دریاچه ارومیه

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، گفت: در سال آبی جاری در برخی استان‌ها بارش‌های مناسبی دریافت شد و این مساله حاکی از ترسالی در این مناطق است، با این حال در مناطقی همچون تهران همچنان شاهد تداوم خشکسالی هستیم.

تراز دریاچه ارومیه با رشد چشمگیر ۸۰ سانتی‌متری نسبت به سال گذشته، به رقم بی‌سابقه ۱۲۷۱ متر رسیده و حجم آب موجود در آن از مرز ۴ میلیارد مترمکعب عبور کرده است. بارش‌هایی که نه تنها بستر خشک دریاچه را غرق در آب کرد، بلکه جان دوباره‌ای به حیات وحش و آرتیمیای این زیست‌بوم بخشید.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره ادعای رضا کیانیان مبنی بر ارائه پول به عیسی کلانتری رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط‌زیست برای احیای دریاچه ارومیه توضیحاتی داد.

بارش‌های اخیر در حوضه آبریز دریاچه ارومیه چهره نیمه جان نگین فیروزه ای ایران را جانی دوباره بخشیده است. تراز آبی دریاچه به عدد یک‌هزار و ۲۷۰ متر و ۷۰ سانتی‌متر رسیده است که این رقم از ابتدای سال آبی جاری، رشد ۱۲۰ سانتیمتری داشته است.حجم آب دریاچه نیز به ۲ میلیارد و ۸۹۰ میلیون مترمکعب رسیده که بیشترین میزان آب در ۵ سال گذشته است.

بارندگی روزنه امید سال‌های اخیر دریاچه ارومیه، بزرگ‌ترین دریاچه‌های شور خاورمیانه است که با کاهش شدید سطح آب و خطر خشک شدن کامل رو‌به‌رو شده است. هرساله بعد از فصول گرم سال بارندگی باعث افزایش سطح آب و جان گرفتن دوباره این اکوسیستم طبیعی کشور می‌شود به گفته ناصر آق، عضو هیئت علمی پژوهشکده آرتمیا در حال حاضر از پنج هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع وسعت دریاچه فقط در کمتر از ۲۰ کیلومتر آن آب وجود دارد و امکان قایقرانی ایجاد شده است و هر جا حدود ۴۰ سانتیمتر آب وجود داشته باشد، یک قایق کوچک می‌تواند تردد کند. با میزان ورودی آب در بهار امسال، حداکثر تا تابستان آب در این پهنه آبی باقی می‌ماند، زیرا هر سال حدود یک متر تبخیر آب از سطح دریاچه وجود دارد؛ بنابراین جایی که عمق آب دریاچه کمتر از یک متر باشد، حتما خشک می‌شود. فقط در زیر پل میان‌گذر ارومیه و اطرافش آب با عمق بیش از یک متر وجود دارد و یک مقداری آب باقی می‌ماند.

معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور گفت: امید به نجات دریاچه ارومیه زنده و دست‌یافتنی است و برای گذر از مشکلات عدیده محیط‌زیستی نیازمند مشارکت همه آحاد جامعه هستیم.

تراز دریاچه ارومیه عدد ۱۲۷۰٫۶۷ متر را ثبت کرد که نسبت به آغاز سال آبی جاری بیش از ۱۰۰ سانتی‌متر افزایش‌یافته و اکنون تنها ۱۰ سانتی‌متر تا شکستن رکورد پنج‌ساله خود فاصله دارد.

ویدئویی از حال خوب دریاچه ارومیه و‌ استقبال مسافران از تالاب بین المللی را مشاهده می‌کنید.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان‌غربی گفت: میانگین پرشدگی سدهای استان با توجه به بارش‌های قابل‌توجه سال آبی جاری، به ۶۶ درصد رسیده است و امیدها به احیای دریاچه ارومیه چند برابر شد.

دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه و استاندار آذربایجان غربی از انجام ۲۳ سورتی پرواز جهت بارورسازی ابر‌ها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه انجام شده است.

