به تاریخچه محله سرشور نیز گفت: سرشور در مقیاسهای منطقهای و شهری بهعنوان یک محور پویا و فعال و همچنین هویتی در مرکز شهر مشهد به شمار میرود که ارتباط قوی با عناصر شاخصی همانند کار، عبادت و خرید دارد.
برطرفکردن چالشهای اجرای پروژه
حمیدرضا رحمانیان، معاون اجرایی شهردار منطقه ۸، هم گفت: در سالهای اخیر تصمیم بر این بود که یکی از گذرهای شهر مشهد با رویکرد حفظ ارزشهای فرهنگی و تاریخی و همچنین توجه به حرکت عابران پیاده و احترام بیشتر به آداب و رفتاری که در این جریان وجود دارد، ساماندهی و بازپیرایی شود. در همین راستا پروژه ساماندهی و بهسازی محله سرشور تعریف و طراحی آن صورت گرفت که بعد از تصویب برای اجرا به پیمانکار ارجاع داده شد.
وی افزود: پروژه بهسازی بازار سرشور از مهر امسال آغاز شده، اما با توجه به دو نکته یکی ازدحام بسیار زیاد مناسبتهای ماه گذشته مانند دهه پایانی ماه صفر و حضور زائران و همچنین موضوع رفع معارض کار تا حدودی متوقف شده بود که در همین بازه زمانی چالشهای اجرای پروژه بررسی شد. رحمانیان با تأکید بر اینکه چالشهای موجود برای اجرای پروژه ساماندهی و بهسازی بازار سرشور برطرف شده است، اظهار کرد: جمعآوری آبهای سطحی، مرتبشدن کابلهای برق و زیرزمینی، اتصال شبکه فاضلاب و... از جمله مشکلاتی بود که سر راه پروژه قرار داشت و اکنون برطرف شده است. وی با اشاره به اینکه برای طراحی و اجرای پروژه از نظرات نیروهای متخصص میراث فرهنگی و استادکاران این حوزه استفاده کردهایم، گفت: گامهای عملیاتی اجرای پروژه شامل ساماندهی زیرساختها، اجرای سر در، سازه غشایی (چادری)، چهارسوی بازار سرشور، قسمت سرپوشیده آجری قبل و بعد از چهارسو، مرمت نماهای تاریخی و بدنهسازی تمام پایهها و نقشهبرداری و تدقیق وضعیت موجود (حدود مالکیتها) میشود.
الگوی بازار برگرفته از پهلوی اول و دوره قاجار
ساسان نوروزی، مشاور و مجری طرح ساماندهی و بهسازی محله سرشور، نیز در ارتباط با طراحی پروژه بازار سرشور بیان کرد: یک بازار مسقف با مفاهیم تاریخی مدنظر بوده که در حال حاضر از سرشور ۱ تا ۱۰ اجرایی میشود و مطابق طرح قرار است میدانگاهی در سرشور ۱۰ ایجاد شود که یک ضلع آن مسجد ذوالفقار خواهد بود و این میدان با چادری که نصب میشود پوشیده شده و هیئتهای مذهبی میتوانند در ایام عزاداری و مراسمها از این میدان عبور کنند. مشاور و مجری طرح ساماندهی و بهسازی محله سرشور افزود: طرح بهگونهای دیده شده که رفت و آمد خودروها کنترل شده باشد و ماشینهایی مانند آتشنشانی و اورژانس امکان عبور داشته و ترافیک نیز مدیریت شود، هرچند اصل این طرح بر پیادهمداری و عدم اجازه و تردد خودروهای سواری استوار است، اما امکان تردد آنها دیده شده تا در صورت شرایط خاص امکان عبور وجود داشته باشد. نوروزی ادامه داد: با نظرسنجی مردمی کفپوش آجری برای این بازار انتخاب شد تا شکل قدیمی آن که آجرفرش بوده بازگردد، تمام مغازهها نماسازی م و مابین مغازهها نیز پایههای آجری گذاشته میشود، ضمن اینکه مغازههایی را که مجبور به عقبنشینی هستند به صورت رواق در نظر میگیریم. وی خاطرنشان کرد: سر در بازار سرشور آجری و با نمای ایرانیاسلامی و برگرفته از دوره اول پهلوی خواهد بود که تا سرشور یک را دربرمیگیرد، در ادامه الگوی بازار نمایی از دوره قاجار است به این صورت که سقف آن تا مسجد باب الحوائج با پارچه غشایی پوشیده شده و بعد از آن تا مسجد ذوالفقاری که قرار است میدانگاه شود سقف آجری خواهد بود.