مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) رکن اصلی نهاد قانونگذاری در کشور ایران است که وظیفه انحصاری وضع قانون و نظارت بر اجرای آن را در جمهوری اسلامی برعهده دارد. در قانون اساسی مشروطه و قانون اساسی جمهوری اسلامی پیش از بازنگری، نام این نهاد مجلس شورای ملی بوده است، هرچند که در ۳۱تیر۱۳۵۹ نمایندگان مجلس این نهاد را «مجلس شورای اسلامی» نامگذاری کردند. مصوبات مجلس شورای اسلامی اگر به تأیید شورای نگهبان برسد، برای اجرا به رئیسجمهور ابلاغ میشود.
مجلس شورای اسلامی از دیگر قوا مستقل است. بر طبق اصل۶۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که بهطور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب میشوند، تشکیل میشود. دوره نمایندگی در این مجلس ۴سال است که انتخابات هر دوره باید پیش از پایان دوره قبل برگزار شود، بهطوریکه کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد. عده نمایندگان مجلس ۲۷۰نفر است و از تاریخ همهپرسی سال۱۳۶۸ پس از هر ۱۰سال، با درنظرگرفتن عوامل انسانی، سیاسی، جغرافیایی و نظایر آنها، نهایت ۲۰نماینده میتواند اضافه شود.
زرتشتیان و کلیمیان هرکدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی درمجموع یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هرکدام یک نماینده انتخاب میکنند. محدوده حوزههای انتخابیه و تعداد نمایندگان را قانون معین میکند. هم اکنون دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی است و تعداد نمایندگان آن ۲۹۰نفرند. پس از برگزاری انتخابات، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور دوسوم مجموع نمایندگان رسمیت مییابد و تصویب طرحها و لوایح طبق آییننامه مصوب داخلی انجام میشود، مگر در مواقعی که در قانون اساسی حدنصاب خاصی تعیین شده باشد.
برای تصویب آییننامه داخلی موافقت دوسوم حاضران لازم است. مذاکرات مجلس شورای اسلامی باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم منتشر شود. فقط در شرایط اضطراری و در صورتی که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضای رئیسجمهور یا یکی از وزرا یا ۱۰نفر از نمایندگان، جلسه غیرعلنی تشکیل میشود. مصوبات جلسه غیرعلنی در صورتی معتبر است که با حضور شورای نگهبان به تصویب سهچهارم مجموع نمایندگان برسد. گزارش و مصوبات این جلسات باید پس از برطرفشدن شرایط اضطراری برای اطلاع عموم منتشر شود.
هیئترئیسه و انتخاب رئیس مجلس شورای اسلامی
طبق آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مسنترین فرد از نمایندگان حاضر بهعنوان رئیس سنی و فرد بعدی بهعنوان نایبرئیس و ۲نفر از جوانترین نمایندگان حاضر به سمت دبیر معین میشوند و در جایگاه هیئترئیسه قرار میگیرند. این ترکیب هیئترئیسه سنی مجلس را تشکیل میدهد که وظیفه اداره جلسه افتتاحیه، انجام مراسم تحلیف، اقتراع شعب و اجرای انتخابات هیئترئیسه موقت را برعهده دارد. انتخاب هیئترئیسه موقت در دومین جلسه علنی مجلس انجام خواهد شد؛ ترکیب و طرز انتخاب آن مانند هیئترئیسه دائم است، بهجز اینکه اکثریت نسبی در انتخاب رئیس کافی خواهد بود.
هیئترئیسه موقت بلافاصله پس از انتخاب، با متن سوگندنامه هیئترئیسه دائم مراسم تحلیف را بهجا خواهد آورد. پس از تصویب اعتبارنامه دستکم دوسوم مجموع نمایندگان، هیئترئیسه موقت اقدام به انتخاب هیئترئیسه دائم میکند. اعضای هیئترئیسه دائم برای یکسال انتخاب میشوند. مبنای تجدید انتخابات سالیانه، سالروز انتخابات هیئترئیسه قبلی است و در صورتی که با تعطیلات مصادف شود، در جلسه قبل از آن انجام میشود و مسئولیت هیئترئیسه جدید از سالروز انتخابات قبل تفویض خواهد شد.
نهادهای وابسته مجلس شورای اسلامی
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دیوان محاسبات کشور، مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۴نهاد زیرمجموعه مجلس شورای اسلامی است. علاوهبراین، مجلس دارای ۳معاونت نظارت، قوانین و اجرایی است.
کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی
گروههایی از نمایندگان هستند که با هدف بررسی تخصصی طرحها و لوایح مطرحشده در مجلس تشکیل میشوند. برپایه اصل۶۶ قانون اساسی، تعداد کمیسیونها و دوره تصدی نمایندگان در آنها در آییننامه داخلی مجلس مشخص خواهد شد. اکنون مجلس شورای اسلامی ۱۷کمیسیون تخصصی دارد.
کمیسیون اقتصادی مجلس
| شهرآرانیوز 
ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس میگوید به معاون وزیر خارجه گفتم دو بار پیش از جنگ ۱۲ روزه به چین سفر کردهاید که هر دو بار برای گزارش مذاکراتتان با غرب به آنها بوده و به چین هیچ وقت مستقل نگاه نشده است.
کد خبر: ۴۲۳۲۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۷
در حالی که رئیس بانک مرکزی میگوید چین بهدلیل تحریمها حاضر به همکاری بانکی با ایران نشد، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس میگوید اصل ماجرا این بود که پرونده ارتباط بانکی با چین در سطح مدیرکل و بدون نگاه کلان راهبردی دنبال شد؛ موضوعی که به گفته او طبیعی بود به نتیجه نرسد.
