پای متخلفان روی گاز «دوگانه»

لیلی رحمانی - در شرایطی که دوگانه سوز کردن خودرو کاری غیرقانونی و خطرآفرین است، بالارفتن دستمزد این عمل خودرو بیش از پیش موضوع را پیچیده کرده است. گازسوز کردن خودرو از جمله کار‌هایی است که سال هاست به صورت غیرقانونی در بسیاری مغازه‌ها و مراکز مربوط به آن انجام می‌شود. کاری که در اصل باید فقط در خط تولید خودرو صورت پذیرد، اما افزایش قیمت بنزین در چند دوره عده‌ای را به این فکر انداخته است که از راه‌های غیرقانونی، خودرو خود را دوگانه سوز کنند. این موضوع از طرف دیگر در تعمیرگاه‌های مجاز تعمیر خودرو‌های گازسوز فرصتی ایجاد کرد تا این کار غیرقانونی را انجام دهند و با وجود اینکه استفاده از کپسول‌های گاز و نصب غیراستاندارد آن‌ها در خودرو‌ها تاکنون حوادث زیادی به وجود آورده است، باز هم اصرار صاحبان خودرو برای گازسوز کردن خودروشان ادامه دارد. حالا با افزایش نرخ بنزین اصرار صاحبان خودرو برای دوگانه سوز کردن خودروهایشان -با وجود آگاهی از غیراستاندارد بودن آن- شدت بیشتری گرفته است و از طرفی تعمیرگاه‌هایی که به شکل غیرقانونی کار نصب منبع‌های گاز را انجام می‌دهند نیز اقدام به احتکار کالا کرده اند و در انتظار بالاتررفتن قیمت ها، هیچ سفارشی را نمی‌پذیرند. اما این سفارش نپذیرفتن نه تنها کمکی به کاهش تخلفات نمی‌کند که تب این کار غیرقانونی را در بین صاحبان خودرو بیشتر می‌کند. عجیب اینکه وقتی به چند مرکز تعمیر خودرو‌های گازسوز سرمی‌زنیم، مراجعان بیشتر از تعمیر برای دوگانه‌سوز کردن خودروهایشان مراجعه می‌کنند که کاری غیر قانونی و ممنوع است و خطرات زیادی برای خودرو و سرنشینان آن دارد.

الان زمان کار کردن نیست!
درحالی که کاپوت را باز کرده است و چند قطعه داخل آن را بررسی می‌کند می‌گوید: نداریم! یعنی شاید بقیه همکار‌ها از قبل جنس یا منبع گاز داشته باشند، اما ما نداریم، خیلی اصرار دارید شماره تان را بگذارید، اگر پیدا شد تماس می‌گیرم.
فروشنده و نصاب خدمات گازسوز خودرو که خودش از نرسیدن قطعات و گران شدن یک باره آن‌ها دلخور است، در گفتگو با یکی از مشتریانش، به چند خودرو متوقف شده در محل کارش اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: این‌ها را که می‌بینید از قبل منبع هایشان را نصب کرده اند و الان هم فقط چند قطعه کوچک نیاز دارند، یعنی سفارش کار از قبل از گران شدن بنزین بوده است. دوباره به داخل مغازه برمی گردد و می‌گوید: تقصیر ماهم نیست به ما جنس نمی‌فروشند که به مشتری بدهیم، این روز‌ها مشتری هایمان چند برابر شده اند. به عمده فروشی که با هم کار می‌کنیم زنگ زده ام سفارش جنس بدهم، می‌گوید: رفته ام سفر! هفته دیگر زنگ بزن. خودم هم از اینکه در این شرایط هجوم مشتری‌ها به سفر رفته است، تعجب کردم، اما بعد به من گفت، اگر زرنگ باشی می‌فهمی که الان وقت کار کردن نیست! الان هم جنسی ندارم که به شما بفروشم، اما هفته دیگر که بیایید هر قیمتی هم که بگویم حاضرید بپردازید، حتی چند برابر.

