مجلس شورای اسلامی (قوه مقننه) رکن اصلی نهاد قانونگذاری در کشور ایران است که وظیفه انحصاری وضع قانون و نظارت بر اجرای آن را در جمهوری اسلامی برعهده دارد. در قانون اساسی مشروطه و قانون اساسی جمهوری اسلامی پیش از بازنگری، نام این نهاد مجلس شورای ملی بوده است، هرچند که در ۳۱تیر۱۳۵۹ نمایندگان مجلس این نهاد را «مجلس شورای اسلامی» نامگذاری کردند. مصوبات مجلس شورای اسلامی اگر به تأیید شورای نگهبان برسد، برای اجرا به رئیسجمهور ابلاغ میشود.
مجلس شورای اسلامی از دیگر قوا مستقل است. بر طبق اصل۶۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که بهطور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب میشوند، تشکیل میشود. دوره نمایندگی در این مجلس ۴سال است که انتخابات هر دوره باید پیش از پایان دوره قبل برگزار شود، بهطوریکه کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد. عده نمایندگان مجلس ۲۷۰نفر است و از تاریخ همهپرسی سال۱۳۶۸ پس از هر ۱۰سال، با درنظرگرفتن عوامل انسانی، سیاسی، جغرافیایی و نظایر آنها، نهایت ۲۰نماینده میتواند اضافه شود.
زرتشتیان و کلیمیان هرکدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی درمجموع یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هرکدام یک نماینده انتخاب میکنند. محدوده حوزههای انتخابیه و تعداد نمایندگان را قانون معین میکند. هم اکنون دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی است و تعداد نمایندگان آن ۲۹۰نفرند. پس از برگزاری انتخابات، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور دوسوم مجموع نمایندگان رسمیت مییابد و تصویب طرحها و لوایح طبق آییننامه مصوب داخلی انجام میشود، مگر در مواقعی که در قانون اساسی حدنصاب خاصی تعیین شده باشد.
برای تصویب آییننامه داخلی موافقت دوسوم حاضران لازم است. مذاکرات مجلس شورای اسلامی باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم منتشر شود. فقط در شرایط اضطراری و در صورتی که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضای رئیسجمهور یا یکی از وزرا یا ۱۰نفر از نمایندگان، جلسه غیرعلنی تشکیل میشود. مصوبات جلسه غیرعلنی در صورتی معتبر است که با حضور شورای نگهبان به تصویب سهچهارم مجموع نمایندگان برسد. گزارش و مصوبات این جلسات باید پس از برطرفشدن شرایط اضطراری برای اطلاع عموم منتشر شود.
هیئترئیسه و انتخاب رئیس مجلس شورای اسلامی
طبق آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مسنترین فرد از نمایندگان حاضر بهعنوان رئیس سنی و فرد بعدی بهعنوان نایبرئیس و ۲نفر از جوانترین نمایندگان حاضر به سمت دبیر معین میشوند و در جایگاه هیئترئیسه قرار میگیرند. این ترکیب هیئترئیسه سنی مجلس را تشکیل میدهد که وظیفه اداره جلسه افتتاحیه، انجام مراسم تحلیف، اقتراع شعب و اجرای انتخابات هیئترئیسه موقت را برعهده دارد. انتخاب هیئترئیسه موقت در دومین جلسه علنی مجلس انجام خواهد شد؛ ترکیب و طرز انتخاب آن مانند هیئترئیسه دائم است، بهجز اینکه اکثریت نسبی در انتخاب رئیس کافی خواهد بود.
هیئترئیسه موقت بلافاصله پس از انتخاب، با متن سوگندنامه هیئترئیسه دائم مراسم تحلیف را بهجا خواهد آورد. پس از تصویب اعتبارنامه دستکم دوسوم مجموع نمایندگان، هیئترئیسه موقت اقدام به انتخاب هیئترئیسه دائم میکند. اعضای هیئترئیسه دائم برای یکسال انتخاب میشوند. مبنای تجدید انتخابات سالیانه، سالروز انتخابات هیئترئیسه قبلی است و در صورتی که با تعطیلات مصادف شود، در جلسه قبل از آن انجام میشود و مسئولیت هیئترئیسه جدید از سالروز انتخابات قبل تفویض خواهد شد.
نهادهای وابسته مجلس شورای اسلامی
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دیوان محاسبات کشور، مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۴نهاد زیرمجموعه مجلس شورای اسلامی است. علاوهبراین، مجلس دارای ۳معاونت نظارت، قوانین و اجرایی است.
کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی
گروههایی از نمایندگان هستند که با هدف بررسی تخصصی طرحها و لوایح مطرحشده در مجلس تشکیل میشوند. برپایه اصل۶۶ قانون اساسی، تعداد کمیسیونها و دوره تصدی نمایندگان در آنها در آییننامه داخلی مجلس مشخص خواهد شد. اکنون مجلس شورای اسلامی ۱۷کمیسیون تخصصی دارد.
صحن علنی مجلس
| شهرآرانیوز 
سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی اعلام کرد: عدم برگزاری جلسات صحن، در پی مکاتبات شورای عالی امنیت ملی و نهادهای امنیتی انجام شده است.