کد خبر: ۴۲۲۷۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۵
معاون علمی رئیسجمهور با تاکید بر نقش تعیینکننده فناوری کوانتوم در رقابتهای آینده جهان، از سرمایهگذاری ویژه دولت چهاردهم در توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی این حوزه خبر داد و اعلام کرد حمایت هدفمند از فناوریهای راهبردی مانند هوش مصنوعی، کوانتوم و امنیت سایبری در دستور کار قرار گرفته است.
کد خبر: ۴۲۲۵۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۵
کمیسیون اقتصادی مجلس این هفته با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به بررسی محورهای دیپلماسی اقتصادی میپردازد.
کد خبر: ۴۲۲۰۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۳
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با تاکید بر اینکه باید مشکلات زنجیره تولید را حل کرد، گفت: باید تلاش شود که به هر روشی مواد اولیه واحدهای تولیدی را تامین کرد حتی با تامین ارز از محل استقراض خارجی یعنی تسهیلات ارزی گرفته و مواد اولیه وارد شود تا زنجیرههای تولید آسیب نبیند و دچار مشکل نشود.
کد خبر: ۴۱۰۴۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۸
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: وضعیت تنگه هرمز تورم فزاینده ای را به اقتصاد جهانی متحمل می کند و البته جهان را هم با بحران انرژی درگیر خواهد کرد.
کد خبر: ۴۰۹۵۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۵
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: انتظار میرود اقساط سررسید شده به تعویق بیفتد، البته بانکها باید در این راستا حمایتهای لازم را داشته باشند.
کد خبر: ۴۰۶۸۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۶
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از وضعیت مطلوب ذخایر استراتژیک و راهبردی کشور بهویژه در حوزه گندم و آرد خبر داد.
کد خبر: ۴۰۱۳۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۲
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: در کمیسیون اقتصادی، روزانه پیگیر ترخیص کالاها از گمرکات هستیم و گزارشات را از مسئولان امر مستمر دریافت میکنیم و براساس گزارش ارائهشده، کالاها در اسرع وقت ترخیص میشوند.
کد خبر: ۳۹۹۸۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۵
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت:وزارت اقتصاد سررسید اقساط تسهیلات بانکی را به تعویق بیندازد.
کد خبر: ۳۹۸۲۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۸
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در مخالفت با ردیف یک لایحه بودجه ۱۴۰۵ گفت: در لایحه و گزارش کمیسیون تلفیق، قانونگذاری جدیدی انجام شده است؛ درحالی که قرار نبود چنین موضوعی رخ دهد.
کد خبر: ۳۹۲۵۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۵
در صورت تصویب لایحهای در مجلس، مادران میتوانند برای فرزندان خود حساب سپرده و سهام نیز افتتاح کنند.
کد خبر: ۳۹۲۴۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۴
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از تصویب تقاضای تحقیق و تفحص از پرونده بابک زنجانی در این کمیسیون خبر داد.
کد خبر: ۳۸۵۷۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۳
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه حمایت از رئیسجمهور را تکلیف شرعی خود میدانیم، گفت: تومور بدخیم چسبیده به کالبد کشورداری را جراحی و دولت را کوچک کنید.
کد خبر: ۳۸۱۲۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳
رئیس اداره اخبار مجلس شورای اسلامی با رد ادعاهایی در مورد مشاجره لفظی رئیس بانک مرکزی و رئیس کمیسیون اقتصادی، فضای جلسه را چالشی و صریح توصیف کرد.
کد خبر: ۳۸۰۹۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۲
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دو معضل «ناترازی مرکب» و «تورم مزمن»، همراه با رشد اقتصادی نزدیک به صفر، تصویری دشوار از شرایط زندگی پیشِ روی مردم قرار داده است، گفت: منصفانه نمیدانم که همه مشکلات کشور را محصول عملکرد یک سال و چند ماهه دولت چهاردهم بدانم.
کد خبر: ۳۸۰۳۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۳۰
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی هشدار داد: نباید منابع صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان خرج را به مصارفی گره بزنیم که به این صندوق ارتباط ندارد. اتفاقی که پیش از این در برخی صندوقها شاهد آن بودیم و به ورشکستگی منجر شد.
کد خبر: ۳۷۵۵۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۶
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: انتشار مصوبه سه نرخی شدن بنزین از سوی دولت اقدام شفافی است، اما کافی نیست. باید مبانی اصلاح سیاست برای مردم تبیین شود و پیامدهای سیاست برای مردم جبران شود.
کد خبر: ۳۷۵۵۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۶
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه سلب صلاحیت هیئتمدیره و انتقال سرپرستی مؤسسه ملل به بانک مرکزی یکی از مراحل اولیه مواجهه با بانکهای ناسالم است، گفت: این تصمیم مطابق اختیارات قانونی بانک مرکزی اتخاذ شده است.
کد خبر: ۳۷۲۸۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۴
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از بیتوجهی دستگاههای اجرایی به احکام برنامه هفتم گفت: در حالی که قانون بر رشد ۸ درصدی و توسعه صادرات غیرنفتی تأکید دارد، روندهای اقتصادی رو به افول است و بسیاری از نهادها از اجرای قوانین مصوب سر باز زدهاند.
کد خبر: ۳۷۱۸۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۰