خدا آن قیمت‌ها را رحمت کند!
کمی آن طرف‌تر در محدوده خیابان طبرسی به مغازه گازسوز خودرو بعدی می‌رویم، پسر جوانی مشغول کار است. از او می‌خواهم خودرو ام را برای دوگانه سوز کردن بررسی کند که می‌گوید: هیچ منبع یا قطعه‌ای ندارم وگرنه کارتان را انجام می‌دادم! وقتی اصرار می‌کنیم، می‌گوید: اگر راستش را بخواهید می‌توانم جور کنم، اما قیمتش مشخص نیست! آخرین قیمتی را که گرفته ایم، یعنی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، به او می‌گوییم، اما او صدایش را بالاتر می‌برد و می‌گوید: خدا آن قیمت‌ها را رحمت کند، الان دیگر به پرداخت مبلغ بالای ۲ میلیون و ۵۰۰، یا ۳ میلیون تومان فکر کنید! یکی از مشتری‌ها که مکالمه ما را می‌شنود جلو می‌آید و می‌گوید: همین هفته پیش برای خرید منبع مراجعه کردم، یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به من قیمت دادند، اما امروز که به چند جای مختلف سرزدم، قیمت بالای ۳ میلیون، ۵۰۰ هزار تومان به من دادند. چاره‌ای هم ندارم. باید یک منبع نصب کنم.

منبع‌های پراید گران‌تر از دیگر  خودرو‌ها
از خیابان‌های طبرسی شمالی دور می‌شویم و به سمت بولوار سرخس می‌رویم. چند دقیقه‌ای جلو یکی از مغازه‌های گازسوز خودرو می‌ایستیم، بعد که فروشنده می‌آید، رو به فردی که برای تعمیر منبع گاز خودرو خود آمده است می‌گوید: هیچ جنسی در بازار نیست، به چند منبع داخل مغازه اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: این‌ها را هم که می‌بینید فروخته شده اند، راستش را بخواهید چند فروشنده عمده از روز جمعه دیگر جنسی به بازار نمی‌دهند، مگر بتوانم از کسی برایتان منبع دست دوم بخرم. وقتی می‌گوییم منبع را برای پراید می‌خواهیم، سری تکان می‌دهد و می‌گوید منبع‌های پراید بیشتر از بقیه ماشین‌ها گران شده است. با تعجب می‌پرسیم منبع پراید که از منبع بقیه ماشین‌ها کوچک‌تر است! می‌گوید ربطی به حجم منبع ندارد، منبع پراید مشتری بیشتری دارد و به همین دلیل از بقیه گران‌تر شده است.

گازسوز کردن در مرکز دولتی!
مرکز گازسوز خودرو بعدی، یک مرکز دولتی است، مرکزی که مجوز آن فقط برای تعمیر منبع‌های گاز خودرو است، نه انجام صفر تا ۱۰۰ کار گازسوز کردن خودرو، با این حال به نظر می‌رسد در این مرکز کار نصب منبع و گازسوزکردن خودرو هم انجام می‌شود چرا که وقتی فردی به همین موضوع اشاره می‌کند، می‌گوید: منبع داریم، برای چه خودرویی می‌خواهید؟ اگر منبع دست دوم با قطعات نو بخواهید نزدیک به ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برایتان تمام می‌شود و اگر بخواهید منبع هم نو باشد باید بالای ۳ میلیون تومان هزینه کنید که کار را برایتان انجام می‌دهیم. یکی از مشتری‌ها که نزدیک ما ایستاده است به میان حرفمان می‌آید و می‌گوید:قیمت‌ها ساعت می‌زند و هر ساعت گران‌تر می‌شود، حتی دستمزد‌ها هم بیشتر شده است.