قلعه کاظم داشی، یا قالا داشی، صخره‌ای تاریخی در ۷۰ کیلومتری شمال‌شرق ارومیه است که زمانی در میان آب‌های دریاچه ارومیه قرار داشت و یکی از جاذبه‌های گردشگری منطقه به شمار می‌رفت. اکنون با خشک شدن گسترده دریاچه، این اثر تاریخی در خشکی پیرامون محصور شده و مناظر طبیعی و زیستگاه‌های گیاهی و جانوری اطراف آن آسیب دیده است. خشک شدن دریاچه باعث آسیب به صنعت گردشگری، تضعیف کسب‌وکارهای محلی و فشار بر معیشت مردم منطقه شده، در حالی که قلعه کاظم داشی پیش‌تر نمادی از ترکیب تاریخ و طبیعت در کنار پهنه آبی دریاچه ارومیه به‌شمار می‌رفت.

دریاچه ارومیه، که زمانی بزرگ‌ترین دریاچه آب شور خاورمیانه به‌شمار می‌رفت، طی دو دهه گذشته در پی خشکسالی‌های مداوم، سدسازی بر رودخانه‌های ورودی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، با کاهش شدید سطح آب مواجه شده است. هرچند افزایش بارندگی‌ها و اجرای برخی طرح‌های احیایی در سال ۱۳۹۸ به بهبود موقت وضعیت این پهنه آبی انجامید، اما تداوم خشکسالی و ضعف مدیریت منابع آب در اوایل دهه ۱۴۰۰، بار دیگر روند احیا را متوقف و شرایط را به نقطه‌ای بحرانی بازگرداند. امروز بخش اعظم دریاچه ارومیه به بستر گسترده‌ای از نمک تبدیل شده و تنها لکه‌هایی محدود از آب در آن باقی مانده است؛ وضعیتی که از آن به‌عنوان یکی از جدی‌ترین بحران‌های زیست‌محیطی کشور در سال‌های اخیر یاد می‌شود. خشک‌شدن دریاچه، افزون بر پیامدهای گسترده زیست‌محیطی از جمله افزایش طوفان‌های نمکی و ریزگردها، تغییر اقلیم محلی و کاهش تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری، به افول صنعت گردشگری منطقه و نابودی بخشی از کسب‌وکارهای وابسته انجامیده و معیشت جوامع محلی اطراف دریاچه را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه احیای دریاچه ارومیه نه صرفاً یک مسئله ملی بلکه فراملی است، گفت: باید یک برنامه با شاخص‌های کمی تهیه شده و مشخص شود تا پایان سال ۱۴۰۵ سطح آب دریاچه ارومیه باید چه تغییری کند تا بر این اساس بتوانیم عملکرد‌ها را ارزیابی کنیم.

به گفته کارشناسان، حتی با تزریق ۳.۵ میلیارد مترمکعب آب، احیای کامل دریاچه ارومیه دست‌کم ۱۴ سال زمان خواهد برد.

بارش‌های اخیر در حوضه آبریز دریاچه ارومیه سبب شده تا تراز این دریاچه نسبت به روزهای نخست مهرماه سال جاری یعنی حدود ۲.۵ ماه پیش، ۴۰ سانتی متر افزایش یابد.

ویدئویی از وضعیت دریاچهٔ ارومیه بعد از بارش‌های چند روز گذشته را مشاهده می‌کنید.

رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست گفت: وضعیت فعلی دریاچه ارومیه، با اولویت در دستورکار کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه است. سازمان برنامه و بودجه، باید پاسخ دهد که در بودجه سال آینده، اعتباری برای احیای این دریاچه در نظر دارد یا خیر؟

استاندار آذربایجان غربی گفت: روش‌های احیای دریاچه ارومیه کیفیت‌سنجی می‌شود و با جدیت در حال پیگیری است.

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بی‌توجهی به ملاحظات زیست‌محیطی می‌تواند امنیت زیستی کشور را به خطر بیندازد. تجربه تلخ خشک شدن دریاچه ارومیه نشان می‌دهد که توسعه بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های محیط‌ زیستی، خسارت‌های جبران‌ناپذیری به همراه دارد.

نماینده ارومیه در مجلس تاکید کرد که باید کاری برای احیای دریاچه ارومیه شود، چراکه دریاچه ارومیه متعلق به همه است.