بازی‌های ساده «کنترل خشم» در کودکان

رضا ریاحی - یک دوره کلاس‌های کنترل خشم هم‌زمان با روز جهانی عاری از خشونت و افراطی‌گری، در مدرسه ابتدایی پسرانه محمودی هاشمی واقع در محله امیریه برگزار شد.
مدیر مرکز سلامت روان فرشته نجات درباره کم و کیف برگزاری این کلاس‌ها و اهداف آن به خبرنگار شهرآرامحله گفت: خشونت، نوعی خشم غیرطبیعی و اکتسابی است که طیفی گسترده از پرخاشگری ساده تا قتل را دربرمی‌گیرد، با توجه به افزایش خشونت در جامعه و ضرورت آموزش‌هایی از این دست به شهروندان، سلسله دوره‌های آموزشی در ۵ جلسه و با نیت کنترل خشم و با مشارکت سازمان اجتماعی و فرهنگی شهرداری برای دانش‌آموزان پایه پنجم و ششم مدرسه پسرانه محمودی هاشمی واقع در محله امیریه برگزار شد. وی افزود: دوره‌های آموزش و کنترل خشم برای بچه‌ها عموما با انجام بازی‌های مدرن و خلاقانه همراه است که از جمله آن می‌توان به «بادکنک‌های خشم»، تکنیک «۶ کلاه تفکر»، «جعبه خودارزشمندی»، «میخ و تخته»، «بازی تمثیل‌ها»، بازی «هزار راه نرفته» و...   اشاره کرد که در ادامه به تفسیر برخی از آن‌ها می‌پردازیم.

بادکنک‌های خشم
فرشته استیری در ادامه به بازی «بادکنک‌های خشم» اشاره کرد و گفت: هدف از این بازی کنترل خشم کودکان تکانشی است، دراین بازی به بچه‌ها آموزش می‌دهیم از طریق حفظ آرامش، کنترل تنفس و خشم خود آرامش پیدا کنند.
این متخصص بهداشت روان ادامه داد: بچه‌ها در هنگام خشم بادکنکی را باد می‌کنند و بعد از پرشدن، در آن را محکم نگه داشته و با جسم نوک تیزی آن را می‌ترکانند. وقتی بادکنک می‌ترکد، بچه‌ها ترسیده و خود را عقب می‌کشند، دراین لحظه می‌توان به آن‌ها آموزش داد که این‌کار می‌تواند خطرناک باشد و تکه‌های آن به سر و صورت دیگران برخورد کند. بعد از این مرحله از کودک می‌خواهیم تا بادکنک دیگری را باد کرده و هوای درون آن را به آرامی خارج کند، طوری که کسی نترسد و خطری متوجه کسی نباشد، بعد از آن به کودک آموزش می‌دهیم که وقتی خشمگین می‌شود، به آرامی نفس بکشد و با خونسردی برخشم خود فائق آید.

تکنیک ۶ کلاه تفکر
وی درباره تکنیک «۶ کلاه تفکر» گفت: در این بازی از ۶ کلاه به رنگ‌های سفید، قرمز، زرد، سیاه، سبز و آبی استفاده می‌شود. کلاه سفید خنثی و منفعل است، کلاه قرمز نشان‌دهنده شور و هیجان و کلاه سیاه نشان‌دهنده افسردگی و منفی‌بافی است. کلاه زرد خوش‌بینانه و مثبت فکر می‌کند، کلاه سبز نشان خلاقیت و فکر‌های تازه است و کلاه آبی با تنظیم و سامان‌دهی تفکر ما سر و کار دارد.
در تمرین این بازی می‌توان کلاه‌های رنگی را به کلاس آورد و از بچه‌ها خواست هر یک بنا به علاقه قلبی‌شان، یکی از کلاه‌ها را انتخاب کرده و بر سر بگذارند، سپس درباره یکی از زوایای گوناگون و با توجه به رنگ کلاه هریک از دانش‌آموزان ایده‌هایشان را مطرح می‌کنند و درنهایت از جمع این ایده‌ها نتیجه‌گیری می‌شود.

بازی میخ و تخته
فرشته استیری در توضیح بازی میخ و تخته گفت: به فرزندان خود بیاموزید هر وقت عصبانی بودند، میخی را بر تخته بکوبند، در مرحله بعدی به او بیاموزید، هرگاه عصبانیت او برطرف شد، میخ را از تخته بیرون آورد، سپس به فرزند خود بگویید: «خوب است که عصبانیت خود را کنترل کردی، اما به این تخته و سوراخ‌هایی که روی آن ایجاد کردی نگاه کن! این تخته دیگر هیچ وقت مانند تخته قبل نمی‌شود، عصبانیت نیز مانند میخی است که بر دیوار دل افراد فرومی‌رود و اثراتش برای همیشه برجای خواهد ماند، مهم نیست چند مرتبه به شخص روبه‌رو بگویید، معذرت می‌خواهم.»

بازی جعبه خودارزشمندی
مدیر مرکز سلامت روان فرشته نجات به بازی «جعبه خودارزشمندی» اشاره کرده و گفت: جعبه‌ای دربسته جلوی بچه‌ها قرار داده شده و از آن‌ها پرسیده می‌شود در جعبه نامی قرار دارد که شما بسیار او را دوست دارید و او نیز شما را بسیار دوست می‌دارد، با او درد دل می‌کنید، مشکلات خود را به او می‌گویید و...، سپس از بچه‌ها سؤال می‌شود که به نظر شما نام چه کسی در جعبه است، یکی نام مادر را می‌گوید، دیگر خواهر، خاله، پدر و ... اما وقتی در جعبه باز می‌شود آینه‌ای بر کف آن تعبیه شده و بچه‌ها در جعبه خود را می‌بینند، این مهم بدان معناست بیشترین شخصیتی که شما را دوست داشته، به شما احترام می‌گذارد و دلسوز شماست، درحقیقت خود شما هستید.

دوره‌های آموزشی والدین
فرشته استیری در ادامه می‌گوید: از آنجایی که خشونت یک رفتار اکتسابی است و از والدین به بچه‌ها انتقال می‌یابد، در کنار برگزاری جلسات آموزشی برای دانش‌آموزان، ۳ جلسه آموزشی با عناوین فرزندپروری، رفتار صحیح با کودکان، رفتار صحیح والدین با یکدیگر و کنترل خشم نیز برای والدین دانش‌آموزان در نمازخانه مدرسه محمودی هاشمی برگزار شد.