قیمت نداریم!
آدرس چند عمده فروش را می‌گیریم و به یکی از فرعی‌های اطراف حرم در خیابان امام رضا (ع) می‌رسیم، مغازه نسبتا کوچکی است. وارد مغازه می‌شویم، فروشنده مکالمه اش را با مشتری داخل مغازه با این جمله تمام می‌کند: قول نمی‌دهم، اما سعی می‌کنم یک منبع برایت جور کنم. فروشنده در پاسخ به درخواست ما مبنی بر خرید منبع گاز، بدون اینکه سرش را از صفحه مانیتور کامپیوترش بلند کند می‌گوید: باید صبر کنید تا جنس‌های جدید هفته آینده به دستمان برسد. الان هیچ منبعی نداریم. از قیمت‌ها که می‌پرسیم می‌گوید: قیمت که نداریم، باید بگذارید جنس برسد، بعد قیمت بدهیم، هفته دیگر بیایید.

به دنبال تأمین قطعات هستیم
یکی از مسائل مهم در این گزارش نبود قطعات لازم برای تعمیر خودرو‌های گاز سوز است که آن را با رئیس اتاق اصناف مشهد در میان می‌گذاریم. محمود بنانژاد با تأیید این موضوع، علت این کمبود و گرانی را هجوم مردم برای گازسوز کردن خودرو‌ها از هفته گذشته می‌داند و می‌گوید: موضوع را بررسی کرده ایم و به دنبال پیگیری آن و تأمین کالا تا چند روز آینده هستیم. به گفته بنانژاد هیچ مرکزی مجاز به افزایش قیمت نیست و هرگونه افزایش قیمتی تخلف محسوب می‌شود.

تشکیل ۱۳ پرونده در ۲ روز
رئیس اداره بازرسی سازمان صنعت و معدن استان نیز با تأکید بر ممنوعیت دوگانه سوز کردن خودرو‌ها در تعمیرگاه ها، این اقدام را خارج از استاندارد‌های فنی و مخالف ضوابط قانونی می‌داند و می‌گوید: دوگانه سوز کردن خودرو‌های بنزینی در کارگاه‌ها ریسک بزرگی است که ممکن است عواقب بدی، چون انفجار به دنبال داشته باشد، این اقدام فقط در کارخانه‌ها و هنگام تولید خودرو انجام می‌شود.
مقدسی از پیگیری این اداره برای شناسایی مراکز غیرمجاز دوگانه سوز کردن خودرو‌ها در چند روز اخیر خبر و ادامه می‌دهد: ظرف ۴۸ ساعت ۱۵۰ تماس تلفنی درباره تخلفات با این مراکز داشته ایم که تا کنون بی سابقه بوده است. مقدسی در پاسخ به اینکه این مراکز تا پیش از این هم فعال بوده اند می‌گوید: پیش از سهمیه بندی بنزین در هفته پیش، تقاضای کمتری برای دوگانه سوز کردن خودرو‌ها وجود داشت و حتی کسانی که خودرو‌های دوگانه سوز داشتند نیز ترجیح می‌دادند از بنزین استفاده کنند، اما با افزایش درخواست‌ها بررسی‌های میدانی را بیشتر کرده‌ایم.
مقدسی با اشاره به این موضوع که این کارگاه‌ها فقط مجوز تعمیر خودرو‌های دوگانه سوز را دریافت می‌کنند و نمی‌توانند اقدام به دوگانه سوز کردن خودرو‌ها کنند بیان می‌کند: ظرف ۲ روز ۱۳ پرونده تخلف را با ارزشی معادل ۲۰۰ میلیون ریال طبق قانون نظام صنفی و با همراهی تعزیرات حکومتی تشکیل داده ایم که اگر این مراکز پس از صدور جریمه رفع تخلف نکنند پلمب خواهند شد.
او می‌افزاید: این اقدام کار مشترکی با دادسرای انقلاب و در حوزه برخورد با تخلفات اقتصادی است و به ۲ حوزه مربوط می‌شود که اولی اصل اقدام به گازسوز کردن خودروهاست که تخلف محسوب می‌شود و دومی نیز مربوط به بحث تقلب در قیمت هاست. مقدسی در پایان می‌گوید: قیمت منبع‌های گاز یک میلیون و ۵۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان بود که این روز‌ها با افزایش چند برابری به حدود ۴ میلیون تومان هم رسیده است و این درحالی است که تأمین منبع‌های گاز توسط این افراد هم دارای ابهام است و باید بررسی شود.