کد خبر: ۴۲۰۵۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
نشست مجازی امروز مجلس با حضور وزیر نفت و رییس سازمان بهره وری انرژی به منظور بررسی سیاستها و اقدامات دولت در جهت پایداری زنجیره تامین و توزیع سوخت برگزار می شود، این پنجمین نشست مجلس در دوران جنگ تحمیلی سوم است.
کد خبر: ۴۲۰۲۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۷
سخنگوی هیأت رئیسه مجلس، گفت: جلسه مجازی مجلس فردا با حضور وزیر نفت و «سقاب اصفهانی» معاون رئیسجمهور پیرامون پایدارسازی تأمین و توزیع سوخت برگزار میشود.
کد خبر: ۴۱۹۹۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: مادامی که منع دستگاه امنیتی برداشته نشود، جلسات مجلس بهصورت وبیناری برگزار خواهد شد.
کد خبر: ۴۱۹۴۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
نایب رئیس مجلس با بیان اینکه امیدواریم جلسه علنی مجلس در هفته آینده برگزار شود، گفت: البته برگزاری جلسات علنی منوط به دریافت اذن است. رهبری اگر مصلحت بدانند و دستور دهند، ما میتوانیم جلسه علنی را با تعدادی از نمایندگان در صحن و سایرین به صورت مجازی برگزار کنیم.
کد خبر: ۴۱۸۹۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱
سخنگوی هیئت رئیسه مجلس از موافقت هیئترئیسۀ مجلس با برگزاری رسمی جلسات صحن خبر داد.
کد خبر: ۴۱۸۷۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۱
نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: شرارت دریایی دشمن را باید با استفاده از مسیرهای جایگزین بیاثر و مسیرهای جایگزین و کریدورهای زمینی را فعال کنیم.
کد خبر: ۴۱۸۶۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
وزیر راه و شهرسازی بنادر جنوبی کشور را در خط مقدم جنگ عنوان کرد و گفت: دشمنان درصدد ایجاد اختلال در روند انتقال کالا به کشور بودند اما بازسازیها در این زمینه در کوتاهترین زمان ممکن و حتی در مدت ۲ هفته انجام شد.
کد خبر: ۴۱۸۶۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
در نشست امروز مجلس، گزارش کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی درباره آخرین وضعیت فعال سازی مسیرهای جایگزین واردات و صادرات با تاکید بر کالاهای اساسی و ضروری از طریق بنادر و مسیرهای حملونقل ریلی، هوایی و جادهای بررسی شد.
کد خبر: ۴۱۸۶۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
سخنگوی هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی از برگزاری جلسه صحن مجلس به صورت وبیناری برای بررسی گرانیهای اخیر خبر داد.
کد خبر: ۴۱۳۲۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۹
طرح اصلاح قانون مهریه و لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت در دستور هفته جاری مجلس قرار دارد.
کد خبر: ۳۹۵۶۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۹
سخنگوی هیأت رئیسه مجلس، دستورکار جلسات علنی مجلس شورای اسلامی برای ۳ روز (۱۰، ۱۲ و۱۳ اسفند ماه) ۱۴۰۴ را تشریح کرد.
کد خبر: ۳۹۵۵۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۸
رئیس مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: هیچ تکلیفی برای افزایش قیمت نان یا بنزین به دلیل کمبود منابع برای سال آینده پیشبینی نشده است.
کد خبر: ۳۹۳۳۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، ادعاهایی را مبنی بر دستکاری در برخی جداول بودجه مطرح کرد که با واکنش رئیس مجلس روبهرو شد.
کد خبر: ۳۹۳۳۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به پرداخت مالیات آستان قدس رضوی تأکید کرد که این منابع مالی طبق مصوبه مجلس، صرف توسعه زیرساختها و ارائه خدمات به زائران میشود و از همکاران خواست از اظهارات نادرست درباره زائران عذرخواهی کنند.
کد خبر: ۳۹۳۳۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
جداول «طرحهای تملک داراییهای سرمایهای» و «طرحهای ملی انتقالی به استان» لایحه بودجه ۱۴۰۵ تصویب شد.
کد خبر: ۳۹۳۲۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
بررسی گزارش کمیسیون تلفیق درباره لایحه بودجه ۱۴۰۵ در چهارمین روز رسیدگی به آن در دستورکار نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار گرفت.
کد خبر: ۳۹۳۲۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: قانونی پیشبینی شده بود مبنی بر اینکه سهمیه از کارت سوخت افراد به کارت بانکی آنان منتقل شود. در بخشی از برنامه بودجه تأکید شده است که این قانون در سال آینده بهصورت ۱۰۰ درصد اجرایی شود.
کد خبر: ۳۹۳۰۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
نمایندگان مجلس با افزایش ۵۰ درصدی مستمری مددجویان کمیته امداد و بهزیستی و مستمری والدین شهدا در سال آینده موافقت کردند.
کد خبر: ۳۹۳۰۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: مصوبه قطعی کمیسیون تلفیق افزایش ۲۱ تا ۴۳ درصدی حقوق شاغلان و بازنشستگان به صورت پلکانی معکوس است و سایر اظهار نظر ها در این زمینه نظر شخصی است.
کد خبر: ۳۹۲۹۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