بازآفرینی شهری با رویکرد محله محوری

زهرا اسکندریان - پارلمان شهری مشهد، پنجشنبه گذشته نیز به رسم ۲ هفته قبل، میزبان نشست تخصصی گفتمان توسعه شهر بود تا مدیران و متخصصان این حوزه به بحث و بررسی موضوع توسعه اجتماع محلی و بازآفرینی شهری بپردازند. رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر مشهد در این نشست اظهار کرد: بازآفرینی شهری با تأکید بر محله‌محوری به دنبال آن است که با اقدامات لازم در مقیاس کوچک یعنی محله -که خردترین مقیاس در تقسیمات کالبدی مدیریت شهری است- باعث بیشترین اثرگذاری شود. به اعتقاد محمدهادی مهدی‌نیا این‌کار از طرفی کوتاه‌مدت‌تر و کم‌هزینه‌تر است و از طرفی با مشارکت بیشتر مردم روبه‌رو خواهد شد. وی با بیان اینکه از سوی دیگر بازآفرینی شهری با تأکید بر برنامه‌محوری باعث می‌شود که پیش از هر اقدامی پیامد‌های مثبت و منفی اقدامات برای همه ساکنان محله سنجیده شود، افزود: باید اقداماتی در اولویت قرار بگیرد که بیشترین منافع را برای عموم مردم و کمترین ضرر را برای آن‌ها در‌بر داشته باشد. او با تأکید بر اینکه تمامی اقدامات در این زمینه باید مبتنی بر تئوری و تفکر باشد، اظهار کرد: در موضوع بازآفرینی اگر یک‌بار در محله‌ای، فرایندی اشتباه طی شود، جبران آن، سال‌ها زمان خواهد برد و به همین خاطر این جلسات می‌تواند منجر به برداشتن گام‌های عملی و محکم در موضوعات مدنظر باشد. رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر مشهد ادامه داد: در توسعه اجتماع محلی باید نقش مردم و دانش و ظرفیت‌های مدیریت بومی در نظر گرفته شود، به‌طوری‌که در توسعه اجتماع محلی مهم‌تر از حل مسئله، درگیر شدن مردم در فرایند حل مسئله است. مهدی‌نیا با بیان اینکه فرایند توسعه اجتماع محلی با همراهی و مشارکت مردم امکان‌پذیر است، افزود: با نهادسازی، ظرفیت‌سازی و توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی شرایط نوسازی کالبدی و بهبود کیفیت زیستِ محله توسط آن‌ها صورت می‌پذیرد. علی طیبی، عضو هیئت علمی مرکزی تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، هم در این نشست با بیان اینکه حق بر شهر را می‌توان به حق مشارکت و تصرف تقسیم کرد، گفت: وقتی این حق توسط راه‌های قانونی قابل پیگیری نباشد، حق تصرف به رسمیت شناخته می‌شود. او با تأکید بر اینکه حق بر شهر در ۲ عنوان دعوت‌شده و خلق‌شده هم مطرح می‌شود، اظهار کرد: حق بر شهر در فضای دعوت‌شده، پذیرای نظرات مختلف است و در آن خواست‌ها و نظرات شهروندان مطرح می‌شود، ولی مشارکت نیازمند فضای خلق شده است و باید توجه داشت که خلاقیت محدودیت ندارد و قالب‌پذیر نیست.